Laatste update: 22 december 2016

Basismetaalindustrie

Onder de basismetaalindustrie vallen bedrijven zoals staalproductiebedrijven, aluminium- en zinksmelterijen, gieterijen en draadtrekkerijen. Het gaat in deze branche om het vervaardigen van metalen in primaire vorm ofwel om metalen die nog niet bewerkt of omgevormd zijn tot een definitief product. De bedrijven in deze branche maken uit de metaalertsen de zuivere of geraffineerde metalen, die vervolgens geschikt zijn voor verdere bewerking. Ook bedrijven die ingezamelde recyclematerialen voor hergebruik omsmelten en opwerken vallen onder deze branche.

Algemene prognose

De metaalbewerkingsindustrie, automotive, transport- en energiesector en de bouwsector zijn grote afnemers. Daar trekt de activiteit aan. Maar de impact van trends in industriële metaalmarkten (zie onder) is zeer hoog voor deze branche. Voor 2016 verwachten wij een lichte krimp van de productie van 0,2, terwijl de productie in 2017 weer kan aantrekken naar een groei van 2,2 procent.

  • Verhoogd prijsrisico

    De impact van het niveau en de beweeglijkheid van grondstofprijzen is groot. Niet alleen is de inkoop van industriële metalen van belang, maar de branche houdt relatief gezien ook hoge voorraden aan en daarop loopt zij een prijsrisico (en kans). Daarbij komt dat de productie van basismetaalproducten erg energie-intensief is en daardoor de impact van prijsbewegingen in energiegrondstoffen ook groot is. In 2016 en 2017 zullen de meeste metaal- en energieprijzen toenemen. Dit creëert enerzijds onzekerheid bij afnemers (fluctuerende afzetprijzen), en anderzijds nemen de kosten voor energieverbruik toe.

  • Omzetgroei onder druk van grondstofprijzen

    Ook het verband tussen grondstofprijzen en omzetgroei is hoog. Een afname in de grondstofprijzen gaat gepaard met dalende afzetprijzen. En bij een gelijkblijvende of afnemende vraag naar basismetaalproducten daalt de omzet vervolgens. De sterke relatie met grondstofprijzen zorgt ervoor dat de groei in omzet een zeer grillig patroon krijgt. Gedurende 2016 laten de meeste grondstofprijzen een herstel zien en wij verwachten dat deze trend gedurende 2017 zich doorzet, mede dankzij een stabielere Chinese economie en een sterkere groei van de Amerikaanse economie.

  • Prijskracht van bedrijven is laag

    De prijskracht varieert sterk per type bedrijf. Zo hebben staalbedrijven relatief weinig prijskracht, aangezien deze bedrijven doorgaans zowel machtige afnemers (automotive, energiesector) als toeleveranciers (ijzererts) hebben. De prijskracht bij basismetaalverwerkende bedrijven is ook laag, met name ten opzichte van toeleveranciers. Maar deze bedrijven kunnen over meer prijskracht beschikken naarmate zij dichter bij de afnemer zitten en meer toegevoegde waarde leveren en/of co-producent zijn.

Strategische trends

  • Focus op operationele efficiency 

    De metaalprijzen staan onder druk, energie is in West-Europa relatief duur en de kapitaalinvesteringen in de branche zijn hoog. Zolang er wereldwijd geen level playing field is, moeten bedrijven in de Nederlandse basismetaalindustrie zich specialiseren en hun kosten zo veel mogelijk drukken met efficiëntere productieprocessen. Ook de bezettingsgraad van de fabriek moet omhoog. De marges worden hierdoor groter, maar er ontstaat ook kwetsbaarheid doordat de productieprocessen minder flexibel worden.

  • Druk op verlaging milieu-impact

    Reductie van energie- en grondstofgebruik wordt ook maatschappelijk steeds belangrijker. Internationale wet- en regelgeving wordt strenger en de consument laat meer van zich horen. De productie moet schoner, met minder effect op milieu en leefomgeving. In 2005 zijn de Nederlandse metallurgische industrie en gieterijen al gestart met een gezamenlijk initiatief om de energie-efficiëntie in 2030 met 50 procent te verbeteren. Doel: de concurrentiepositie én het imago van de branche opschroeven.

  • Productinnovatie voor aansluiting bij eindmarkten

    De afzetmarkten voor de basismetaalindustrie veranderen snel. Bijvoorbeeld in de auto- en transportmiddelenindustrie, machinebouw en verpakkingsindustrie vinden veel technologische innovaties plaats. Deze markten kijken constant naar het product en de materialen waarvan het gemaakt is. Steeds vaker worden alternatieven voor metaal overwogen. Door te investeren in nieuwe legeringen en betere materiaaleigenschappen, kan de branche de aansluiting bij haar eindmarkten behouden. Ook de hoge recyclebaarheid van metalen kan hiervoor worden ingezet.

Casper Burgering werkt als sector econoom bij het Economisch Bureau van ABN AMRO. Hij is verantwoordelijk voor de economische analyses over de industrie. David Kemps is Sector Banker Industrie bij ABN AMRO.  Als Sector Banker ligt zijn focus op de strategie en bedrijfsvoering in de sector.