Nederland na corona in vier scenario’s: focus op de sector zakelijke dienstverlening (Engelstalige versie)

door: Han Mesters

Inleiding

De coronapandemie heeft enorme economische en maatschappelijke gevolgen. Het virus veroorzaakt op
wereldschaal ziekte en sterfte en heeft mensen veel angst ingeboezemd, zowel voor de eigen gezondheid als voor de
eigen financiële toekomst. Op maatschappelijk en politiek vlak staan de verhoudingen inmiddels op scherp.
Zo is er een gevecht om schaarse medische middelen en apparatuur ontstaan die ver af staat van een meer
coöperatieve samenwerking die wellicht veel effectiever is voor de bestrijding van een wereldprobleem als een
pandemie. En de wereldwijde lockdown-maatregelen die de economie op zijn minst een extra opdoffer hebben
gegeven, leiden tot een hevige discussie over in hoeverre het economisch welzijn opgeofferd mag worden voor de
algemene gezondheid.
Wie een jaar geleden had voorspeld dat de Nederlandse overheid het grootste financiële steunpakket ooit zou
aankondigen en dat de lonen van zo’n 2,3 miljoen werknemers indirect door de overheid zouden worden uitbetaald, zou met ongeloof zijn aangekeken. Dat dit enorme vangnet voorlopig erger doet voorkomen, is mede te danken aan prudent fiscaal beleid van de Nederlandse overheid uit het verleden.
En de burger zet zich schrap, maar toont eveneens enorme veerkracht om deze uitzonderlijke omstandigheden zo goed mogelijk het hoofd te bieden.
Desondanks lijdt het geen twijfel dat deze crisis diepe sporen nalaat. De gevolgen gaan veel verder dan de constatering dat thuiswerken prima te doen is of dat de voorraden medisch materiaal moeten worden uitgebreid. De snelheid en omvang waarmee de pandemie om zich heen heeft gegrepen, doen de vraag rijzen over hoe in de toekomst met dergelijke risico’s moet worden omgegaan en vooral wie deze moet dragen. Is het de overheid die altijd het beste antwoord op rampspoed heeft, of is de markt veel beter in staat om ontij te pareren? En is de burger het meest weerbaar wanneer hij de muren van zijn eigen cocon hoog optrekt, of wanneer hij veiligheid zoekt in gemeenschap met anderen?
Het zijn deze fundamentele vragen waarop dit rapport inzicht hoopt te geven en waar u als ondernemer nu al over na
moet denken. Het toont tot op sectorniveau uiteenlopende scenario’s die zich kunnen ontvouwen in de periode na het
overwinnen van de huidige crisis. Het doel is niet zozeer om met harde cijfers en puntschattingen precieze voorspellingen te geven, veeleer om in grote lijnen verschillende toekomstige werelden te schetsen ter ondersteuning van strategische discussies en plannen voor de toekomst.

Een Engelstalige versie van dit rapport is hieronder te downloaden:

Report-The-Netherlands-after-corona-focus-on-business-services-2.pdf (1 MB)
Download