Laatste update: 13 april 2017

Brood- en deegwarenindustrie

In de brood- en deegwarenindustrie zijn zeer veel bedrijven actief. In 2016 waren dat er zo’n 3.000, waarvan 80 procent minder dan tien werknemers heeft. Gezamenlijk maken zij allerlei soorten deegwaren, waaronder brood, gebak, beschuit, cakes en taarten. Dit zijn zowel verse als langer houdbare producten. Ongeveer tien grotere bakkerijen – sommige met meerdere vestigingen – zijn exclusief verbonden aan Nederlandse supermarktketens.

Algemene prognose

Deze branche is sterk afhankelijk van ontwikkelingen op de Nederlandse markt. De groei van de Nederlandse economie is dan ook een stimulans voor deze industrie.

  • Brood en banket goedkoper

    De laatste jaren was de berichtgeving over de consumptie van brood- en banketproducten minder positief. Dit zette de branche onder druk. Het effect was onder meer zichtbaar in de consumentenprijs van brood, die 1 procent daalde in 2016. Dit is relatief veel, want de broodprijs is doorgaans vrij stabiel en kent hooguit minimale stijgingen of dalingen. De reden voor deze daling ligt aan de inkoopkant; de prijs van tarwe daalt al jaren achtereen. Naar verwachting zal de broodprijs ook in 2017 onder druk blijven staan. Voor zoete bakkerijproducten geldt deels hetzelfde. In 2015 lag de verkoopwaarde hiervan 15% onder het niveau van 2013. Wij verwachten dat deze daling inmiddels is gestabiliseerd en voorspellen een vergelijkbaar prijspeil in 2017.

     

  • Kansen door vergrijzing

    De brood- en deegwarenindustrie is een brede branche met verschillende nichespelers. Hoewel de verkoopwaarde is gedaald, lopen de categorieën sterk uiteen. Zo zakt het aandeel van de grootste groepen, zoals brood, taart en koek. Daar staat weer groei van de ontbijtgranen en granenrepen tegenover. Uit onderzoek van Global Data blijkt dat de granenrepen vooral populair zijn bij jonge kinderen én ouderen. Door de toenemende vergrijzing vormt met name die laatste consumentengroep een aantrekkelijke markt.

     

  • Weinig faillissementen, maar meer opheffingen

    Net als het jaar ervoor, gingen er in 2016 weinig ondernemingen failliet in de brood- en deegwarenindustrie: vijftien in totaal, twee meer dan in 2015. Het aantal opheffingen steeg wel sterk. In 2016 stopten 230 ondernemers met hun bedrijf, terwijl dat er in 2015 slechts 180 waren. Vooral kleinere bedrijven trekken de stekker er zelf uit. Zij ondervinden concurrentie van supermarkten die hun assortiment in termen van kwaliteit en beleving hebben verbeterd.

Strategische trends

  • Veranderende vraag dwingt tot flexibiliteit

    In de afgelopen jaren is er minder brood gegeten. Belangrijke oorzaken hiervan zijn de populariteit van alternatieve ontbijtproducten en gezondheidsvragen van consumenten rond brood. Ze eten wel brood, maar:

    – minder vaak

    – op andere momenten en plaatsen (buitenshuis/onderweg)

    – gevarieerder (luxere soorten)

    Dit dwingt industriële broodbakkerijen tot innovatie en de daarbij horende flexibele  productiecapaciteit. Alleen dan kunnen ze efficiënt meerdere soorten brood maken en snel inspelen op nieuwe trends. Samengevat: industriële bakkers kunnen zich spiegelen aan een veranderende markt met meer focus op broodconsumptie buitenshuis.

  • Gezondheidstrend houdt aan

    Ook de komende jaren blijft het thema ‘gezondheid’ het aanbod van brood, banket en koek beïnvloeden. Minder suiker, vet, zout en toevoegingen: het blijft een speerpunt voor de sector. Dit komt voornamelijk doordat consumenten steeds bewuster met eten bezig zijn. In de samenstelling van hun voedsel zoeken ze naar ‘speciale’ producten, waardoor ook het aanbod van ‘verantwoorde’ deegwaren toeneemt. De branche toont zelf initiatief; een campagne moet het imago van brood verbeteren. Mogelijk helpt dat, maar het beste antwoord blijft vooruitlopen op het veranderende eetgedrag van de consument. Dat wil zeggen: innoveren op productniveau en anticiperen op de plekken waar hij zijn eten koopt.

  • Innovatie essentieel binnen strategische partnerships

    Supermarkten verkopen zo’n 70 procent van alle brood- en deegwaren. Retailers kunnen zich ermee onderscheiden op assortiment, beleving en kwaliteit. Dit maakt deze categorie tot een belangrijk loyaliteitsinstrument. Klanten verwachten, versheid, keuze én kwaliteit. In deze sterk concurrerende markt zoeken retailers – samen met leveranciers – daarom constant naar innovatieve producten om een voorsprong te creëren. Dit leidt tot exclusieve, vaak langdurige samenwerking tussen beiden. Het belang van efficiëntie en een streven naar schaalvergroting aan inkoopzijde blijven allicht belangrijk. Maar ook een proactieve houding van bakkerijen als het gaat om productontwikkeling verstevigt hun band met retailers.

Nadia Menkveld werkt als sector econoom bij het Economisch Bureau van ABN AMRO. Zij is verantwoordelijk voor de economische analyses over de sector agrifood en soft commodities. Rob Morren is Sector Banker Food bij ABN AMRO. Als Sector Banker ligt zijn focus op de strategie en bedrijfsvoering in de sector.