Milde winter brengt meer tarwe

door: Casper Burgering

De meteorologische winter van 2019-2020 breekt opnieuw records. Hogere temperaturen dan gemiddeld in Rusland en Frankrijk, evenals in andere delen van Europa en ook in de VS. Zo is het bijvoorbeeld in Moskou de warmste winter in bijna 200 jaar, en de eerste winter met een gemiddelde temperatuur van rond de 0°C. Het is allemaal niet zonder gevolgen voor de oogst van tarwe.

Grilligheid in het Europese weer

De winter in Europa liet dit jaar een flink gebrek aan kou zien. De Copernicus Climate Change Service (C3S) van de Europese Unie kwam onlangs met de boodschap dat januari 2020 Europa’s warmste januari ooit was. De gemiddelde temperatuur lag zo’n 0,4°C hoger dan het vorige record van januari 2007.

Ook in het vochtigheidsgehalte werden extremen bereikt in Europa. Want terwijl mediterraan Europa te kampen had met ongebruikelijk droog weer, moesten Noord- en Midden-Europa juist overvloedige regenval verwerken. Het veroorzaakte overstromingen en een hogere vochtigheidsgraad van veel landbouwgronden. Op zich konden we na de zeer droge en hete zomer van 2019 wel wat vocht gebruiken, maar de regenval deze winter was iets te extreem.

Toekomstige weersinvloeden

De milde wintertemperaturen en overvloedige regenval hebben echter een licht gunstig effect gehad op de productie van wintertarwe in Europa dit seizoen. Maar er is een keerzijde. De zeer natte omstandigheden in Europa kunnen de komende aanplantingen deze lente van tarwe weer vertragen. En wat de lente niet kan zaaien, kan de zomer niet rijpen en de herfst niet oogsten.

We zullen eraan moeten wennen. Want veranderingen in de temperatuur en neerslag, evenals andere weersextremen, zullen de komende jaren nog veel invloed gaan hebben op de gewasopbrengsten en de productiviteit. Het Europees Milieuagentschap (EEA) waarschuwt dat de effecten van klimaatverandering kunnen leiden tot een aanzienlijk verlies voor de Europese landbouwsector: een verlies tot 16% in het landbouwinkomen in de EU in 2050, met grote regionale verschillen.

Productie van tarwe in Europa onder druk in 2020/2021

Per saldo gaat echter volgend seizoen de mondiale productie van tarwe volgens het International Grains Council (IGC) met zo’n 2% toenemen tot een niveau van 796 miljoen ton. De consumptie neemt naar verwachting met ongeveer 1% op jaarbasis toe, met meer menselijke consumptie en minder verwerking in de veevoederindustrie.

De productie in Europa zal onder druk komen te staan, met name doordat het aantal beschikbare hectares landbouwgrond voor tarwe in met name Frankrijk en Duitsland afneemt. Volgens de IGC neemt het aantal hectare voor tarwe in India en Australië volgend seizoen het sterkst toe met respectievelijk 12% en 9%. In Rusland en de VS stijgt het tarweareaal in 2020/2021 met zo’n 3% op jaarbasis. Extreem weer kan echter dit beeld flink op z’n kop zetten.

Deze column heeft op 9 maart in de Telegraaf gestaan onder de titel: ‘donkere wolken boven de tarweakkers’