Boonappetit

door: Casper Burgering

De prijs van sojabonen is de laatste paar weken bezig aan een opmars. Dit komt met name door een scherpe toename van de vraag vanuit China. En deze Chinese honger naar sojabonen blijft, zo zijn de verwachtingen. Braziliaanse boeren die sojabonen telen willen hiervan profiteren en breiden het areaal flink uit. En dit is in meerdere opzichten niet positief.

Sojabonen triangel

De sojabonenmarkt kent drie belangrijke spelers: de VS, Brazilië en China. Brazilië en de VS hebben gezamenlijk tweederde van de mondiale productie van sojabonen en een collectief aandeel van bijna 85% in de exportmarkt. En de grootste volumes gaan richting China als veevoer voor varkens. Deze sojabonentriangel bepaalt in grote mate het marktsentiment.

Het groeipotentieel van de Chinese varkensstapel is groot voor de komende jaren, nadat de Afrikaanse varkenspest de varkensstapel flink heeft uitgedund. China claimt dat het binnenkort een geneesmiddel of vaccin tegen de ziekte gaat goedkeuren. Dan staat een nog stevigere groei van de varkensstapel in China niets meer in de weg. Want Chinezen houden heel veel van varkensvlees.

Maar niet alleen China is actief in de handel in sojabonen. Ons land heeft ook een sleutelpositie in de sojabonenhandel en is in Europa de grootste importeur. De volumes ten opzichte van China liggen echter 20 keer lager. Nederland verwerkt de ingevoerde sojabonen tot veevoer en voert ze in grote hoeveelheden ook weer door naar met name Europese handelspartners en China.

Brandhaard Brazilië

Brazilië is volgens de cijfers van het International Grains Council (IGC) het grootste sojabonen producerende land ter wereld. Het land is inmiddels het agrarische power house van Zuid-Amerika. En de Braziliaanse boeren willen profiteren van deze aanhoudende vraag naar sojabonen en breiden omwille daarvan hun areaal flink uit.

Maar dit gaat vaak ten koste van natuurgebied dat geteisterd wordt door bosbranden. Het treurige is dat deze branden vaak opzettelijk worden aangestoken. Grondspeculatie is hier een belangrijke boosdoener. Boeren kappen de bomen op grote schaal. Als de vegetatie vervolgens na een paar weken is opgedroogd, wordt wat eens bos was in grote hoeveelheden afgebrand. Dat gaat niet altijd even gecontroleerd.

Het sojabonen landschap

Aan sojabonen voorlopig geen gebrek. De mondiale productie neemt volgend seizoen met 10% op jaarbasis toe en de vraag met ‘slechts 4%’. Vooral de productietoename in de VS neemt een vlucht. Die stijgt volgens de eerste verwachtingen met zo’n 23% op jaarbasis.

Maar ook vanuit andere grote sojabonen producerende landen – Brazilië, Argentinië, China en India – kunnen we meer productie verwachten. Daarmee nemen de mondiale voorraden aan sojabonen volgens het IGC in het seizoen 2020/2021 met 10% op jaarbasis toe naar een niveau van 52,2 miljoen ton. Dit is genoeg voor zo’n 7 tot 8 weken consumptie. En met de groei van het areaal in het verschiet, blijft overaanbod de sojabonenmarkt beheersen.

Deze column heeft op 28 september in de Financiele Telegraaf gestaan onder de titel: ‘de beklagenswaardige opmars van de sojaboon’