Energiemonitor – Optimisme oliemarkt houdt aan

door: Hans van Cleef

  • Marktoptimisme zorgt voor een stijgende olieprijs; technisch ligt de weg open naar USD 70/vat
  • OPEC+ zal druk voelen om de olieproductie sneller te verhogen
  • ABN AMRO stelt de olieprijsramingen bij naar boven; toch blijft de USD 50-60/vat bandbreedte het uitgangspunt
120221-Energiemonitor-feb-NL.pdf (187 KB)
Download

Marktoptimisme stuwt de olieprijs verder omhoog

In de afgelopen weken is de olieprijs blijven stijgen en bereikte het hoogste punt in 13 maanden. Het optimisme in de markt als gevolg van stimulus pakketten door overheden en centrale banken zorgt voor hoop op economisch herstel. In het verlengde daarvan stijgen de beurzen en zou de vraag naar olie ook weer moeten toenemen. Deze week brak de Brent olieprijs binnen het opgaande trendkanaal ook door het technische weerstandsniveau van USD 60/vat én werd de meerjarige neerwaartse trendlijn naar boven doorbroken. Op basis van deze grafieken ligt nu de weg naar boven open tot een niveau van USD 70-72/vat, oftewel de pieken van september 2019 en januari 2020. Op basis van fundamentele analyse zijn de argumenten voor een verdere stijging echter ver te zoeken maar zien we het optimisme op meerdere financiële markten terug.

OPEC+ kan weer nieuwe discussies tegemoet zien

Begin februari gaf de technische commissie van OPEC+ (OPEC + aantal andere olieproducenten onder leiding van Rusland) aan dat de oliemarkt dusdanig in balans was dat er geen aanpassingen gepleegd hoefden te worden aan het afgesproken productieniveau. Ter herinnering, OPEC+ zal haar productie ten opzichte van de referentie verlagen met 7,125 miljoen vaten per dag (mv/d) in februari en 7,05 mv/d in maart. Daarnaast heeft Saudi-Arabië een vrijwillige productiedaling toegezegd voor deze maanden van 1 mv/d, waardoor de netto productiedaling momenteel meer dan 8 mv/d is. Dit laatstgenoemde besluit leidde in januari al tot steun voor de olieprijs.

Maar binnen OPEC+ zit niet iedereen op één lijn. Rusland heeft al eerder aangegeven dat wat haar betreft een olieprijs van USD 45-50/vat voldoende is om aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Een hogere olieprijs zou alleen maar Amerikaanse schalieolieproducenten in de kaart spelen en dat willen de leiders in Moskou voorkomen. De huidige (WTI) olieprijs is in hun ogen veel te hoog. De leiders in Saudi-Arabië hebben daarentegen een olieprijs van gemiddeld USD 60/vat in het vizier. Door hun laatste ongecoördineerde actie – het eigenhandig extra verlagen van de olieproductie – heeft er mede toe bijgedragen dat de olieprijs verder steeg en Brent inmiddels boven de USD 60/vat is gekomen. Ook het feit dat de OPEC+ olieproducenten zich – tegen de verwachtingen in – strikt aan de afspraken houden draagt ook bij aan het positieve sentiment.

De roep binnen OPEC+ om de olieproductie te verhogen zal evengoed meer gehoor kunnen krijgen. Deels om marktaandeel te beschermen en de Amerikanen de pas af te snijden, maar tevens om aan hun eigen financiële behoeften te kunnen voldoen. Immers, veel van de OPEC+ landen zitten in financieel zwaar weer en extra olieproductie zou – zeker tegen de huidige prijs – voor wat begrotingsverlichting kunnen zorgen.

De OPEC+ energieministers hebben de olieproductieniveaus voor februari én maart reeds afgesproken. Maar op 3 en 4 maart komen zij weer bijeen om de productie af te stemmen voor april en verder. Het zou ons niets verbazen als de eerste ‘verbale interventies’ en hints richting toekomstige productieniveaus al langzaam richting de markt gelekt worden. Dit om een verdere prijsstijging af te remmen en de toon te zetten voor de nieuwe onderhandelingen. De tijd lijkt rijp voor een snellere afbouw van de productieverlagingen. En mogelijk bedenken de energieministers zich, en wordt zelfs voor maart het productieniveau al enigszins bijgesteld. De Iraakse olie-minister Ihsan Abdul Jabbar heeft echter al aangegeven dat het voor hem niet nodig is om de productie in april aan te passen. Alleen zal Saudi-Arabië naar alle waarschijnlijkheid de vrijwillige 1 mv/d productieverlaging na maart weer terugdraaien.

Met nog 7 mv/d aan reserve productiecapaciteit achter de hand is het lastig om te zien hoe een herstel van de vraag naar olie tot hogere olieprijzen moet leiden. En als die prijsstijging toch doorzet zal de olieproductie in de VS ook weer eerder loskomen. Dit zorgt voor een onzichtbaar plafond op de olieprijs. Het is mogelijk dat, door sentiment en andere externe factoren, de prijs doorschiet naar boven. Wij denken echter dat dit tijdelijke bewegingen zijn en dat OPEC+ zal ingrijpen als de stijging te lang duurt, of te ver doorschiet. Sterker, nu de twee oliegiganten in de vorm van Rusland en Saudi-Arabië de grenzen hebben aangegeven voor de olieprijs, verwachten wij dat de gemiddelde olieprijs voor de komende twee jaar tussen deze prijsniveaus zal uitkomen (USD 50-60/vat).

Er bestaat natuurlijk een kleine kans dat zij er onderling niet uitkomen, zoals we begin 2020 ook hebben gezien. Ook kunnen de andere OPEC+ leden zich weer gaan roeren tegen het machtsblok van Rusland/Saudi-Arabië. Als landen dan voor zichzelf gaan kiezen en de oliekraan weer verder opengaat, dan nemen de neerwaartse risico’s exponentieel toe.

Olieprijsraming opwaarts bijgesteld

Als gevolg van het aanhoudende marktoptimisme hebben we onze olieprijzen iets naar boven bijgesteld. Met name de daling die we verwachtten in het tweede en derde kwartaal zal iets minder diep worden. We blijven uitgaan van een bandbreedte waarbij de gemiddelde Brent olieprijs ruwweg ligt tussen de USD 50 en USD 60/vat. Desalniettemin kan de olieprijs door marktspeculatie tijdelijk extra steun ondervinden. Op basis van de vraag- en aanbodverhouding denken wij dat zo’n prijsniveau niet lang houdbaar is, en dat de olieproducenten de productie dan gaan opvoeren. Met zoveel reserve productiecapaciteit beschikbaar zullen er de komende jaren geen tekorten ontstaan. Daarnaast bestaat het risico dat het verwachte herstel van de vraag naar olie zal tegenvallen. De grootste herstelbeweging zal moeten komen uit de luchtvaart. Zeker voor het vakantievliegverkeer zien wij nog geen groot herstel dit jaar.

Op het moment dat beleggers enigszins het idee krijgen dat de opwaartse beweging op zijn einde loopt, dan zouden winstnemingen op de ruime long-posities voor een stevige neerwaartse prijscorrectie kunnen zorgen. Wij denken dan ook dat de risico’s voor wat betreft de olieprijs vooral neerwaarts gericht zijn.

Ook voor 2022 en 2023 hebben we de olieprijs een beetje bijgesteld. Ook hier zien we nog steeds de USD 50-60 bandbreedte. Wel zou de prijs licht kunnen stijgen als gevolg van het te verwachten economische herstel op het moment dat de lockdowns versoepelen. Toch blijft het opwaarts potentieel beperkt door de ruime productiecapaciteit. Mocht OPEC+ namelijk niet de olieproductie verhogen, dan zullen de olieproducenten in de VS wel van de gelegenheid gebruik maken zich te hedgen en de productie tegen gunstiger prijzen weer verder hervatten.