De virtuele rij helpt het vliegverkeer weer op gang

door: Stef Driessen

Na de aanslagen van 9 september 2001, duurde het drieënhalf jaar voordat de passagiersaantallen weer op het niveau van 2000 lagen. Hoewel het vliegverkeer ook nu weer langzaam op gang komt, ligt het aantal zakelijke vliegreizen volgens experts in 2021 nog 15 procent onder de niveaus van 2019. Om het herstel te versnellen experimenteren vliegvelden volop met innovatieve technologie.

De gevolgen van de Corona pandemie zijn nog nauwelijks te overzien, maar nu is al zeker dat de luchtvaart wereldwijd een van de zwaarst getroffen sectoren is. In enkele maanden ging de sector van jarenlange groei in passagiers naar een door luchtvaartkoepel IATA voorspelde omzetdaling van 419 miljard Amerikaanse dollars. Tegelijk zal de luchtvaartindustrie ook kritisch moeten kijken naar zijn rol bij de snelle wereldwijde verspreiding van het virus.

De inrichting van het vliegveld speelt een belangrijke rol in zijn kwetsbaarheid voor dit soort pandemische rampen. Van de ontvangsthal tot de taxfree winkelen en uiteraard het boarden bestaat werden reizigers tot voorkort dicht op elkaar worden gedwongen. Om deze kwetsbaarheid te beperken moet dit proces rigoureus worden herzien.

Dat valt niet mee in een wereld waarin anderhalvemeter afstand waarschijnlijk nog lange tijd de nieuwe norm is, constateert ook IATA-voorzitter (en voormalig KLM-Air France CEO) Alexandre de Juniac, die onlangs tegenover CNN zijn vrees uitsprak dat ‘de tijd van goedkoop vliegen voorlopig voorbij is’. Tegelijk werken vliegvelden al koortsachtig aan nieuwe oplossingen die de financiële, logistieke en maatschappelijke gevolgen van de pandemie moeten beperken.

Contactloze check-in terminals

Die oplossingen beginnen uiteraard direct bij de incheckprocedure. Mogelijk vindt die in de toekomst niet langer plaats op het vliegveld. Verschillende vliegmaatschappijen ontwikkelen plannen voor contactloze check-in terminals nabij grote steden. Reizigers die daar tot 12 uur van te voren hun bagage droppen, worden direct ook met een biometrische scan op onder meer lichaamstemperatuur en hartslag gecheckt.

Deze oplossing wordt mogelijk gekoppeld aan een app die identiteit en testgeschiedenis bijhoudt. Om het reisproces te kunnen stroomlijnen ontwikkelde de IATA zelf eerder al de OneID-app. Dit systeem voorziet elke reiziger van een uniek identiteitsnummer. Daarmee kan hij of zij zich bij aangesloten eGates in elk stadium van de reis contactloos identificeren op basis van een gezichts- of biometrische scan.

De medische testgeschiedenis van de reiziger kan daar eenvoudig aan worden gekoppeld. In het verlengde hiervan is de app uitgerust met een locatiefunctie die kan worden gebruikt om te controleren of risicoreizigers zich daadwerkelijk aan een opgelegde quarantaine houden.

Customer service kiosks

In samenwerking met het Australische Elenium test Etihad op het vliegveld van Abu Dhabi een aantal ‘customer service kiosks’ waar de reiziger geheel contactloos zijn koffer afgeeft. Met behulp van beeldherkenning koppelt het systeem de reiziger aan zijn bagage. Het systeem biedt de reiziger een tevens een stem gestuurde mogelijkheid om gepersonaliseerde belastingvrije aanbiedingen te kopen, en meet tegelijk diens temperatuur en hartslag.

Als daar aanleiding toe is leiden de mobiele kiosks, die overal op het vliegveld kunnen worden geplaatst, de passagier direct doorgeleid voor een meer uitgebreide lichamelijke controle. Eenmaal gecontroleerd kan de passagier zonder boarding pass of verdere menselijke controle doorlopen naar de gate. Om dat mogelijk te maken werkt het systeem onder meer met gezichtsherkenning.

Smart helmets en nano-spray

Ook de Smart Screening Helmets die worden gedragen door controleurs op het vliegveld van Qatar zijn uitgerust met gezichtsherkenning en biometrische scanapparatuur. De tevens met augmented reality-opties uitgeruste vizieren tonen het personeel direct passagiers die mogelijk een risico vormen, met daarbij ook informatie over de afkomst en reisdoel van de passagier.
Het vliegveld van Hongkong werkt eveneens aan een automatische oplossing om passagiers biometrisch te scannen. Reizigers die deze cleantech-ruimte binnen stappen worden bovendien tegelijk ook behandeld met een desinfecterende ‘nano needle’-spray. Net als bijvoorbeeld trolleys en informatiedesks werkt het vliegveld deze ruimte af met een bacterie- en virus werende coating. Zowel Qatar als Hong Kong werken ook met zelfstandig rondrijdende robots die oppervlaktes behandelen met UV-C licht.

Virtuele rij

Cruciale uitdaging voor alle vliegvelden is het beperken van plekken waar reizigers onvermijdelijk dicht op elkaar samenkomen. Een van de potentiele oplossingen is de virtuele rij. Daarbij krijgen groepjes reizigers vaste time slots toebedeeld waarbinnen ze bijvoorbeeld kunnen inchecken, of krijgen ze via een app een uitnodiging om direct te boarden. Deze worden gecombineerd met verschillende technologische mogelijkheden om te voorkomen dat er bijvoorbeeld door vertragingen alsnog te veel mensen bij elkaar komen.

Sommige systemen werken daardoor met sensoren die nauwkeurig de locatie van de mobiele telefoon van reizigers kunnen bepalen. Deze ‘passenger density‘ systemen brengen alle ontvangen locatiedata samen om daar heat maps mee te produceren die op elk gegeven moment precies tonen waar zich concentraties reizigers bevinden. Een aantal van ’s werelds grootste vliegvelden, waaronder Heath Row en Narita, gebruikt hiervoor sinds kort een lasersysteem.

Met deze op overzichtelijke dasboards weergegeven data kunnen airport officials snel reageren op eventuele risico’s, bijvoorbeeld door een waarschuwing via de app te versturen, alternatieve gates te selecteren of ingangen tijdelijk af te sluiten. Deze functie kan ook worden overgenomen door kunstmatig intelligente systemen, die bijvoorbeeld ook de activiteiten van schoonmaakrobots en andere preventieve maatregelen kunnen aansturen. Met behulp van machine learning kunnen deze systemen het ontstaan van risico’s bovendien ook steeds beter gaan voorspellen.

Vliegvelden experimenteerden overigens al met veel van deze technologische mogelijkheden. De corona-crisis bracht deze experimenten afgelopen maanden echter in een stroomversnelling. Los van alle afzonderlijke doelen dienen deze nieuwe initiatieven ook om het vertrouwen van passagiers te stimuleren. Volgens onderzoek door informatie door luchtvaartanalist Fether ging eind mei een derde van alle vliegreis gerelateerde conversatie op social media ‘zeer negatief geladen’.

(Potentiele) passagiers uiten met name hun zorg en frustratie over een gebrek aan informatie over voorzorgsmaatregelen die vliegvelden en luchtvaartmaatschappijen nemen om reizen met het vliegtuig veilig te maken, en dingen die zij zelf kunnen doen om risico’s te beperken. Naast forse investeringen in dit soort maatregelen zal de reissector dus ook flink moeten gaan investeren in voorlichting om hun klanten gerust te stellen.

===

Deze column verscheen eerder deze maand bij TravMagazine.nl