Chinese gelukskoekjes

door: Casper Burgering

In China zelf waren ze lange tijd onbekend. De lekkernij met een Oosterse wijsheid of spreuk erin is ooit bedacht in de VS, waarschijnlijk door een Japanse immigrant. Soms kom je de koekjes nog wel eens tegen bij de Chinese restaurants. Mijn favoriet is ‘Over een uur heb je weer honger’. En gek genoeg geldt dit adagium voor China zelf ook.

Geef het volk brood en spelen

Voedselzekerheid is de laatste paar maanden in China belangrijker geworden. Na de eerste COVID-19 golf nam de druk op de voedselvoorziening in het land sterk toe. In de graanmarkten kwam dit het sterkst tot uitdrukking. Reden genoeg om het nationale systeem voor voedselzekerheid aan te scherpen om zo de structurele onbalans tussen vraag en aanbod aan te pakken.

Van tekorten is echter nog geen sprake. Maar de eerste COVID-19 golf heeft de Chinese overheid wel wakker geschud. Voedselzekerheid heeft voor China weer de hoogste prioriteit. Het land moet immers in staat zijn om een bevolking van 1,4 miljard mensen van voedsel te voorzien om sociale onrust te voorkomen.

Volgens een recent rapport van de Rural Development Institute van de China Academy of Social Sciences (CASS) krijgt China tegen het einde van 2025 te maken krijgen met een binnenlands graantekort van ongeveer 130 miljoen ton. Het zou om vooral tarwe, rijst en maïs gaan. Het aanbod hiervan kan de groei van de Chinese vraag niet bijbenen, zo is de verwachting. Een dreigend aanbodtekort in China ligt dus op de loer en dat is onder meer het gevolg van de toenemende verstedelijking en een vergrijzende en ook krimpende beroepsbevolking op het platteland.

Het geschetste toekomstbeeld van CASS leidt dus tot een toenemende afhankelijkheid van de import. Dit past echter niet bij een land dat zich juist minder afhankelijk wil maken van het buitenland, vanwege een sterke toename van mondiale geopolitieke spanningen. Denk aan de broze relatie met de VS, het grensconflict met India, de spanningen in de Zuid Chinese zee, de sterk bekoelde betrekkingen met Australië en de fittie met Japan over een groep eilanden. Dan wordt het vanzelf een stuk moeilijker om handelsvriendjes te maken.

Chinese grootverbruik

Komend seizoen loopt de druk volgens de International Grains Council (IGC) verder op in de Chinese graanmarkt. De Chinese productie ligt volgens het IGC in 2020/21 ongeveer 0,5% lager op jaarbasis, terwijl de vraag naar granen stijgt met bijna 3%. Daarmee dalen de voorraden verder met 4% op jaarbasis. Het doet de prijzen stijgen op internationale markten, want iedereen weet dat China een grootverbruiker is en meer zal gaan importeren. Het geeft ook een verklaring voor China’s enorme aankopen van Amerikaanse landbouwproducten in de afgelopen maanden.

Het Chinese streven naar een meer zelfvoorzienende samenleving is het hogere doel, maar totdat dit is bereikt valt de Chinese honger naar agrarische grondstoffen niet te stillen. Dit gaat niet snel veranderen, maar koekjes van eigen deeg blijven wel het streven.

Deze column heeft op 2 november in de Financiele Telegraaf gestaan onder de titel: ‘Chinese gelukskoekjes’