Goudkoorts vatbaar voor vaccin

door: Georgette Boele

Deze column is eerder verschenen op Beleggersbelangen.nl

In eerdere columns gaf ik antwoord op de vraag of goud een veilige beleggingshaven is en of goud een populaire belegging is als het beleggerssentiment positief is. In deze column bespreek ik het gedrag van verschillende soorten beleggers. Welk type belegger heeft de grootste invloed op de goudprijs? En welke groep beleggers trekt meestal aan het langste eind?

1.     Zijn dat de beleggers die bezorgd zijn over de houdbaarheid van het huidige systeem?

2.     Zijn dat de beleggers die bezorgd zijn over de toekomstige inflatie en de begrotingstekorten?

3.     Of zijn dat beleggers die goud kopen als de rente daalt en valuta’s niet interessant zijn?

De eerste groep beleggers zal waarschijnlijk vooral fysiek goud kopen en het in een kluis bewaren voor slechte tijden. Ze zien goud dus als een veilige haven. Vaak houden ze deze posities lang aan. Als de goudprijs aanzienlijk daalt, dan zijn deze beleggers geneigd om goud bij te kopen.

De tweede groep beleggers koopt goud omdat ze bang is voor grote begrotingstekorten en een ruim monetair beleid en de gevolgen daarvan voor de inflatie op langere termijn. Als je bang bent voor hogere inflatie, dan koop je ‘hard assets’, zoals bijvoorbeeld fysiek goud. Dit soort beleggers heeft ook een langetermijnvisie op de goudprijs. Zolang hun opvatting over inflatie, monetair beleid, en begrotingstekorten niet verandert, kopen deze beleggers waarschijnlijk goud bij als de koers aanzienlijk daalt.

De derde groep beleggers koopt goud als centrale banken monetair beleid verruimen, als de reële rente daalt en als valuta’s niet aantrekkelijk zijn. Het beleid van centrale banken heeft er vooral voor gezorgd dat de meeste beleidsrentes dicht bij nul zijn, of zelfs onder nul. In een groot aantal landen is de inflatie of de inflatieverwachting hoger dan zowel de beleidsrente van centrale banken als de rente op staatsobligaties. De rente gecorrigeerd voor inflatie, de reële rente, is dus negatief. Dit geldt in ieder geval voor de VS, het VK en de eurozone. Deze situatie is positief voor goud. Goud wordt door deze groep gezien als een soort verkapte valuta. Bij negatieve reële rentes is goud aantrekkelijk, want het renteverschil is in het voordeel van goud. In mijn ogen is dit in feite puur speculeren met goud. Dit heeft niets te maken het veiligehavenargument. Ze kopen als de trend positief is, de rente (nominaal of reëel) daalt en de dollar daalt. Ze verkopen als de rente stijgt en de dollar stijgt. Deze beleggers kopen over het algemeen goud via instrumenten waar ze makkelijk in en uit kunnen stappen. Voorbeelden daarvan zijn ETF’s en goud op rekening.

In 2019 steeg de goudprijs vooral als gevolg van de verwachting dat centrale banken hun beleid zouden verruimen. Er waren ook enkele beleggers die bezorgd waren over de handelsspanningen tussen de VS en China. Sommige beleggers kochten goud als veilige haven. Maar de meeste beleggers kochten goud vanwege de lagere rente.

In 2020 kochten beleggers daarentegen goud als veilige haven en uit bezorgdheid over de mogelijke inflatoire effecten van het huidige monetair beleid en de begrotingstekorten. Er was dan ook veel vraag naar fysiek goud. Daarnaast hebben veel meer beleggers goud gekocht, omdat centrale banken hun beleid verruimden, reële rentes in veel landen negatief zijn en omdat er weinig aantrekkelijke valuta’s waren. De meeste valuta’s zijn onaantrekkelijk, omdat veel landen te maken hebben met de rampzalige gevolgen van de pandemie en de beleidsrentes dichtbij nul of onder nul liggen. Hierdoor steeg de goudprijs tot nieuwe hoogtes. Daarnaast zijn de posities in ETF’s die beleggers aanhouden, nog nooit zo groot geweest. Na de paniek in maart is de goudprijs hand in hand gestegen met de aandelenkoersen, dus omdat beleggers positief gestemd waren. Met de name de eerder genoemde derde groep beleggers is hier dus in grote mate verantwoordelijk voor.

Wat gebeurt er vervolgens als er positief nieuws komt over het vaccin? Zoals u heeft kunnen zien, daalde de goudprijs aanzienlijk. Waarom? Omdat de obligatierentes in de VS en Duitsland stegen. Als er een vaccin is en het wordt uitgerold, dan kan het leven weer opgepakt worden zoals vóór de pandemie. Hoe sneller dit lukt, hoe sterker het economisch herstel. Beleggers gaan er tot nu toe van uit dat de Fed de komende vijf tot zeven jaar de rente laag houdt. Maar bij een langdurig herstel van de Amerikaanse economie zou dit korter kunnen zijn, wat zich zal te zijner tijd zal vertalen in een lagere goudprijs.

Voorlopig zijn we daar nog niet. Het geeft wel aan dat de goudprijs gevoelig is voor deze ontwikkelingen. Veel beleggers in goud hebben namelijk goud gekocht in de verwachting dat de Fed haar beleidsrente de komende vijf tot zeven jaar niet verandert.