Staalsector VS en Europa in zwaar weer

door: Casper Burgering

De druk op de staalprijzen intensiveert. Het coronavirus en de Grote Lockdown zorgen voor een sterke macro-economische terugval. De vraag vanuit bouw en automotive is ronduit zwak, terwijl het aanbod van staal zich ophoopt. Dit werkt direct door in de waardeketen. De neergang van de vraag naar staal zorgt ook voor minder vraag naar ijzererts, cokeskolen en schroot. Dit gaat bijten op het moment dat mijnen blijven produceren. Door de lagere energiekosten is dit immers nog steeds financieel haalbaar.

  • Druk op staalprijzen buiten China intensiveert
  • Optimisme over inkoopactiviteit bij Chinese eindgebruikers van staal
  • Cokeskolenprijs daalt scherp door zwakke vraag en hoog aanbod
  • Overaanbod van ijzererts ligt op de loer
  • Vraag naar staalschroot koelt in Europa af
Short-Insight-Staal-mei-2020-2.pdf (303 KB)
Download

Druk op staalprijzen buiten China intensiveert

De druk op de Chinese staalprijs nam vanaf 1 februari toe met de verdere verspreiding van het coronavirus en de daaropvolgende lockdown. Ruim een maand later heeft het coronavirus zijn grip verstevigd op de economie in de VS en Europa. Vanaf dan beginnen de staalprijzen in deze regio’s ook te dalen. De voorzichtige opleving door de versoepeling van de coronamaatregelen in China zorgde voor een stabilisering van de staalprijs sinds half april. De staalprijs in China blijft echter voorlopig zwak doordat staalfabrieken gedurende de crisis staal bleven produceren, zonder dat daar vraag tegenover stond. Het zorgde voor grote voorraden en die moeten eerst afgebouwd worden. Door de scherpe daling van de prijs in de VS hebben veel staalfabrieken prijsstijgingen doorgevoerd om het tij te keren en erger te voorkomen. In Europa kozen veel fabrieken ervoor om capaciteit vroegtijdig stil te leggen. Dit resulteerde in minder scherpe prijsdalingen als in andere regio’s. Toch blijven de staalprijzen in Europa komende maand relatief laag, parallel aan het patroon zoals in China.

Optimisme bij Chinese eindgebruikers van staal

In China gloort er hoop. Macro-data over maart bevestigen dat de Chinese economie zich geleidelijk herstelt vanuit het door Covid-19 veroorzaakte diepe dal in februari. De opleving was het sterkst in de industriële sector. Halverwege april heeft ongeveer 99% van de grote industriële bedrijven de activiteiten hervat. Voor het MKB ligt dit rond 85%. Ook de stemming onder inkopers bij de grote staalgebruikers in China verbeterde flink nu de economie weer meer op gang lijkt te komen. De activiteit in de bouwsector herstelt relatief vlot, mede geholpen door overheidsbeleid. De autoproductie is in maart vervijfvoudigd ten opzichte van februari, maar bleef op jaarbasis wel nog sterk negatief (-40%). En zo was de groei van de industriële productie in maart weliswaar nog steeds negatief, maar met -1,1% op jaarbasis veel minder dan in januari en februari samen (-13,5%).

Cokeskolenprijs daalt scherp door zwakke vraag en hoog aanbod

De cokeskolenprijs is in de afgelopen twee weken spectaculair gedaald met maar liefst 23%. Een dusdanig scherpe prijsdaling in zo’n korte tijdsbestek heeft de sector sinds 2010 niet meegemaakt. De oorzaak van de daling is een combinatie van zwakkere vraag en hoger aanbod. Door de lockdowns in de VS, Japan, Europa en ook India is de vraag naar staal in deze landen scherp gedaald. Veel productiefaciliteiten hebben ervoor gekozen hun bezettingsgraden te verlagen en soms ook capaciteit te sluiten. Een verstandig besluit, maar het treft de vraag naar cokeskolen hard. Bijna gelijktijdig is het aanbod in Australië, China en Mongolië verbeterd na verstoringen door het weer eerder dit jaar. Het verschil tussen vraag en aanbod liep in korte tijd flink op, met sterke prijsdruk tot gevolg. Deze spagaat duurt voorlopig nog. Zolang de lockdowns duren, terwijl er geen mijnen worden stilgelegd, blijft de prijs relatief laag.

Overaanbod van ijzererts ligt op de loer

De paniek bij mijnbouwbedrijven is nog niet groot. De ijzerertsprijzen zijn dit jaar weliswaar afgezwakt, maar door de scherp lagere olieprijs dalen de energiekosten. Dit betekent concreet dat veel mijnbouwbedrijven kunnen blijven produceren bij lagere prijzen voor hun eindproduct. Ook de minder rendabele mijnen. Bij een aanhoudende zwakke vraag naar staal door de coronacrisis worden de problemen alleen maar groter. Overaanbod ligt op de loer en dat treft de sector op termijn hard. Een lichtpuntje in de ijzerertsmarkt is echter dat China veruit de grootste importeur is van ijzererts en daar starten staalfabrieken weer langzaam op. Hierin verschilt de cokeskolenmarkt, want daar zijn ook Japan, Europa en India grote importeurs. Daarbij komt dat de Chinese ijzerertsvoorraden in havens en bij fabrieken nu lager zijn. De combinatie van een herbevoorradingscyclus en overaanbod zal echter zorgen voor aanhoudende zwakke prijzen.

Vraag naar schroot koelt in Europa af

De prijstrend van staalschroot volgt in grote lijnen de prijstrend van ruw staal. Schroot is een belangrijk ingrediënt voor het maken van ruw staal, met name via de zogenoemde Electric Arc Furnace-route (EAF). De druk op schrootprijzen intensiveerde gedurende 2020 met het verdampen van de vraag naar staal door de coronacrisis. De prijzen in de VS daalden met 20% sinds 1 januari en die in China met 13%. In Europa veroorzaakte krapte op de schrootmarkt eerst nog voor een opleving van de schrootprijs. Sinds begin maart neemt echter ook hier de schrootprijs af door een intensivering van de coronamaatregelen en zwakkere economische activiteit. Met name in Europa gaat een groot aandeel van staalproductie via de EAF-route. Van al het Europese staal wordt namelijk 44% via EAF geproduceerd. In Rusland is dit bijvoorbeeld 33%, in Japan 22% en in China slechts 10%. Met de zwakkere staalvraag in de VS en Europa in het verschiet, blijven de schrootprijzen voorlopig ook zwak.