Veel kansen voor metaal in de energietransitie

door: Casper Burgering

Hoe vaak heeft u het vandaag al gehoord of gelezen? Coronavirus, coronacrisis, coronatijd of elke andere combinatie met corona. Gelukkig heeft niemand het in mijn directe omgeving onder de leden, maar het kan niet anders dat u en ik ermee opstaan en ermee naar bed gaan. Het maakt ons bijna coronamurw. We vergeten bovendien haast dat er naast het virus ook nog andere maatschappelijk relevante onderwerpen zijn. Onderwerpen die door de coronaviruscrisistijd naar de achtergrond zijn geduwd.

Dit sentiment leefde kennelijk ook onder de economen van de Wereldbank. Afgelopen week bracht het instituut namelijk een rapport van zijn economen uit met de titel ‘Minerals for Climate Action: The Mineral Intensity of the Clean Energy Transition’. Een boeiend rapport over de cruciale rol van de mijnbouw- en metaalsector in de energietransitie. Het toont aan dat metalen onmisbaar zijn om betaalbare en schone energie voor iedereen te bereiken. Tot zover niets nieuws onder de zon. Interessanter is echter om te lezen welk metaal de groene beweging het meest op weg gaat helpen.

Zeventien metalen in de energietransitie

In het rapport passeren zeventien metalen de revue. Het zijn er teveel om hier even op te noemen, maar denk bijvoorbeeld aan grafiet, lood, lithium, nikkel, koper, aluminium, kobalt, zink en chromium. Elk metaal heeft een eigen rol binnen de technologieën die de energietransitie waar moeten gaan maken. Dit zijn bekende technologieën zoals windturbines, zonnepanelen, waterkracht, geothermie, nucleaire energie, maar ook energieopslag en Carbon Capture & Storage (CCS).

In 2015 spraken 195 landen in Parijs af om in 2050 de stijging van de gemiddelde wereldtemperatuur te beperken tot ruim onder 2°C, ofwel het ‘2-Degrees Scenario’ (2DS). In dit scenario hebben de economen van de Wereldbank de extra vraag naar de zeventien metalen voor de diverse koolstofarme-energietechnologieën doorberekend.

En de winnaar is…?

Eigenlijk is het hele metalencomplex bij de energietransitie de winnaar (zie figuur 1 onderstaand). In bijvoorbeeld energieopslag (zoals batterijen) en ook bij nucleaire energie zijn elf verschillende metalen nodig. Bij het maken van windturbines worden tien metaalsoorten gebruikt. En bij de productie van zonnepanelen en het realiseren van waterkracht zijn acht metalen nodig.

De groei van de vraag naar sommige metalen is spectaculair. Om het 2DS-scenario te bereiken moet de productie van grafiet, lithium, en kobalt aanzienlijk worden opgevoerd. Dit is met meer dan 450% tegen 2050 – vanaf het niveau van 2018 (zie figuur 2 onderstaand). Voor andere metalen – zoals aluminium en koper – ligt dit groeipad flink lager, op zo’n 10%. Maar de absolute productiecijfers zijn fors: 103 miljoen ton extra aluminium en 29 miljoen ton extra koper tegen 2050.

Volgens de Wereldbank is er echter één metaal die wel heel cruciaal is in de groene economie en alle koolstofarme-energietechnologieën. Dit metaal is aluminium (zie figuur 3 onderstaand). Aluminium wordt in hoge volumes gebruikt in de energietransitie voor zowel energieopwekking als opslagtechnologieën. Het onmisbare groene puzzelstukje.

Deze column heeft op 25 mei in de Telegraaf gestaan onder de titel: ‘metalen onmisbaar in groene toekomst’