Zorgverleners leren problemen te hacken

door: Anja van Balen

De ironie zal niemand ontgaan: Hacking Health, het jaarlijkse evenement waarbij zorginstanties hun problemen in snelkookpanstijl laten oplossen door knappe koppen van binnen en buiten de sector, gaat dit jaar niet door vanwege een zorgprobleem. De coronapandemie maakt het immers onmogelijk om de driedaagse hackathons te organiseren.

Gelukkig zitten de organisatoren niet bij de pakken neer. De hackathon van dit jaar is omgebouwd tot een ‘Next Step-athon’. In plaats van dat teams van hackers met een volledig uitgewerkte oplossing komen, leren de zorgverleners dit jaar in één dag hoe ze zélf het beste hun eigen problemen kunnen tackelen. Daarvoor worden coaches en andere deskundigen ingevlogen. Ook ABN AMRO, trotse sponsor van Hacking Health, levert een aantal experts.

Tijdens de Next Step-athon worden de zorgverleners geholpen met een grootse volgende stap in hun ontwerpproces naar de oplossing. Ze volgen workshops zoals ‘Bedenk een oplossing’, ‘Ontdek de behoefte’, ‘Bouw je business case’ en andere interessante onderwerpen. Ook kunnen ze speeddaten met bestuurders en beslissers.

De Next Step-athon vindt in twee regio’s plaats: Amsterdam (11 september) en Amersfoort (29 oktober). In de Amsterdam-editie leggen die dag elf zorginstanties hun problemen voor. We spraken drie van hen: Job Schimmel, projectcoördinator kwaliteit & innovatie van Cordaan, Els Luntz, projectleider bij HVO Querido, en Mariët Dirkzwager-van Roosmalen, accountmanager verpleeghuizen en thuiszorginstellingen bij het OLVG-ziekenhuis.

Job Schimmel, projectcoördinator afdeling kwaliteit & innovatie van Cordaan

Vanuit 120 locaties en 60 thuiszorgteams verlenen bijna 5.400 Cordaan-medewerkers en ruim 2.000 vrijwilligers ouderenzorg, gehandicaptenzorg, jeugdzorg en thuiszorg in Amsterdam, Huizen en Nieuw-Vennep. Mijn afdeling verzorgt kwaliteitsrapportages en probeert nieuwe dingen uit om de zorg aan onze 20.000 cliënten te verbeteren.

Welk probleem hebben jullie?

Ouderen met dementie bieden we graag zoveel mogelijk vrijheid, maar buiten onze verpleeghuizen verdwalen ze soms of vormen ze een gevaar voor zichzelf of anderen, bijvoorbeeld omdat ze niet op het verkeer letten. Nu zijn er technische oplossingen op de markt zoals slimme sleutelpassen en gps-trackingsystemen, maar die zijn niet optimaal voor ons. Ook kost het veel tijd om verdwaalde ouderen op te halen, tijd die onze zorgverleners eigenlijk niet hebben.

Welke winst levert het op als dit opgelost wordt?

Vrijheid is in onze samenleving een van de belangrijkste waarden. We hebben de afgelopen coronaperiode allemaal ervaren hoe het voelt als deze van je wordt afgenomen. Voor onze ouderen willen we een waardig bestaan en levenseinde, met vrijheid én veiligheid.

Wat verwacht je van de dag?

Zonder al te veel vooruit te lopen op de oplossing: ik hoop op een systeem dat dementerende ouderen toestaat naar hun vertrouwde café of supermarkt te lopen, maar dat waarschuwt als ze elders naartoe gaan. En dat wellicht een seintje geeft aan bijvoorbeeld een taxicentrale om deze persoon terug te brengen naar het verpleeghuis. Waarbij de chauffeur de oudere gerust kan stellen met een vooraf opgenomen filmpje van familieleden. Ik laat me graag verrassen door andere suggesties.

Mariët Dirkzwager, accountmanager verpleeghuizen en thuiszorginstellingen bij het OLVG-ziekenhuis.

OLVG is hét stadsziekenhuis van groot-Amsterdam. We vervullen een sleutelrol in de verbetering van de gezondheid en zorg voor iedereen in onze stedelijke omgeving. Als accountmanager onderhoud ik de relaties tussen OLVG, verpleeghuizen en thuiszorgorganisaties. De pitch doe ik namens OLVG en onze ketenpartners Amsterdam UMC en Cordaan.

Welk probleem hebben jullie?

In het ziekenhuis wachten veel ouderen op een vervolgplek in een verpleeghuis. Aan het begin van elke dag krijgen we door hoeveel verpleeghuisbedden er in de stad vrij zijn, maar niet om welk zorgproduct (zware zorgvraag/lichte zorgvraag, wel/niet geschikt voor dementiepatiënten, wel/geen mobiliteitsproblemen etc.) het precies gaat. Gedurende de dag verandert het aantal bedden, maar ook dat zien we niet. En verder weten we niet wat de actuele vraag van de andere ziekenhuizen in de stad is. Het zoeken naar een geschikte plek blijft dus een kwestie van rondbellen en Excel-lijstjes bijhouden.

Welke winst levert het op als dit opgelost wordt?

Enorm veel tijdwinst, zowel bij de patiënten als bij het personeel. In de regio Amsterdam hebben ziekenhuizen opgeteld één hele verpleegafdeling waar niet wordt behandeld, maar wordt gewacht. Als we dit probleem oplossen, spelen we dus veel ziekenhuisbedden vrij en hoeven we minder vaak nee te zeggen tegen nieuwe patiënten. Ook voor de opgenomen ouderen is het fijn als ze snel een geschikte verpleeghuisplek vinden. In het ziekenhuis bewegen ze weinig en raken ze ontregeld. Een op de drie ouderen komt slechter het ziekenhuis uit dan in, dus de opnametijd wil je zo kort mogelijk houden.

Wat verwacht je van de dag?

Duidelijkheid over welke denkrichting de juiste is om de match tussen vraag en aanbod te maken. Amsterdam is te groot voor een digitaal prikbord met vraag en aanbod, zoals andere regio’s kennen. Moeten we toe naar een soort booking.com-website? Heeft het zin om door middel van big data voorspellingen te doen over vraag en aanbod? Moeten we alleen ziekenhuizen en verpleeghuizen laten aanhaken of ook huisartsen, thuiszorgteams en ambulancediensten? En hoe houd je in zo’n systeem rekening met de voorkeuren van de patiënt in kwestie?

Els Luntz, projectleider bij HVO Querido

HVO Querido biedt met 1.400 medewerkers 24-uursopvang, nachtopvang voor dak- en thuisloze mensen, woonbegeleiding, dagbesteding en maatschappelijke ondersteuning aan sekswerkers, slachtoffers van mensenhandel en mensen zonder verblijfstitel. HVO-Querido is actief op 55 locaties in Amsterdam, Diemen, Alkmaar, Almere en Haarlem. Daarmee helpen we 4.500 mensen in een kwetsbare situatie om weer regie over hun leven te krijgen.

Welk probleem hebben jullie?

De reguliere begeleiding die we bieden, sluit niet altijd op de behoefte van onze cliënten. Gelukkig zitten onze medewerkers boordevol ideeën voor nieuwe initiatieven voor onze doelgroep, waarmee cliënten kunnen werken aan hun persoonlijke of psychische ontwikkeling. Binnen de organisatie bieden we onze mensen ruimte om zo’n startup te ontwikkelen, maar we vinden het lastig om zo’n activiteit op te nemen in het vaste zorgaanbod.

Welke winst levert het op als dit opgelost wordt?

Gelukkigere cliënten en medewerkers. Een mooi voorbeeld: een van onze mensen, een enthousiaste hondenbezitter en -coach, kwam bijvoorbeeld met het idee om jongeren in te zetten als assistent-hondentrainer. Door met de hond bezig te zijn bouwen ze zelfvertrouwen op, werken ze aan hun sociale vaardigheden, leren ze initiatief te nemen of om te gaan met angsten en agressies. Deze trainingen zijn een groot succes.

Wat verwacht je van de dag?

Ik hoop op ideeën over een structuur waarmee we veelbelovende interne startups kunnen begeleiden en opschalen. Hoe borg je de financiering? Moeten we naar een ander businessmodel voor deze ideeën? En hoe hangen we deze nieuwe typen dienstverlening in onze bestaande organisatie? Is daarvoor samenwerking met externe partijen en externe financiers nodig en hoe organiseer je dat dan het beste?