Laatste update: 13 april 2017

Akkerbouw

De Nederlandse akkerbouwsector behoort tot de meest innovatieve en kennisintensieve ter wereld. De sector heeft de afgelopen jaren fors geïnvesteerd in duurzamere productie en verbetering van de productkwaliteit. Vanwege noodzakelijke gewasrotatie, risicospreiding en ziektedruk hebben akkerbouwers meerdere gewassen in hun teeltplan, die vaak allemaal in een andere keten worden afgezet. Ze worden bovendien op uiteenlopende manieren gebruikt: bijvoorbeeld voor menselijke consumptie, maar ook als grondstof voor veevoer, energieproductie, industriële toepassingen en de farmacie.

Lees meer:

De Nederlandse uienketen afgepeld.

In de ban van de pieper

Algemene prognose

Opbrengstprijzen in de akkerbouwbranche zijn voor een deel  afhankelijk van ontwikkelingen op de mondiale markt (suiker en tarwe). Gunstige productieomstandigheden hebben geleid tot forse voorraadopbouw voor granen (tarwe en soja). Voor 2016 verwachten wij een volumegroei van 3% in 2017 en in 2018.

  • Areaal voor tarwe flink afgenomen


    Het aantal akkerbouwbedrijven is in 2016 verder gedaald. Al jaren is het aantal bedrijven in deze branche aan het dalen. Door schaalvergroting neemt het gemiddelde areaal per bedrijf nog wel toe, maar het totale areaal voor akkerbouw neemt duidelijk af. Wel was er in 2016 een verschil te zien tussen de verschillende gewassen. Het areaal waar tarwe op wordt verbouwd nam in 2016 met 10% af, de lage prijs van tarwe zal hier een belangrijke reden voor zijn. Daar stond tegenover dat het areaal voor suikerbieten na een scherpe daling in 2015, in 2016 met meer dan 20% steeg. Het areaal voor suikerbieten zal dit jaar verder stijgen, met name ten koste van tarwe.

  • Afschaffen suikerbietenquotum zorgt voor prijsdaling


    In 2016 daalde het rendement van de akkerbouwers. Dit had met name te maken lagere volumes voor granen, voedergewassen en aardappelen. De prijs van aardappelen steeg weliswaar flink met bijna 15%, maar dat kon er niet voor zorgen dat het rendement voor de akkerbouwers steeg. Interessant  is wat er met suikerbieten gebeurde in 2016: daar steeg de productie behoorlijk, maar nam de prijs ook af. Een voorbode van wat de ondernemers in 2017 te wachten staat. Door het afschaffen van het suikerbietenquotum wordt er in Europa dit jaar meer suikerbieten verbouwd.

  • Nederland heeft goede positie in aardappelen en uien


    Nederland heeft internationaal een goede positie op het gebied van aardappelen en uien. Er is veel kennis en de uitstekende infrastructuur in Nederland in combinatie met de lage vrachtkosten hebben voor een groei van de export gezorgd. De uitvoerwaarde nam toe met 17% in 2016. Voor de gehele akkerbouw geldt dat de prijzen in 2017 nog onder druk blijven staan.  Echter, door een hogere suikerbietenproductie en de goede concurrentiepositie op het gebied van aardappelen en uien, zullen de volumes toenemen.

Strategische trends

  • Vervolgstappen in verduurzaming

    De samenhang tussen structuur, mineralen en bodemleven bepaalt hoe weerbaar en gezond gewassen zijn. Door juiste teeltwisseling toe te passen, de grond niet te zwaar te belasten en tijdig te bemesten, blijft de kwaliteit van de grond op peil. Ook voor pachtgronden en ruilpercelen is dit van groot belang. Vergroening van de chemische middelen vraagt om versnelling en een level playing field. Ook consumenten en ngo’s volgen akkerbouwers kritisch. Lees meer.

  • Waardevolle informatie door verdere digitalisering

    Door de grote diversiteit aan verwerkers, handelaren en verkoopconstructies, is het voor akkerbouwers moeilijk om het verkoopmoment van hun producten te bepalen en strategische beslissingen te onderbouwen. Goede markt- en prijsinformatie ontbreekt. De digitalisering van gegevens gaat de akkerbouwer helpen zijn bedrijfsvoering te optimaliseren. De markt- en teeltinformatie komen breed beschikbaar om onderbouwde keuzes te maken. Dit gaat verder dan alleen precisielandbouw. Lees meer.

  • Van origine gezond

    Steeds meer onderzoek bevestigt dat je met gezonde voeding onder andere obesitas en diabetes type 2 kunt voorkomen. Akkerbouwproducten staan als grondstoffen op de ‘schijf van vijf’ en passen bij een gezonde levensstijl. Het is noodzakelijk dit onder de aandacht van de consument te brengen en zijn bewustzijn op dit gebied te vergroten, bijvoorbeeld door meer transparantie. Ook de medische wereld benadrukt steeds vaker dat voldoende gezond eten goed is voor preventie van ziekten en versneld herstel.

Jan de Ruyter is Sector Banker plantaardige sectoren bij ABN AMRO. Als Sector Banker ligt zijn focus op de strategie en bedrijfsvoering in de sector. Nadia Menkveld werkt als sector econoom bij ABN AMRO. Zij is verantwoordelijk voor de economische analyses over de agrarische sector.