Nederlandse pioniers in koffie- en cacaomarkt

door: Casper Burgering

Mondiaal gezien is Nederland één van de grootste landbouwexporteurs. Het zet Nederland op de wereldkaart. Maar dit is niet de enige manier waarin Nederland agrarisch gezien uitblinkt. Zo hebben de koffie- en cacaomarkt veel te danken aan innovatief ondernemerschap van Nederlanders.

‘Dutching’ in Cacao

Chocoladeliefhebbers hebben veel te danken aan Casparus van Houten en zijn zoon Coenraad. In 1828 vroeg de Nederlandse familie het alleenrecht aan om op goedkope wijze het vet uit geroosterde cacaobonen te persen. Het resultaat van het ingewikkelde procedé van Van Houten – dat ook wel ‘dutching’ wordt genoemd – was uiteindelijk een oplosbaar bruin poeder. Het leverde een stevige bijdrage aan de groei van de cacao-industrie in Nederland sinds die tijd.

Nog steeds is Nederland een vooraanstaand land in de wereld van cacao. Terwijl de oogst van cacaobonen voornamelijk plaatsvindt in Ivoorkust en Ghana, is Nederland de grootste importeur ter wereld van deze cacaobonen. Wij hebben daarmee ook nog eens met Amsterdam de grootste cacaohaven ter wereld. Naast verdere bewerking van cacao – voor een groot deel in de Zaanstreek – wordt ook veel van de geïmporteerde cacaobonen direct weer geëxporteerd naar omringende landen. En dat zorgt ervoor dat ook de Nederlandse handel in cacaobonen groot is.

Ook de koffievictorie begint in Alkmaar

In de koffiewereld is het ook een Nederlander aan wie vooral de Amerikanen veel te danken hebben. Het is koffieliefhebber, -pionier en Alkmaarder Alfred Peet. Jasper Houtman heeft in 2016 een boek over hem geschreven met de veelzeggende titel ‘De man die de wereld koffie leerde drinken’.

Alfred verhuisde in de jaren 50 naar de VS en opende in Berkeley (Californië) z’n eigen koffiebar: Peet’s Coffee & Tea. Een gouden greep, zo bleek. De koffie in de VS vond hij beneden elk drinkwaardig peil. De kwaliteitskoffie die Alfred in zijn koffiebar introduceerde en serveerde vormde vervolgens de start van een nieuwe koffiecultuur in de VS. Goede specialty koffie werd de norm. De koffiefilosofie van Alfred werd bovendien de basis voor Starbucks en veel andere koffieketens in de VS. In 2007 overleed Alfred op 87-jarige leeftijd. Volgens veel Amerikaanse artikelen ‘als leider van een koffierevolutie’.

De koffie- en cacaomarkt van nu

Covid-19 heeft een bres geslagen in de vraag. De vraaguitval door sluiting van hotels, cafés, restaurants, luchthavens en speciaalzaken was abrupt en overweldigend. Desondanks blijft Nederland een prominente speler in zowel de mondiale koffie- als de cacaomarkt. Nederland is al jaren de grootste importeur en vermaler van cacaobonen ter wereld. En in de koffiemarkt staat Nederland prominent in de top 10 van grootste importeur en de meeste consumptie van koffie per capita. Iets waar Casparus en Alfred trots op zouden zijn.

Deze column heeft op 31 augustus in de Financiele Telegraaf gestaan onder de titel: ‘Nederlandse pioniers in koffie en cacao’