Dreigende droogte voor koffieoogst

door: Casper Burgering

Praten en klagen over het weer. Wij Nederlanders doen het maar al te graag. De wispelturigheid van ons weer levert immers voldoende gesprekstof op. Het is bovendien ook ideaal om zonder enig risico ongemakkelijke stiltes te vermijden. ‘Small talk’ noemen ze het ook wel. Voor de koffieoogst en -markt is het weer als gespreksonderwerp echter vaak ‘big talk’, zo ook nu.

Groei aanbod van koffie onder druk

Dit seizoen (2019-2020) ligt de koffieoogst volgens de International Coffee Organization (ICO) zo’n 5% lager ten opzichte van vorig seizoen. De voornaamste reden van deze krimp is dat in Brazilië – de grootste producent en exporteur van koffie ter wereld – de productie in 2019-2020 een stuk lager uitvalt.

Het land kent een tweejaarlijkse cyclus in de oogst van koffie. Het ene seizoen met een goede oogst (het zogenoemde ‘on-year’) wordt gevolgd door een ‘off-year’ met een lagere koffieoogst. Het off-seizoen is dus 2019-2020. Bovendien droegen de aanhoudend lage prijzen en de negatieve effecten van COVID-19 op het arbeidsaanbod ook bij aan de lagere productie.

Volgend seizoen wordt dus een on-seizoen met een grotere koffieoogst. Dit blijkt ook uit de prognoses. In haar laatste rapport over de koffiemarkt (juni 2020) ging het Amerikaanse ministerie van landbouw (USDA) er nog van uit dat de mondiale productie van koffie toe zou nemen met 5,5%. Daarmee zou weer een nieuw record gevestigd worden van 176,1 miljoen zakken (van 60 kilogram).

De Braziliaanse koffieoogst draagt flink bij aan deze mondiale groei. De verwachtingen voor volgend seizoen zijn indrukwekkend. Volgens het USDA-rapport van juni zou de productie van Braziliaanse koffie toenemen met 15% op jaarbasis. Maar het rapport is inmiddels wat gedateerd en met de huidige weersomstandigheden kon het USDA destijds natuurlijk geen rekening houden.

Weerpraatje

Water gaat een cruciale rol spelen in de koffiemarkt van 2020-2021. Vooral het gebrek aan water is wat veel boeren en handelaren kopzorgen geeft. Want de oogst in Zuid-Amerika staat onder invloed van het weersfenomeen La Niña.

Bij een La Niña koelt het oceaanoppervlak in de Stille Oceaan voor de kust van Noord- en Zuid-Amerika af. Daardoor warmt het water richting Zuidoost Azië op. Dit zorgt ervoor dat de regenkans daar toeneemt en dat de regenval in Noord- en Zuid-Amerika afneemt. Droogte is dus het gevolg.

Op het moment dat koffieplanten zo vroeg in de ontwikkelingscyclus te maken krijgen met een flink watertekort, dan gaat dit de uiteindelijke opbrengsten en de koffieoogst ondermijnen. Want als koffieplanten niet gezond zijn door die droogte, dan zetten ze uiteindelijk minder bloemen om in vruchten en neemt dus het productiepotentieel af.

De droogte bedreigt niet alleen de koffieoogst op het Amerikaanse continent, ook de oogst van bijvoorbeeld tarwe, maïs en sojabonen loopt gevaar. Kortom de weerpraatjes gaan de komende tijd een groot deel van de dynamiek in de koffiemarkt en de prijs bepalen. Maar gelukkig is niets zo veranderlijk als het weer, dus het blijft ook deels nog koffiedik kijken.

Deze column heeft op 16 november in de Financiele Telegraaf gestaan onder de titel: ‘droogte bedreigt de koffieoogst