Kans op La Niña neemt toe

door: Casper Burgering

Ooit de film ‘Groundhog Day’ gezien? Een klassieker en één van mijn favoriete films. De hoofdrol is weggelegd voor een weerman die elke morgen op dezelfde dag opnieuw wakker wordt. De voorkennis die hij opbouwt over het verloop van die dag maakt het leven voor hem erg voorspelbaar. Ging het echter allemaal maar zo eenvoudig.

Voorspellen is namelijk topsport. De complexiteit is groot en je kunt als voorspeller op geen enkele wijze een garantie afgeven over de afloop. Zo weet ik uit ervaring dat het afgeven van een prijsverwachting over grondstoffen geen sinecure is. Wat zijn de neer- en opwaartse prijsrisico’s en welke van deze twee weegt het zwaarst. Pfff…

Niets zo veranderlijk als het weer

Ook het weer is moeilijk te voorspellen. Gelukkig zijn veel weersinstituten tegenwoordig in staat om bijvoorbeeld extreem weer met iets meer nauwkeurigheid in kaart te brengen. Dit geldt ook voor weersfenomenen zoals El Niño en het zusje van dit jongetje La Niña. Zij hebben veel invloed op weerspatronen over de hele wereld en uiteindelijk ook op grondstofmarkten.

Bron: De “super El Nino” 2015-2016 (J. Stel & H. Pirlet)

Bij het El Niño fenomeen stroomt warmer water bij Australië naar het oosten. Dit zorgt ervoor dat het zeewater voor de kust van Zuid-Amerika opwarmt. Hierdoor valt er minder regen in Indonesië, India en in Australië. Het gevolg hiervan is regelmatige grote droogte en bosbranden. Maar aan het Amerikaanse continent valt er juist veel meer regen dan normaal.

Bij een La Niña gaat het om een afkoeling van het oceaanoppervlak. Boven Indonesië, India en in Australië neemt de regenkans toe, terwijl de regenval afneemt in Noord- en Zuid-Amerika. Dan ontstaat daar droogte.

Kansen La Niña

El Niño en La Niña hebben grote invloed op de productiviteit van zowel landbouwgebieden als van de mijnbouw. Dit kan positief en negatief zijn. Maar vaker voeren de nadelige gevolgen de boventoon. Denk hierbij aan mislukte oogsten, ondergelopen mijnen en sterkere groei van insectenpopulaties. Maar ook de maatschappelijke gevolgen zijn groot met dodelijke slachtoffers, sociale onrust, armoede en hongersnood.

Volgens weersvoorspellers van de NOAA – een gerenommeerd weersinstituut in de VS – is de kans dat La Niña zich dit najaar ontwikkelt gestegen tot 60%. Dit was vorige maand nog 50-55%. Een Australisch weersinstituut heeft de kans zelfs verhoogd naar 70%.

Het gaat voor veel tumult zorgen. Het aanbod van veel grondstoffen komt bij een La Niña onder druk te staan. Nat weer in Indonesië, India en in Australië bedreigt de output van ijzererts, steenkool, nikkel, tin, rubber en oogst van landbouwproducten (zoals, tarwe, uien en suiker). En droog weer op het Amerikaanse continent bedreigt de oogst van tarwe, mais, sojabonen en koffie.

De El Niño en La Niña toestanden zijn wederkerig. Daarmee zijn ze goed meetbaar en voorspelbaar. Bijna net zo goed als een ‘Groundhog Day’. De gevolgen van beide blijven echter ongewis.

Deze column heeft op 24 augustus in de Financiele Telegraaf gestaan onder de titel: ‘de kans op La Niña neemt toe’