Laatste update: 3 oktober 2017

Short sea shipping

Short sea shipping is het vervoeren over zee van lading tussen havens in Europese landen waarvan de kustlijn langs de Europa begrenzende binnenzeeën loopt. Volgens deze definitie bevinden zich circa veertig landen in de short sea shippingregio. Hiermee is short sea shipping een zeer belangrijke modaliteit voor Nederland. Een groot deel van de goederen die in de Nederlandse havens wordt overgeslagen wordt aan- of afgevoerd door middel van short sea shipping.

Algemene prognose

Vooral de economische groei in de eurozone bepaalt de volumeontwikkeling van short sea shipping. In 2016 was de economische groei van de eurozone positief (1,8 procent), maar de economie van de eurozone komt uit een dal en daar heeft short sea shipping de gevolgen van ondervonden. Naar verwachting groeit het vervoerde volume in zowel 2017 als 2018 met 1 procent.

  • Overcapaciteit – Druk op tarieven kan afnemen

    Tegenvallende economische groei in het verleden zorgde voor lagere volumes. De financiële crisis en de eurocrisis hadden tot gevolg dat er overcapaciteit in de markt ontstond. Voor de crisis in 2008 werden er veel nieuwe schepen gebouwd die tijdens of na de crisis in gebruik genomen werden. Dit zorgde voor overcapaciteit en druk op de tarieven. Inmiddels worden er nog maar weinig nieuwe schepen gebouwd, waardoor de druk op de tarieven kan afnemen.

  • Haven van Rotterdam – Sterke stijging overslag containers in 2017

    Rotterdam is voor short sea shipping de belangrijkste haven. Voor het achterlandvervoer van de Rotterdamse haven neemt de binnenvaart twintig procent van het containervervoer voor haar rekening, wegvervoer veertig procent en spoor circa tien procent. In het achterlandvervoer van containers heeft short sea shipping een aandeel van dertig procent. Dit aandeel is wel aan het slinken. Vooral binnenvaart wint aan marktaandeel.  De overslag van containers kende een behoorlijke groei in het verleden. En in het eerste halfjaar van 2017 steeg de overslag van containers met 9,3 procent.

  • Brexit: Verenigd Koninkrijk belangrijke bestemming voor short sea shipping

    Dertig procent van de goederen die via short sea shipping worden vervoerd vinden hun weg van en naar het Verenigd Koninkrijk. Hiermee is het Verenigd Koninkrijk een van de belangrijkste bestemmingen voor short sea shipping. Daarom vormt de Brexit een bedreiging voor deze modaliteit. Maar het kan ook een kans zijn wanneer meer goederen via Nederland vervoerd worden. Het effect van het Brexit referendum is tot nu toe meegevallen. Inmiddels is het Artikel 50 verzoek ingediend en zullen de onderhandelingen starten. De uitkomst van de onderhandelingen is nog uiterst onzeker, maar kunnen de short sea shipping zeker raken.

Strategische trends

  • Regelgeving vraagt om capaciteiten op divers gebied

    Short sea ondernemingen hebben te maken met uitgebreide Europese Wet en Regelgeving (IMO) op gebied van uitstootnormen (low sulpher, balast water, Co2 en Nox). Gezien de diversiteit die deze subsector kenmerkt betekent het in de praktijk een grote uitdaging om compliant te blijven aan deze regelgeving. Ondernemers hebben financierings- en personele capaciteit nodig om de nieuwe regels praktisch toe te passen. Enkel een gezamenlijke verantwoordelijkheid van alle ketenpartijen kan leiden tot een rendabele investering. Dit zal de consolidatietrend verder stimuleren.

  • Short sea kan zich als modaliteit opnieuw positioneren

    Alliantievorming bij deepsea-rederijen leidt tot herschikking van de “first call” bij Europese zeehavens. Short Sea als “deep sea shipping feeder traffic” is cruciaal voor het accommoderen van de intra-Europese logistiek.. Met name voor producten met relatief lage waarde en hoge volumes. Deze modaliteit voor internationaal vervoer heeft potentie als serieus alternatief binnen de logistieke keten. De door-to-door service zal moeten worden aangescherpt, o.m. door samenwerkring met andere modaliteiten. Het is tijd voor short sea om zich als modaliteit opnieuw te positioneren.

  • Innovatie en Human Capital

    Innovatie en human capital zijn toekomstbepalende thema’s voor de maritieme sector. Op het gebied van innovatie wordt de ontwikkeling van autonoom transport in de scheepvaart nauw gevolgd, naast aandacht voor vernieuwing ten behoeve van een veilige en schone scheepvaart. Voor het behoud van de toppositie binnen het maritieme cluster is een gezonde ontwikkeling van de arbeidsmarkt noodzakelijk. Sector moet inzetten op het aantrekken van jong en hoog opgeleid personeel om aan te sluiten op de snel veranderende arbeidsmarkt, gericht op innovatief ondernemen.

Madeline Buijs werkt als sector econoom bij ABN AMRO. Zij is verantwoordelijk voor de economische analyses over de transport en logistieke sector. Bart Banning is Sector Banker Transport & Logistiek bij ABN AMRO.  Als Sector Banker ligt zijn focus op de strategie en bedrijfsvoering in de sector.