Forse krimp Nederlandse economie in eerste kwartaal

door: Nico Klene

In het eerste kwartaal van het jaar kromp de Nederlandse economie met 1,7% ten opzichte van het vorige kwartaal. Dat was vrijwel overeenkomstig onze verwachting. De daling was duidelijk kleiner dan de gemiddelde krimp in de eurozone van 3,8%.

Vooral consumptie en uitvoer gedaald

Het bruto binnenlands product (bbp) kromp in het eerste kwartaal – volgens heel voorlopige cijfers – met 1,7% ten opzichte van het voorgaande kwartaal (k-o-k). Deze daling werd overwegend veroorzaakt door de krimp van de consumptie en van de uitvoer. Het CBS wijst er nadrukkelijk op dat de cijfers nu nog veel onzekerder zijn dan gebruikelijk. Veel informatie ontbreekt nog, vooral over de maand maart. Daarom moest een en ander worden geschat. Ook de andere statistische bureaus in Europa kampen met dat probleem.

De forse daling van de consumptie van gezinnen was geen verrassing, nadat halverwege maart veel zaken en instellingen hun deuren hadden moeten sluiten. Daarnaast vielen ook de overheidsconsumptie en de investeringen lager uit. Een lichtpuntje was de flinke stijging van de investeringen in woningen, na enkele kwartalen van krimp. De daling van de totale investeringen is vooral veroorzaakt door de fors lagere investeringen in transportmiddelen. In anticipatie op fiscale maatregelen die begin 2020 zouden ingaan, waren de autoverkopen in het laatste kwartaal van 2019 immers hard gestegen.

De in- en uitvoer namen beide flink af (k-o-k). Maar omdat de uitvoer minder afnam dan de invoer zorgde de netto-uitvoer (uitvoer minus invoer) niet voor nog meer krimp van het bbp.

Krimp economie zal verder toenemen

De effecten van de coronacrisis werden pas in (in de tweede helft van) maart gevoeld. Daardoor viel de gemiddelde daling van het bbp in het eerste kwartaal nog mee. Het tweede kwartaal zal echter nog véél negatiever uitvallen. Pas in loop van mei immers werden enkele beperkende maatregelen weer versoepeld, waarna in juni enige verdere verruiming komt.

Stapsgewijs zullen waarschijnlijk in het derde kwartaal verdere aanpassingen volgen. Maar de anderhalvemeterregel remt het groeiherstel af. Al met al zal de Nederlandse economie dit jaar sterk krimpen.