Bommetje onder de mijnbouw

door: Casper Burgering

De metaalprijzen – van staal tot en met basismetaal – zijn op stoom. De staalprijzen staan gemiddeld zo’n 9% hoger ten opzichte van het begin van 2021 (d.d. 11 maart 2021). In dezelfde periode zijn de prijzen voor de grondstoffen voor het maken van staal – ijzererts en cokeskolen –gestegen met circa 7%. En de prijzen voor basismetalen – aluminium, koper, nikkel en zink – zijn met gemiddeld bijna 13% toegenomen. Het zorgt allemaal voor goed gemutste mijnbouwers en smelters van industriële metalen. De houdbaarheidsdatum van de gelukzaligheid in de mijnbouw kan zomaar kort zijn.

Profiteren

Hogere prijzen = hogere output. Want welke mijnbouwer of smelter wil niet profiteren van deze hoge metaalprijzen? Dit is het momentum, want in de hele keten zijn de marges goed. Zo zijn vrijwel alle smelters in de aluminiummarkt bij de huidige hoogte van de aluminiumprijs winstgevend, ook de zeer inefficiënte (verouderde en sterk vervuilende) smelters in China. Ook die blijven produceren en houden de structurele overcapaciteit in stand.

Hoe langer de prijzen hoog blijven, des te groter de kans is dat ook op de lange termijn de output vanuit de mijnbouw hoog blijft. Want van het huidige niveau van de prijzen gaat een stimulans uit voor de ontwikkeling van nieuwe mijnbouwprojecten. Dit zet zich door, maar kan op den duur gaan bijten.

Schroothopen bedreiging voor mijnbouw

De prijs van metaalschroot loopt parallel met die van de primaire (zuivere) versie. De niveaus zijn alleen afwijkend. Hoe schoner het schroot, hoe hoger het prijsniveau en ook hoe hoger de correlatie met de prijs van het primaire metaal. De prijsstijging van veel primaire metalen lokt een verdere toename van recycling van metalen uit. Het zet druk op de mijnbouw op het moment dat de vraag naar schroot blijft toenemen. En door de groene transitie en de milieuwinst gaat die vraag verder toenemen.

In het productieproces van primair metaal – dus van metaalerts tot metaal – is veel energie nodig, zoals elektriciteit, gas en olie. Dat rijmt niet goed met de groene doelstellingen die veel overheden hebben om het energieverbruik en de CO2-uitstoot te verminderen.

Recycling kan hierin veel betekenen. Want bij de productie van secundair metaal is aanzienlijk minder energie nodig en geeft veel minder milieuschade. Zo is de ecologische voetafdruk van een secundaire aluminiumproductiefaciliteit maar liefst vijfentwintig keer lager dan die van een primaire aluminiumproducent.

Mining Journal geeft in een recent artikel weer dat de groei van het aantal schrootverwerkingsbedrijven in China de snelst groeiende grondstoffenbron gaat worden voor de Chinese staalindustrie. Dat schetst een somber beeld voor mijnbouwbedrijven.

Volwassenheid

De toename van de inzet van secundair materiaal past bij de ontwikkeling van economieën. De sterke groei van China over de afgelopen tientallen jaren heeft gezorgd voor een sterke groei van de vraag naar metalen. De massale verwerking van veel metalen over die periode, zorgt nu voor een sterke toename van en een grote verscheidenheid aan afgedankte metaalproducten (auto’s, huishoudelijke producten, gesloopt bouwmateriaal).
Maar ondanks dat die secundaire stroom verder groeit, kan het echter nooit voor 100% in de metaalbehoefte voorzien. Daarvoor schiet de secundaire aanvoer ruimschoots tekort. Er is dus altijd een zekere hoeveelheid ‘virgin’ materiaal nodig. Dat is dan de dobber waar de mijnbouwsector op drijft.

Duidelijk is dat naarmate de Chinese economie verder normaliseert na de Covid-19 schok, de inzet van metaalschroot zijn opmars gaat voortzetten. Overheidsbeleid blijft hier ook een belangrijke factor voor succes. En op het moment dat de verwerkingscapaciteit van schroot ook verder groeit, dan is dit zomaar een tijdbommetje onder de mondiale mijnbouwsector.

Deze column heeft op 11 maart in het vakblad Vraag & Aanbod gestaan.