Nieuwe aluminium standaard

door: Casper Burgering

Het mooie weer diende zich dit jaar al vroeg aan. De ijzige kou van mid-februari sloeg binnen een week om in warm lenteweer. Heerlijk natuurlijk, maar het is altijd weer een eye-opener. Want de talloze weerrecords en weersextremen leggen de klimaatopwarming telkens weer bloot. Ik sloeg het ‘Minerals for Climate Action: The Mineral Intensity of the Clean Energy Transition’ van de Wereldbank er maar weer eens op na. Een boeiend rapport uit 2020 waaruit blijkt dat veel metalen onmisbaar zijn in de energietransitie. Aluminium is een belangrijk element, maar heeft een duale rol.

Grootverbruiker

De productie van primair aluminium (uit bauxiet) vergt heel veel energie en het elektriciteitsverbruik is enorm. Ingeblikte elektriciteit wordt het metaal ook wel genoemd. In het totale energieverbruik zijn er grote verschillen met andere basismetalen.

Zo is voor de productie van een ton primair aluminium circa 15,5 MWh aan elektriciteit nodig. Ter vergelijking, dit is hetzelfde als het jaarlijkse gemiddelde verbruik van bijna 4,5 gezinnen in Nederland. Voor de productie van een ton primair koper, nikkel of zink is zo’n 4-5 MWh per metaal nodig. Ook dat is niet voor de poes.

Groene rol

Aluminium wordt ge- en verbruikt bij het maken en ontwikkelen van duurzame technologieën. Denk aan windturbines, zonnepanelen, waterkrachtturbines, geothermie, nucleaire energie, maar ook bij energieopslag en Carbon Capture & Storage (CCS). En vanwege de unieke eigenschap dat het relatief licht is – en dus de massa van het voertuig verkleint – is het een veelgebruikt metaal door fabrikanten van elektrische auto’s.

Het mooie van is ook dat het oneindig recyclebaar is. Volgens de World Aluminium Association (WAA) ligt de zogenoemde mondiale Recycling Efficiency Rate (RER) van het materiaal momenteel op 76%. Het geeft de totale hoeveelheid aan van gerecycled aluminium als percentage van de totale hoeveelheid beschikbare schrootbronnen. Het is dus een indicatie van hoe efficiënt aluminium wordt gerecycled in de hele waardeketen. In Europa ligt de RER op 81%.

Het smelten van secundair aluminium (uit schroot) vergt tot slot veel minder energie ten opzichte van het primaire materiaal. De benodigde energie voor het maken van een ton aluminium met secundair materiaal is slechts 5-8% van benodigde energie voor het maken van een ton uit primair materiaal. En als je ook weet dat elektriciteit zo’n 30-40% van de productiekosten uitmaakt, dan is de totale besparing – voor zowel milieu als bedrijf – enorm.

Groene prijsnotering voor aluminium

Groen aluminium raakt meer in trek. Daarom komt Platts in april met een groene prijsnotering, waarbij in het productieproces de CO2-uitstoot sterk is teruggedrongen. Het gaat hier om aluminium die bijvoorbeeld met waterkracht of van schroot is gemaakt. Een dergelijke gemeenschappelijke standaard geeft uiteindelijk aan de eindgebruikers meer transparantie in de ecologische voetafdruk van het materiaal. Het kan zomaar de nieuwe standaard worden.

Deze column heeft op 15 maart in de Financiele Telegraaf gestaan onder de titel ‘nieuwe standaard voor aluminium’