Laatste update: 13 april 2017

Visserij

In de kottervisserij, ook wel kleine zeevisserij genoemd, wordt met een bepaald type vaartuig (kotter) de visserij beoefend. Hierbij worden relatief korte visreizen gemaakt, voornamelijk op de Noordzee, Het Kanaal en de Waddenzee. De belangrijkste vissoorten die worden gevangen zijn tong en schol, terwijl kleinere kotters (tot en met 300 pk) ook op garnalen vissen. De kottervisserij maakt gebruik van verschillende visserijtechnieken, zoals pulskor, sumwing, twinrig, flyshoot en de traditionele boomkor.

Algemene prognose

De visserijbranche is voor inkomsten sterk afhankelijk van de hoeveelheid vis die men mag vangen en de brandstofkosten voor het schip. Economisch herstel leidt tot meer vraag naar vis, maar een Brexit kan mogelijk roet in het eten gooien. Voor 2017 verwachten we een volumegroei van 4%.

  • Vloot gelijk gebleven, maar aantal oudere schepen toegenomen


    Na een aantal jaren van daling is in 2016 de vissersvloot gestabiliseerd, maar is de samenstelling veranderd. Zo is het aantal kotterschepen toegenomen en ook nam het aantal zeevisserij schepen toe. Het aantal mosselschepen daarentegen daalde naar 51 schepen. De vissersvloot bestaat uit circa 600 schepen. Het grootste deel van deze vloot is ouder dan 20 jaar. In 2016 nam het aantal schepen boven de 20 jaar met 2% toe. De belangrijkste reden voor de veroudering van de vloot is het tekort aan ruimte voor investeringen. Voor 2017 verwachten wij dat de capaciteit licht toeneemt.

  • Aanvoer vis toegenomen


    Na een aantal jaren van tegenvallende prestaties, heeft de Nederlandse visserij het in 2016 financieel goed gedaan.  De totale aanvoer door de kottervisserij  nam volgens de WUR met 4% toe: met name de aanvoer van rode poon nam toe, maar ook de aanvoer van inktvis en makreel steeg.  De aanvoer van de grote visserij steeg ook (13%). Vooral haring en blauwe wijting droegen bij aan deze stijging. Ook de prijzen stegen, waardoor de opbrengsten flink toenamen in 2016. De mosselsector kreeg vorig jaar, door het aantreffen van tetrodotoxine in mosselen, te maken met een behoorlijk volumedaling (34%) en een prijsdaling (21%)

  • In 2017 en 2018 zal Brexit een grote rol spelen

    De Brexit kan voor vissers een grote impact hebben. Allereerst natuurlijk de economische impact van een tegenvallende handel met het Verenigd Koninkrijk. Maar daarnaast heerst de angst in de Nederlandse visserijbranche dat wordt besloten om Britse waters alleen toegankelijk te maken voor Britse vissers. Dit zou de Nederlandse visserij schade kunnen berokkenen. Vooralsnog verwacht ABN AMRO een soft Brexit, dat betekent dat de onderhandelingen, ook over de verdeling van de visserijgronden, soepel zullen verlopen.

Strategische trends

  • Focus op gezond imago

    Afgelopen jaren verbeterden de financiële resultaten in de visserij sterk. Stijgende visprijzen, lagere olieprijzen en minder brandstofverbruik hebben de rentabiliteit omhoog gestuwd. Door het economische herstel geven consumenten bovendien meer toe aan hun behoefte aan gezond voedsel. Het positieve imago van vis profiteert hiervan. De Nederlandse visserij speelt hierop in door meer aandacht te vragen voor het ‘kwaliteitslabel Nederland’. Dit kan de financiële resultaten nog verder positief beïnvloeden.

  • Verduurzaming zet door

    De visserijsector is de richting van verdere verduurzaming van de Nederlandse kottervloot ingeslagen. De MDV-kotter, voortgekomen uit het project Masterplan Duurzame Visserij, heeft hieraan een positieve bijdrage geleverd. Afgelopen jaren zijn er daarnaast meerdere duurzame stappen gezet door onder andere investeringen in bodemvriendelijke, brandstofbesparende (en dus rendementsverhogende) vismethoden. Ook de komende jaren blijft de sector ontwikkelen, zoals bijvoorbeeld in selectievere visserijtechnieken. Ook overheden en ngo’s spelen hierin een actieve rol.

  • Nauwere ketensamenwerking

    Afgezien van quotering, wordt er bijna niet gestuurd op vangsten. Natuurlijke omstandigheden beïnvloeden de hoeveelheden gevangen vis. Het vakmanschap van de visser is vaak gericht op een zo groot mogelijke vangst binnen de toegestane quota, terwijl de te leveren hoeveelheid vaak al vastligt bij handel en retailers. Uitdaging is om aanbod en vraag beter op elkaar af te stemmen. Door een vangstplan op te stellen, geven de producentenorganisaties hier al vorm aan, terwijl daarnaast langzamerhand meerdere initiatieven tot verdere samenwerking tussen de visser en de handel tot stand komen.

Jan de Ruyter is Sector Banker bij ABN AMRO. Als Sector Banker ligt zijn focus op de strategie en bedrijfsvoering in de sector. Nadia Menkveld werkt als sector econoom bij ABN AMRO. Zij is verantwoordelijk voor de economische analyses over de agrarische sector.