Nederlands Dans Theater: directeur Willemijn Maas neemt het voortouw in coronatijd

door: Jeroen Hofhuis

Nederlands Dans Theater biedt onderdak aan twee dansgezelschappen van internationale allure, NDT 1 en NDT 2. Corona heeft het instituut driedubbel getroffen: weg trainingen, weg optredens en 70 procent minder bezoekers dit najaar vanwege de anderhalvemetermaatregelen. Toch heeft zakelijk directeur Willemijn Maas een aantal troeven achter de hand om Nederlands Dans Theater toekomstbestendiger te maken. “De anderhalvemeterregel zorgt ervoor dat er per voorstelling maar een beperkt aantal dansers op een podium passen. Maar dit nadeel heeft misschien ook een voordeel.”

2020 zou een mooi jaar voor jullie worden.

Absoluut. We zouden in mei onze zestigste seizoen feestelijk afsluiten met Kunstkamer, een voorstellig voor beide gezelschappen samen. Ook nemen we dit seizoen afscheid van ons vaste choreografenkoppel Sol León en Paul Lightfoot. We hadden mede daarom een tournee met Kunstkamer gepland langs Londen, Madrid, Parijs en Nederlandse theaters. NDT 1 en NDT 2 zouden zoals ieder jaar door binnen- en buitenland reizen met diverse programma’s. Van half maart tot half september gebeurt dit niet. Dat is een enorme deuk in onze inkomsten.

Hoe hebben jullie dit in eerste instantie opgevangen?

We hebben de eerste drie maanden gebruik kunnen maken van de NOW-regeling. Ook ontvangen we een nog nader te bepalen bedrag uit het steunfonds van 300 miljoen euro dat de overheid aan de cultuursector beschikbaar heeft gesteld. Daarnaast hebben we tickethouders gevraagd of ze het aankoopbedrag van de afgelaste voorstellingen willen schenken. Dat heeft 45 procent gedaan. In ruil daarvoor zijn ze Vriend van NDT geworden waarmee ze met voorrang kaarten voor het nieuwe seizoen kunnen bestellen én generale repetities kunnen bijwonen.

Na de zomer gaan jullie weer de theaters in. Hoe maak je die voorstellingen rendabel?

Op 17 september gaat onze nieuwe voorstelling in première in het Zuiderstrandtheater in Scheveningen. In plaats van 1.000 personen mogen er vanwege de coronaregels maar 270 mensen in de zaal. Daarmee is het niet rendabel en daarom laten we de premièrevoorstelling professioneel filmen; wat via een livestream wordt uitgezonden. De theaters die we vervolgens op tournee aandoen, streamen die film op hetzelfde moment dat de voorstelling plaatsvindt. Het wordt een voorstelling van een uur; korter dan normaal en zonder pauze, dat maakt het voor de theaters makkelijker. Zaalkaarten gaan rond de 30 euro kosten, een ticket voor de livestream rond de 15 euro. Het is de bedoeling dat de theaters de streamkaarten aanbieden aan hun vaste klantenbestand. Het online bereik is natuurlijk veel groter dan het aantal zitplaatsen in de zaal. Het theater krijgt 20 procent van de totale opbrengst. Zo denken we dat we, samen met de theaters, in staat zijn om een enigszins rendabele voorstelling te programmeren.

Corona leverde, naast de zorgen over de financiën, ook veel zorgen over de dansers.

Inderdaad, want hoe houd je de groep gemotiveerd en in vorm? Professionele dans vergt een strak ritme van veel repetities. Dat viel opeens weg, onze studio’s waren 1,5 maand lang verboden terrein, en veel van onze 46 dansers zijn jong, afkomstig uit het buitenland en alleenwonend. Zij maakten zich veel zorgen over hun families. We hebben bij de dansers en danskoppels een stukje oude dansvloer in huis aangelegd, zodat ze konden blijven oefenen en blijven optreden.

Optreden vanuit de woonkamer dus?

De dansers hebben een aantal mooie kleinere producties gemaakt, zoals #Quarantinecreation, waarin dansers en samenwonende danskoppels ‘samen apart’ een doorlopende dans uitvoeren. Het is opgenomen met mobiele telefoons, maar het eindresultaat is zó goed. In het kader van Switch – een liefdadigheidsinitiatief van NDT-dansers waarin zij jaarlijks een hele voorstelling choreografisch en marketingtechnisch op touw zetten – hebben de dansers een onlineversie samengesteld. Onder de titel SwitchStreams werd die via Zoom met een Facebookverbinding live uitgevoerd. Een interessant experiment, want de kijkers konden meteen online commentaar geven. De toegang tot de stream was gratis.

Je ziet dat vaker in coronatijd, dat cultuurmakers hun kostbare content gratis online weggeven.

Dat gaan we vanaf het nieuwe seizoen anders doen. Ons online bereik lag in de afgelopen weken ruim zeven keer hoger dan voor de coronamaatregelen. Het meeste dat we tot nu toe online hebben gezet, was ouder materiaal. Voor nieuwe producties is het zoeken naar het juiste verdienmodel. Wat is de prijselasticiteit van een online dansvoorstelling? We hebben eind mei 1.300 vaste bezoekers via een enquête hiernaar gevraagd. Bijna 60 procent van de bezoekers blijkt bereid te betalen voor een balletregistratie op ons online platform NDTV en deze groep heeft daar per voorstelling gemiddeld 13 euro voor over.

De coronamaatregelen hebben nog een ander gevolg: de groepen dansers moeten kleiner.

De anderhalvemeterregel zorgt ervoor dat er per voorstelling maar een beperkt aantal dansers op een podium passen. Maar dit nadeel heeft ook een voordeel. Er is meer tijd om te experimenteren met andere creatieven zoals filmers, virtual reality-artiesten en beeldend kunstenaars. Corona brengt deze samenwerkingen in een stroomversnelling. Daarnaast gaan we nog meer tijd steken in onze activiteiten voor de buurt, de multiculturele dansgemeenschap in Den Haag en natuurlijk zetten we onze activiteiten op het gebied van educatie en talentontwikkeling voort. Onze dansers zijn een afspiegeling van alle culturen, maar onze staf en onze bezoekers nog niet. Hoe gaan we dat veranderen? De samenleving verwacht van ons als gesubsidieerde kunstinstelling dat we ons open stellen naar iedereen.

Uw loopbaan heeft u in de directiekamer van veel bedrijven en instellingen gebracht. Welke opgedane ervaring komt het meeste pas bij de huidige crisis?

Goede vraag. Ik was directeur van de AVRO toen staatssecretaris van Cultuur Halbe Zijlstra in 2012 grote bezuinigingen doorvoerde. We moesten hierdoor reorganiseren en dat leidde tot de vorming van AVROTROS. Ik denk dat NDT als organisatie overeind zal blijven, maar wellicht kunnen we eind dit jaar minder nieuwe auditanten aannemen. Mijn AVRO-periode heeft me geleerd dat, wanneer het alle hens aan dek is, je als directeur moet opstaan en het voortouw moet nemen. Ook nu wordt dit van me verwacht.

===

Meer coronacrisis-artikelen voor ondernemers vindt u hier en hier.