Mismatch op arbeidsmarkt energietransitie

door: Arnold Mulder , Alexander Goense

Darwin zei het al: het is degene met het meeste aanpassingsvermogen die overleeft bij verandering. Bedrijven en organisaties die zich bezighouden met duurzame energie laten in de coronacrisis zien dat ze beschikken over een groot aanpassingsvermogen, zo blijkt uit een enquête van branchevereniging NVDE in samenwerking met ABN AMRO. Desalniettemin doen een afgenomen investeringsbereidheid van klanten en een gebrek aan goed personeel de sector pijn. De pijn is ongelijk verdeeld: waar sommige segmenten nog schreeuwen om personeel, moeten andere segmenten juist gekwalificeerd personeel laten gaan.

Rapport - Energietransitie tijdens Corona (626 KB)
Download

De duurzame-energiesector is behoorlijk coronaproof. Zo heeft 69 procent van de bedrijven actief in windenergie te maken met een teruglopende omzet, maar voor slechts 6 procent betekent dit dat er te weinig werk is voor het eigen personeel. Dit komt onder andere omdat 50 procent van de ondernemers in windenergie inspeelt op de terugloop in orders door minder werk uit te besteden aan externen. Hierdoor besparen ze kosten en houden ze eigen medewerkers aan het werk.

Dit soort maatregelen bieden tijdelijk soelaas. Als de coronacrisis nog een jaar aanhoudt, verwacht 85 procent van de bedrijven in de duurzame energiesector zijn manier van werken te moeten aanpassen. 32 procent voorziet een grote permanente verandering in de bedrijfsvoering. Vooral energiecoöperaties (71 procent) en bedrijven actief in isolatie (80 procent) en bio-energie (53 procent) verwachten structurele veranderingen in de bedrijfsvoering te moeten doorvoeren als de huidige crisis lang aanhoudt. Bedrijven actief in warmtenetten en duurzame mobiliteit achten zich zelf het meest flexibel. Hier verwachten meerderheden van 70 procent en 67 procent bedrijfsaanpassingen na een langlopende crisis relatief eenvoudig weer terug te kunnen draaien.

Beperkt gebruik steunmaatregelen

Bedrijven actief in de verduurzamingssector hebben nog relatief weinig gebruik gemaakt van de beschikbare overheidssteunmaatregelen. Zo geeft 74 procent aan geen gebruik te hebben gemaakt van de NOW-regeling en hier ook het komende half jaar geen beroep op te doen. Via de NOW-regeling kunnen ondernemers een tegemoetkoming aanvragen in de loonkosten als de omzet meer dan 20 procent is gedaald. Een andere steunmaatregel, de Garantie Ondernemersfinanciering (GO), waarbij de overheid garant staat bij het aantrekken van bancaire financiering, is door slechts 6% van de ondernemers gebruikt.

Toch vertellen deze statistieken niet het hele verhaal. Zo heeft 65 procent van de ondernemers last van een dalende omzet in het tweede kwartaal, waarbij voor het derde kwartaal nog geen verbetering wordt verwacht. Ook is 54 procent van de ondervraagde ondernemers het eens of zeer eens met de stelling dat klanten nu geen grote investeringsbeslissingen meer nemen. Ondernemers die afhankelijk zijn van consumentenbestedingen ervaren dit het sterkste: 66 procent ziet de investeringsbereidheid terugvallen. Binnen deze groep vallen de hardste klappen bij energiecoöperaties (71 procent) en leveranciers van warmtepompen (70 procent) en isolatie (100 procent).