Laatste update: 24 augustus 2017

IT-software en services

Bedrijven die software en IT-services aanbieden, leveren voor de zakelijke markt diensten op het gebied van applicatiebeheer, werkplekbeheer, softwareontwikkeling en IT-advisering. De IT-branche is een relatief jonge bedrijfstak, die in korte tijd is uitgegroeid tot een onmisbare factor in de economie. In de IT-servicesmarkt is een aantal grote (internationale) spelers actief. Daarnaast bieden middelgrote en kleine ondernemingen en een groot aantal zzp’ers een breed scala aan gespecialiseerde IT-diensten en softwareontwikkeling aan. De opkomst van cloud computing (online IT-services en verhuur van software) zorgt voor andere werkwijzen en verdienmodellen in de branche.

Algemene prognose

De IT-branche trekt de kar binnen de TMT-sector, maar de omzet is op een lager groeipad beland. Na een omzetgroei van 9,5 procent in 2015 was er een groei van ‘slechts’ 2,9% in 2016.  Voor 2017 verwachten wij een groei van 4,5%. IT-bedrijven profiteren van de aantrekkende economie en van de digitale transformatie die in diverse sectoren plaatsvindt. IT wordt belangrijker binnen bedrijfsprocessen. De groeivertraging heeft dan ook niet te maken met de vraag naar IT-producten en diensten, maar veeleer met productiebelemmeringen zoals een tekort aan goed opgeleid personeel.

  • Bedrijven bereid tot investeringen

    De groei van de economie is een gunstige factor voor IT-bedrijven. Klanten zijn daardoor immers meer bereid om te investeren in IT. De bedrijfsinvesteringen in software namen vorig jaar met 2,9 procent toe tot 18,6 miljard Euro, terwijl hun uitgaven aan telecommunicatie-apparatuur zelfs met 7,3 procent stegen tot 1,2 miljard Euro. Bedrijven investeren ook strategisch; het aantal fusies en overnames binnen de branche is flink toegenomen. Vorig jaar waren er maar liefst 500 fusies of overnames; een jaar eerder nog 395.

  • Tekort aan hoogopgeleid IT-personeel

    Het aantal IT-bedrijven dat een belemmering ervaart aan een tekort aan geschikt personeel is in het afgelopen jaren flink toegenomen. In 2013 zag 6,4% procent van de IT-ondernemers dit nog als belemmering, inmiddels is dit 28,3 procent. Hoewel het bewustzijn van de problematiek toeneemt en de studie Informatica langzaamaan aan populariteit wint, is het tekort aan hoogopgeleid IT-personeel groot. Er is vooral een tekort aan software-ontwikkelaars, specialisten in computertalen en data-analisten. Het tekort aan personeel begint nu, samen met andere productiebelemmeringen, een wissel te trekken op de omzetgroei van de branche.

  • Digitale transformatie stuwt branche omhoog

    In diverse sectoren van het bedrijfsleven is sprake van digitale transformatie, waarbij IT een steeds belangrijker onderdeel binnen de bedrijfsprocessen wordt. Denk bijvoorbeeld aan de zorg en de industrie. Software, data-analyse, algoritmen en sensoren spelen een steeds belangrijkere rol. IT-bedrijven profiteren van deze ontwikkeling. Software, cloud en virtualisatie zijn voorbeelden van groeimarkten binnen de IT-branche.

Strategische trends

  • Specialisatie

    Cloud computing levert schaalvoordelen op. In de markt voor opslag en rekenkracht zorgen grote platformen als Microsoft, Google en Amazon voor prijsdruk. Voor kleinere IT-bedrijven is dit de reden om zich te specialiseren; daarmee voorkomen ze margedruk. Specialiseren kan in horizontale markten, bijvoorbeeld ERP of HRM. Maar ook in verticale markten liggen kansen, bijvoorbeeld in de gezondheidszorg, industrie of financiële dienstverlening (fintech).
    Lees meer.

  • Cybersecurity

    De toename van cybercrime is een logisch gevolg van de strategische positie die informatietechnologie inneemt in de samenleving. In ons dagelijks leven speelt internet inmiddels een centrale rol, en de impact op het bedrijfsleven wordt steeds groter. Cybersecurity is voor bedrijven in alle sectoren een nieuw bedrijfsrisico. Andere kant van de medaille: het levert IT-bedrijven nieuwe kansen op.
    Lees meer.

  • Nieuwe soorten bedrijven

    Binnen de categorie IT software  en services bevinden zich ook nieuwe bedrijven die niet passen binnen de traditionele definitie van deze branche. Denk bijvoorbeeld aan hostingbedrijven, internetbedrijven of deelplatformen die op basis van nieuwe businessmodellen snel weten te groeien. Van deze categorie bedrijven is nog weinig data beschikbaar omdat ze niet vallen onder de bestaande statistische classificatie. Hun economische impact groeit: ze genereren nieuwe banen en groeien vaak internationaal.

  • Circulaire Economie

    Het internet en de steeds voortgaande digitalisering faciliteren een groot aantal circulaire oplossingen in de markt. Technologie in de vorm van sensoren, netwerkverbindingen, software en cloud-toepassingen heeft het potentieel de opkomst van de circulaire economie te versnellen. Dit maakt TMT-sector tot hofleverancier van andere sectoren zoals Industrie, Bouw, Retail, Agri en Food. Voor de IT- en Telecom-sector is de circulaire economie een nieuwe motor voor groei.

Ondernemer aan het woord

Jan van der Wel, CEO en oprichter Technolution

 

’Denk langer na over goede IT-systemen´

‘Als we een innovatief product ontwikkelen, is focus houden uiterst belangrijk. Klopt de business-case die ik heb bedacht nog steeds? Zowel technologisch als bedrijfseconomisch? Ik zou ondernemers in onze sector op het hart willen drukken: kijk daarbij naar getalsinformatie, maar óók naar gevoelsinformatie. Technologiebedrijven leggen bij dat soort strategische beslissingen het accent vaak op de cijfers. Terwijl een goede intuïtie de rasondernemer onderscheidt van de ondernemer die leunt op marketinghandboeken. Als je inziet of aanvoelt dat een businesscase niet werkt: durf er dan ook echt mee te stoppen.’ Jan van der Wel is founder en CEO van Technolution, een onderneming die software en hardware combineert bij de ontwikkeling van nieuwe producten voor verkeersmanagement, hightech en energie. Zo draait het verkeersmanagementsysteem van Technolution in Venlo, in de provincie Noord-Holland, in de grote Rijkswaterstaatcentrales, en óók in Kopenhagen.

Software of hardware ontwikkelen, dat vergt verschillende vaardigheden. Hoe combineert Technolution die twee?

‘Als wij een component voor een elektronenmicroscoop ontwikkelen, dan starten we de productiestraat pas op als we zeker weten dat het onderdeel voor 100% aan alle specificaties voldoet. Productiecapaciteit opzetten is kostbaar. En ná productie van zo’n component kun je de functionaliteiten niet meer veranderen met een update. Bij software kan dat wel. Dat is meteen ook een valkuil bij software-ontwikkeling: dat tijdens het ontwikkelingsproces de functionaliteiten van een IT-systeem té vaak veranderd worden. Dat kan lelijk mis gaan. Er zou soms wat méér, en strategischer nagedacht mogen worden. Vergelijk het met de architectuur van een huis: bedenk eerst hoeveel verdiepingen je wilt, voordat je het fundament intekent. De valkuil van hardware-ontwikkeling is een té rigide ontwikkelproces. Technolution is zich van beide valkuilen bewust, en weet ze aardig goed te vermijden.’

Uw onderneming wil méér zelf met oplossingen de markt opgaan en wat minder reactief op klantenvragen met producten komen. Lukt dat?

‘MobiMaestro is een mooi voorbeeld, een modulair verkeersmanagementsysteem. Dat product is ontstaan na onze betrokkenheid bij een onderzoek naar hoe kunstmatige intelligentie kan helpen betere keuzes te maken bij verkeersmanagement. Rotterdam kocht zes, zeven jaar geleden als eerste klant MobiMaestro. Omdat het systeem gemakkelijk is aan te passen aan de wensen van de klant, kon het ook geleverd worden aan Rijkswaterstaat, en onlangs heeft Amsterdam en Eindhoven het aangeschaft. Ná Nederland zijn we de Europese markt opgegaan. Zo gaat Kopenhagen er ook mee aan de slag. Dezelfde werkwijze – zelf een product bedenken, en dan pas klanten zoeken – passen we ook toe bij SigmaXG. Daarmee kun je verschillende video- en audiostromen snel en soepel met zeer hoge kwaliteit op één scherm weergeven, gewoon door gebruik te maken van internet. Vanaf februari 2016 is het op de markt, en het belooft een belangrijk instrument te worden voor veel control rooms, denk aan politie, verkeersdiensten, of aan operatiekamers in ziekenhuizen, waar ook veel beeldschermen staan.’

U werkt veel met overheden, die nogal eens moeite hebben met het professioneel aanbesteden van IT-projecten. Hoe presteert Nederland in vergelijking met andere Europese landen?

‘Nederland zou tijdens de aanbesteding van een project vaak nog helderder kunnen communiceren. Dat geldt voor Engeland nóg sterker. In Denemarken hebben we, voor het verkeersproject in Kopenhagen heel helder te horen gekregen welke beleidsdoelen we mochten helpen realiseren. In die communicatie zat amper politieke ruis. De ambtenaren stellen de juiste vragen, waardoor ons duidelijk werd welke behoefte ze ingevuld wilden hebben. Dat leidt tot succes.’

Steven Peters is Sector Banker Technologie, Media en Telecom (TMT) bij ABN AMRO.  Als Sector Banker ligt zijn focus op de strategie en bedrijfsvoering in de sector.

Kasper Buiting werkt als Senior Sector Econoom bij ABN AMRO. Hij is verantwoordelijk voor de economische analyses over de TMT-sector.