Laatste update: 13 april 2017

Drukkerijen

Drukkerijen van dagbladen, tijdschriften, boeken, reclamefolders, verpakkingen en bedrijfsuitgaven zijn samen met pre-pressbedrijven en binderijen onderdeel van de grafische industrie. De branche is kleinschalig van aard en kent slechts enkele grote ondernemingen. Daarnaast zijn veel kleine drukkerijen actief, die veelal gespecialiseerd zijn in een bepaalde productgroep of gebonden aan een bepaalde regio. Steeds meer drukkerijen bieden via internet online dienstverlening aan.

Algemene prognose

Drukkerijen hebben bijzonder zwaar te lijden onder digitalisering van de samenleving. De vraag naar drukwerk viel daardoor structureel terug. Negen opeenvolgende jaren daalde de omzet totdat in 2016 eindelijk weer eens een bescheiden omzetgroei van 1,3% werd geboekt. Voor 2017 verwachten wij een lichte omzetkrimp van 0,5%. In 2018 zal de branche met 1% krimpen.

  • Digitale transformatie

    Consumenten en bedrijven nuttigen traditionele printproducten vaker digitaal. Dat heeft zijn weerslag op de drukkerijsector. Sinds 2009 zijn er 875 bedrijven verdwenen. Nu zijn er nog 3585 over, waarvan 2095 eenmanszaken (voornamelijk ZZP’ers). De 3585 overgebleven drukkerijen bevinden zich in zware marktomstandigheden. Er is sprake van een overcapaciteit aan drukpersen. Die overcapaciteit is op zich al moeilijk uit de markt te halen, maar tegelijkertijd zet de digitalisering van de samenleving gewoon door. De sector wist de afgelopen jaren knap omzetgroei in het buitenland te behalen, maar de export beslaat slechts 10% van de totale omzet van de branche en per saldo daalde de omzet dus fors.

  • Grote overcapaciteit zorgt voor prijsdruk

    Er is overcapaciteit in de branche. Om de productie nog enigszins op peil te houden moesten drukkerijen erg lage prijzen bieden. Vooral massa-drukwerk moest het ontgelden. Door druk op het bedrijfsresultaat en de structuur van het bedrijf (bezit drukpersen) is het een uitdaging om nieuwe verdienmodellen te ontsluiten. De situatie leidde tot vele kostenbesparingen. Het aantal banen in de branche is fors achteruit gegaan. Werkten er in 2010 nog 33.000; in 2015 waren daar slechts 23.000 van over.

  • Ondernemersvertrouwen gestegen

    Hoewel de situatie verre van rooskleurig en wij nog geen herstel voorzien, zijn er ook lichtpuntjes in deze branche. De economische situatie verbeterd: de bedrijfsinvesteringen en consumentenuitgaven nemen toe. Naar verwachting zetten die ontwikkelingen in 2017 door. Het ondernemersvertrouwen in deze branche is vorig jaar flink verbeterd. De laatste jaren was er een dalende trend in het aantal faillissementen in de grafische industrie. En de digitalisering zal ook in de komende jaren doorzetten.

Strategische trends

  • Geautomatiseerde drukwerkfabrieken

    Volumes in de branche krimpen, wat heeft geleid tot overcapaciteit en toenemende concurrentie. Deze concurrentie daagt drukkerijen uit om het productieproces te automatiseren; ze moeten opdrachten efficiënt kunnen verwerken tegen lage prijzen. Door  orders  te  combineren kan er goedkoper en sneller geproduceerd worden.
    Lees meer.

  • Internetverkoop

    Orders komen steeds vaker binnen via (een) internet (portal). De online dienstverlening van drukkerijen is steeds beter op orde. Hierdoor kunnen drukkerijen uiteenlopende markten bedienen met een grote verscheidenheid aan diensten en producten.

     

     

  • Innovatieve diensten

    Klanten zoeken naar een goede communicatiemix van papier en online. Om hierover te kunnen adviseren bieden drukkerijen nieuwe diensten aan zoals vormgeving  en consultancy. Vaak in samenwerking met creatieve bedrijven of zzp’ers. Voor gespecialiseerd drukkers liggen er kansen in nieuwe technieken en hightech printwerk, zoals 3D-printing en printed electronics.
    Lees meer.

Steven Peters is Sector Banker Technologie, Media en Telecom (TMT) bij ABN AMRO.  Als Sector Banker ligt zijn focus op de strategie en bedrijfsvoering in de sector.

Kasper Buiting werkt als Senior Sector Econoom bij het team Sector Advisory van ABN AMRO. Hij is verantwoordelijk voor de economische analyses over de TMT-sector.