Bomen over biomassa

door: Arnold Mulder

Nederlanders zijn crimineel. U maakt waarschijnlijk bezwaar tegen deze stelling. Zelfs als bewezen kan worden dat veel Nederlanders crimineel gedrag hebben vertoond, gaat het veel te ver om alle Nederlanders schuldig te verklaren. De stelling is extreem generaliserend en beantwoording van de stelling met ja of nee resulteert inherent in een fout antwoord. Bij de vraag of biomassa duurzaam is, speelt exact hetzelfde probleem. Zolang we het containerbegrip biomassa blijven gebruiken, schiet een binair antwoord op deze vraag altijd tekort. Alleen specifieker woordgebruik kan ons uit een eindeloos polariserende discussie redden.

Stop daarom met gebruik van het woord biomassa. Het containerbegrip kent vele smaken en vereist daarom meer nuance. Biomassa bestaat niet alleen uit boomstammen, maar omvat veel meer, zoals bietenpulp, mest, snelgroeiende gewassen, organisch afval in uw container, gebruikt frituurvet, oude meubels en zaagsel. Al deze stromen kunnen bovendien op veel verschillende manieren worden toegepast, waarvan verbranding voor warmte of elektriciteitsproductie er maar één is. Voorbeelden zijn bodemverrijking, vergisting, productie van biofuels ter vervanging van kerosine en de productie van bouwmaterialen.

Ook de Sociaal Economische Raad (SER) kwam deze week tot de conclusie dat gebruik van de term biomassa verwarrend is en stelt voor om voortaan te spreken over biogrondstoffen. De SER hoopt dat door gebruik van dit alternatieve containerbegrip meer de nadruk komt te liggen op andere toepassingsvormen dan verbranding alleen. Ik waag te betwijfelen of we geholpen zijn met nieuwe containerbegrippen. Probeer in plaats daarvan recht te doen aan de diversiteit van bronnen en toepassingen en noem het beestje bij de naam.

Een discussie over biomassa, zonder de begrippen biomassa of voor mijn part biogrondstof te gebruiken. Hoe doe je dat? Begin elke discussie met de vraag over welk type biomassa en welke toepassing het gaat en blijf consequent in het gebruik van deze afbakening. De echte lakmoesproef is om iemand met een stevige mening over het containerbegrip te vragen om vijf verschillende soorten biomassa te noemen, en drie verschillende toepassingen. Wie niet verder komt dan verbranding van bomen en gewassen, doet niet meer mee.

Zo’n aanpak klinkt misschien flauw, maar zuivere communicatie is bittere noodzaak. Juist nu in de coronacrisis veel bedrijven en overheden de wil hebben om te investeren in groen herstel, moeten we voorkomen dat beloftevolle projecten de nek om worden gedraaid door onnauwkeurig woordgebruik. Stop daarom met het gebruik van containerbegrippen en spreek enkel nog over specifieke bronnen en toepassingen. Zo kunnen we bepalen welke bronnen en toepassingen gewenst en ongewenst zijn en heeft bomen over biomassa weer zin.

Deze column verscheen eerder op Energeia.