Last update: 13 April 2017

Kalverhouderij

De kalverhouderij kent twee segmenten; witvlees en rosévlees (jong of oud). De meeste witvlees-kalverhouders werken in integratieverband. Deze groep ontvang doorgaans een vaste vergoeding voor beschikbaarstelling van gebouwen, energie, mestafzet en arbeid. Het prijsrisico en het risico van wisselende technische resultaten ligt grotendeels bij contractgever. Er zijn diverse integraties maar Van Drie is door zijn omvang  sterk bepalend voor de dynamiek in de sector. Rosé kalverhouders ondernemen vaak volledig voor eigen rekening  en risico. De consumptie van kalfsvlees stond tijdens de crisisjaren wat onder druk omdat het duurder is dan bijvoorbeeld pluimvee- of varkensvlees. Rosévlees zit qua consumentenprijs tussen varkensvlees en blank kalfsvlees in.

Lees meer: Kalverhouderij, leidend door te volgen

Algemene prognose

De consumptie van vlees staat onder druk en kalfsvlees is daar geen uitzondering in. Voor 2017 verwachten we dat net als in 2016 de productie stabiel zal zijn en verwachten we geen grote prijsveranderingen.

  • Minder kalveren, maar meer rosévlees


    Het aantal vleeskalveren in Nederland is in 2016 met 6% toegenomen. De stijging was met name te danken aan een stijging van het aantal vleeskalveren voor witvlees. De afgelopen jaren nam met name het aantal kalveren voor rosé vlees flink toe. In tien jaar tijd steeg deze soort met 78%, terwijl de vleeskalveren voor witvlees in de zelfde periode met 5% afnam. Toch blijft deze laatste nog wel het grootste deel van de vleeskalverenstapel. Hoewel het aantal kalveren toenam, daalde het aantal bedrijven. In 2016 waren er 1860 kalverhouderijbedrijven: 3% minder dan in 2015. Dit duidt op schaalvergroting in de sector.

  • Vraag Azië groeit


    De consumptie van vlees staat in Europa onder druk. Hier staan gezondheid en duurzaamheid hoog op de agenda van de consument. In Europa valt er dus niet veel groei te verwachten, maar wereldwijd zal de vraag nog wel groeien. En ook in dit segment zal de extra vraag met name uit Azië moeten komen. Voor kalfsvlees geldt dat de Verenigde Staten sinds vorig jaar weer een afzetmarkt is. De extra afzet is dan hard nodig en voor Nederlandse kalverhouders geldt dat  de kwaliteit van Nederlands rund- en kalfsvlees een  belangrijk onderscheidend aspect blijft.

  • Rendement stabiel ondanks  hervorming landbouwbeleid


    Zowel het inkomen uit bedrijf als de opbrengsten waren stabiel voor de vleeskalverhouders. De daling van de toeslagrechten werd in de keten gecompenseerd door lagere prijzen van kalveren en voerpakketten. De contractvergoeding voor kalverhouders kon zo zelfs wat toenemen.  ABN AMRO verwacht voor de komende periode een stabilisatie van zowel de prijzen als de productie.

Strategische trends

  • Innovaties in voeding om kosten te reduceren

    De daling van de toeslagrechten en de toegenomen kosten voor mestafzet dwingen ondernemers in de kalfsvleesketen te zoeken naar compensatie om het rendement op peil te houden. Dit doen zij bijvoorbeeld door innovaties binnen het voerpakket. Een deel van de zuivelgrondstoffen wordt vervangen door plantaardige ingrediënten. Een ander voorbeeld is het gebruik van losse grondstoffen in vaste of vloeibare vorm. Daarbij is het belangrijk dat gezondheid, vleeskwaliteit en – kleur op hoog niveau blijven. Deze kostenverlagende innovaties zijn, samen met de gedaalde inkoopprijzen van nuchtere kalveren effectief geweest. De contracten voor witvlees zijn het afgelopen jaar zelfs licht verbeterd.

  • Gezondere dieren, betere kwaliteit

    Kalverhouders hebben beperkte mogelijkheden om zieke dieren preventief te behandelen met diergeneesmiddelen. Diergezondheid is daarom erg belangrijk. Daardoor is er veel aandacht voor investeringen in hygiëne en stalklimaat. Maar ook voor samenwerking met de melkveesector om zo biestverstrekking en de kwaliteit van de kalveren te verbeteren. En de beschikbare informatie over de dieren te vergroten zodat de opvang van jonge dieren aansluit bij hun behoeften. Hogere gezondheid verbetert de dierprestaties, de kwaliteit van het eindproduct en versterkt het duurzame karakter van de sector.

  • Ontwikkeling van nieuwe afzetmarkten

    Meer dan negentig procent van het Nederlandse kalfsvlees wordt geëxporteerd. De afzet van blank kalfsvlees krimpt in traditionele afzetmarkten als Italië en Frankrijk. Hiervoor moeten andere afzetmarkten worden gezocht, veelal buiten Europa. De opening van de markt in de VS en enkele landen in het Midden-Oosten bieden mogelijkheden net als de doorontwikkeling van nieuwe kalfsvleesconcepten. Verdere differentiatie of zelfs merkontwikkeling bieden kansen voor het versterken van de mondiaal sterke positie van Nederlands kalfsvlees.

Ondernemer aan het woord

Wim van Roekel, directeur Veal Fine, BKC Livestock

 

’Volop kansen voor ondernemerschap´

‘Begin jaren negentig heb ik besloten me te focussen op het houden van rosé kalveren. Als specialist kun je beter presteren. Dit is uitgegroeid tot de keten Veal Fine, een samenwerking van een groot aantal rosé-kalverhouders en ketenpartner Hans Roerink BV, om Europese afnemers te kunnen bedienen met een constante kwaliteit kalfsvlees. Mijn strategie is om de risico´s én voordelen met partners in de keten te delen. In goede én in slechte tijden kunnen we elkaar vertrouwen, we delen kennis en bouwen op elkaar.’ Wim van Roekel: ‘De ketenintegratie zie je ook terug in onze naam, sinds 2013 opereren de bedrijven Betuws Kalver Centrum en Hans Roerink onder de ketennaam Veal Fine.’

Hoe heeft u die ketenintegratie aangepakt?

‘Wij houden al dertig jaar zelf kalveren. Daarnaast werken we intensief samen met een vaste, grote groep andere kalverhouders, met wie we een voergeldcontract met winstdeling overeenkomen, wat voor hen het prijs- of afzetrisico afdekt. Ook zijn wij handelspartner voor kalverhouders die verder compleet voor eigen rekening en risico werken. Verder doen we lang en intensief zaken met voerproducenten en ketenpartner Hans Roerink BV in Enschede, een gespecialiseerde slachterij en vleesverwerker. Ik geloof in regie, in afzet gerelateerd produceren. Inmiddels worden er 750 kalveren per week geslacht. Daarnaast worden wekelijks kalveren aan andere slachterijen verkocht. De kwaliteit die we afnemers leveren, is hoog én constant. Dát, gevoegd bij maatwerk en flexibiliteit, is hoe Veal Fine zich onderscheidt. Door de jarenlange ervaring kan Veal Fine Hans Roerink de vierkantsverwaarding optimaliseren: het zo efficiënt mogelijk benutten van alle delen van een kalf.’

Welk advies heeft u voor collega ondernemers in uw sector?

‘Zorg ervoor dat je onderscheidend bent. Zodat je maatwerk kunt leveren aan je klanten. Als kalverhouder moet je grip houden op de kostprijs. Dat doe je met uitgekiende voeding en met diergezondheid-management, dat is topsport bedrijven. Ook in de vleesverwerking is efficiëntie en grip houden op de kostprijs heel belangrijk voor je bedrijfsvoering. De strategie van ons bedrijf is: de prestaties van de kalverhouders maximaliseren en de vleesdelen optimaal verwaarden, – van kop tot staart. Dat lukt het beste als je strategische samenwerkingsverbanden opzoekt.’

Welke trends zijn voor uw sector belangrijk?

‘Het aantal nuchtere kalveren, dus van minimaal 14 dagen oud, is het laatste jaar fors gestegen, met 7%, omdat melkveehouders vooruit lopend op de afschaffing van de melkquota, in 2015, méér melk zijn gaan produceren. Daarom is de prijs van die kalveren gedaald. En de productie van kalfsvlees, zowel van rosé als van blank, is gegroeid, met prijsdruk als gevolg. Het is belangrijk dat de markt dit kan opvangen. Een eenvoudige opgave zal het niet zijn. Er is sterk ondernemerschap voor nodig. Dat is ook nodig om de afbouw van Europese slachtpremies op te vangen. Die zullen in 2019 helemaal stop gezet zijn, wat voor een kalverhouder jaarlijks zal leiden tot aanmerkelijk minder inkomen. Ik zie volop kansen voor ondernemerschap. Voor rosé kalfsvlees groeit de Duitse markt de laatste jaren. Ook scandinavische landen, Spanje en Portugal zijn belangrijke afzetmarkten. Het overgrote deel van onze producten gaat naar het buitenland. De Nederlandse markt voor kalfsvlees is niet zo groot. Je ziet wel een trend dat de Nederlandse consument bewuster vlees inkoopt, zoals mals kalfsvlees. Het is ook licht verteerbaar. Ik verwacht de komende jaren een lichte groei van de binnenlandse markt.’

Pierre Berntsen is Directeur Agrarische Bedrijven bij ABN AMRO. Daarbij ligt zijn focus op de strategie en bedrijfsvoering in de sector. Nadia Menkveld werkt als sector econoom bij ABN AMRO. Zij is verantwoordelijk voor de economische analyses over de agrarische sector.