Laatste update: 8 november 2017

Kunst en cultuur

Musea zijn vaak gericht op een bepaalde kunststroming, neem modern of klassiek. In theaters zie je podiumkunsten als muziek, dans, toneel, musical en cabaret. Onder bioscopen vallen de meer mainstream filmtheaters en de filmhuizen met een alternatiever aanbod.

Algemene prognose

Voor de branche ‘kunst en cultuur’ verwachten wij in 2017 en 2018 een volumestijging van 1,5 procent per jaar. In de afgelopen jaren was er ook al groei te zien, waarbij wel verschillen binnen de branche zijn te zien. In 2016 nam het museumbezoek met 8,7% toe, vooral dankzij de toename van buitenlands bezoek (+17%). Musea realiseerden tussen 2011 en 2015 een toename van liefst 47% van het totale bezoek. Sinds 2009 verdubbelde zelfs het aantal Museumkaarthouders in ons land. Ook bioscopen zitten in de lift. Theaters zagen sinds 2012 het bezoek wel afnemen, en voelde daarbij ook de afname aan subsidies.

  • Museumwereld optimistisch

    Voor het huidige jaar verwachten we wederom een toename van het museumbezoek. Musea zijn daar zelf ook optimistisch over gestemd (bron: Conjunctuurwijzer.nl). Musea profiteren ook van de toename van toeristen. Er liggen bovendien kansen voor musea om de verkopen van eten en drinken en souvenirs op te hogen. Acht op de tien museum- en theaterbezoekers is bereid om extra te betalen voor een exclusieve rondleiding of tastbare herinnering, zoals een foto. Dit biedt mogelijkheden om de bestedingen per bezoeker, thans EUR 2,10 voor musea en EUR 3,60 voor theaters, aanzienlijk te verhogen.

  • Theaters worstelen met verlies subsidies

    Bij de theaters kwamen de overheidsbezuinigingen op cultuursubsidies hard aan. Theaters zagen sinds 2012 per saldo het bezoek afnemen, in tegenstelling tot concerten, dansvoorstellingen en cabaretvoorstellingen. Hoewel meer dan de helft van de Nederlanders interesse heeft om naar het theater te gaan, bezoekt slechts 17 procent daadwerkelijk het theater. Bij theaters besteedt de consument meer dan in musea aan bijvoorbeeld koffie en hapjes. Ook hier zijn nog veel mogelijkheden om met exclusieve rondleidingen, fotomomenten en souvenirs de bestedingen door de bezoeker te verhogen.

  • Bioscoop blijft krachtig medium

    In 2016 ging het bezoek aan bioscopen met 3,7 procent omhoog, mede door de groei van het aantal zalen. Ondanks dat het kijkgedrag van de consument deels verschuift naar online, blijft de bioscoop een krachtig medium waar de consument graag naartoe gaat voor een avondje uit. Voor 2017 verwachten we opnieuw een toename aan bezoek. Naast de grote, commerciële bioscopen is er ook plek voor niche-bioscopen met een bijzonder filmaanbod en een gericht aanbod van horeca.

Strategische trends

  • Definieer het bestedingsdoel

    Musea zijn steeds minder afhankelijk van subsidies. Crowdfunding en fondsen op naam worden steeds efficiënter aangetrokken. Liefst 80 procent van (met name de grotere) musea voorziet in 2017 een stijging van de eigen inkomsten. Desondanks zit 20 procent van de musea, poppodia en festivals nog altijd in zwaar weer (bron: Conjunctuurwijzer.nl). Met een scherp gedefinieerd bestedingsdoel is er ruimte om inkomsten te genereren. Bijvoorbeeld via contactloos doneren, giftcards en obligaties met uitsluitend maatschappelijk rendement. Bekijk de korte film.

  • Van analoog naar digitaal. En visa versa

    Door digitalisering raken bezoekers ook meer betrokken bij de collectie. Via Google kunnen bezoekers virtueel en meestal gratis door musea wandelen of spelletjes spelen via Google Glass. Met apps en augmented reality kan het verhaal van de kunstenaar verteld worden. Ook de Museumvereniging helpt mee. Met haar ‘MuseumkaartMatch’ vind je voortaan heel makkelijk iemand die ook op zoek is naar jou. Voor een trip naar een expositie aan de andere kant van het land. Of voor een bezoekje aan dat leuke museum in de buurt. Lees meer.

  • Een optimale bezetting

    De prijzen van vliegtickets worden bepaald op basis van de beschikbare stoelen. Dit heet ‘dynamic pricing’. Samen met prijsdifferentiatie (verschillen tussen een business class- en economy-stoel) zorgt dit voor drukbezette vliegtuigen. Per saldo maakt het vliegen toegankelijk voor een breed publiek. Nederlandse musea, theaters en filmhuizen kunnen ook van deze methode profiteren. Hierdoor daalt het aantal onverkochte tickets voor minder populaire dagdelen. Bovendien stimuleert deze prijsstrategie bezoekers om bijvoorbeeld een Museumkaart of Cinevillepas aan te schaffen. Lees meer.

Stef Driessen is Sector Banker Leisure bij ABN AMRO.  Als Sector Banker ligt zijn focus op de strategie en bedrijfsvoering in de sector.