Headlines | Functioneren van de zorg valt of staat bij gedrag bevolking

door: Laura Koning-Kranenburg , Anja van Balen

 

 

Het nieuwe type coronavirus blijkt een meerkoppig en internationaal monster. In Nederland zijn inmiddels zijn bij 2051 mensen besmettingen geconstateerd en zijn 58 mensen aan het virus overleden. Ziekenhuizen gaan uit van een tweede golf van met corona besmette patiënten en stellen bijvoorbeeld knieoperaties uit.

Insight
De prioriteiten in de Nederlandse zorg zijn in hoog tempo verschoven. Begin van dit jaar ging de aandacht nog vooral uit naar toenemende druk op de rendementen van zorginstellingen, omdat de eind vorig jaar overeengekomen loonsverhogingen van zorgpersoneel slechts gedeeltelijk in de eerder afgesproken budgetten zijn verdisconteerd. Inmiddels heeft de sector nog maar een grote maatschappelijke prioriteit: het helpen van het oplossen van de gezondheidsproblemen door de uitbraak van het nieuwe coronavirus.

De inspanningen van de zorgsector zijn echter geen garantie op succes bij het onder controle krijgen van het virus. De voornaamste opdracht is het voorkomen dat de capaciteit van zorg dusdanig bekneld raakt dat patiënten niet langer volwaardige hulp kunnen krijgen.

De knelpunten doen zich op verschillende niveaus voor, zoals een tekort aan materialen. Wanneer de toevoer van medische hulpmiddelen zoals mondkapjes, verband, wegwerp-operatiemateriaal en handschoenen stokt, ontstaan aanzienlijke problemen. Deze hulpmiddelen worden namelijk vooral in China geproduceerd en de fabrieken in het Aziatische land draaien nog steeds niet als vanouds, terwijl er tegelijk vanuit diverse landen veel vraag naar is.

Ook is de hoeveelheid zorg en verpleging begrensd, zowel door een tekort aan mensen als aan beschikbare plekken. Dat op deze vlakken snel lokale tekorten kunnen ontstaan, blijkt uit de schrikbeelden vanuit de Italiaanse regio Lombardije, waar intensive-carepatiënten naar Sicilië moeten worden overgevlogen met militaire vliegtuigen, zoals RTL Nieuws berichtte. Hoewel het onzeker is of zich in Nederland een vergelijkbaar scenario zal ontvouwen, staat vast dat ook hier een zwaar beroep op de zorg wordt gedaan. Inmiddels telt Nederland volgens het RIVM 2051 officiële besmettingen en liggen 177 mensen op de intensive care, waaronder veel mensen die jonger zijn dan 50 jaar. De schatting van de GGD is dat in werkelijkheid al 6000 mensen besmet zijn en dat de viering van carnaval en skivakanties ‘superspreader events’ zijn gebleken.

Een goede indicator voor de capaciteit binnen de zorg is het aantal bedden op de intensive care. Zo zijn er over het land verspreid – mits ook bedden worden gebruikt die normaliter voor andere operaties zouden worden gebruikt – zo’n 2.000 bedden voor intensive care beschikbaar. De Nederlandse ervaringscijfers leren dat tussen de 6 en 7 procent van de besmette personen op de intensive care komen en daar een maand blijven, in lijn met de ervaringen in China. Dat betekent dat het aantal besmette en nog niet genezen coronapatiënten steeds onder de 30.000 moet blijven om goede zorg te kunnen blijven bieden. Anders gezegd: het is noodzaak om het aantal besmette personen te spreiden in de tijd en dus geen grote ‘pieken’ te laten ontstaan, ook al raken uiteindelijk 60 tot 70 procent van de mensen besmet.

Ziekenhuizen zetten noodmaatregelen in en zetten alle zeilen bij om hun topprioriteit goed in te vullen. Ze zijn echter – meer dan ooit – afhankelijk van het gedrag van de bevolking. Om die reden heeft de overheid scholen, kinderopvang, eet- en drinkgelegenheden en sport- en fitnessclubs tot 6 april gesloten. Daarnaast wordt dringend het advies gegeven om sociale contacten tot een minimum te beperken, 1,5 meter afstand van elkaar te houden en rekening te houden met kwetsbare personen, zoals ouderen en personen met een verminderde weerstand. Tot slot wordt iedereen met verkoudheidsklachten, hoestklachten of verhoging geacht thuis te blijven.

Het zijn hoofdzakelijk deze factoren die bepalen of de strategie van het vermijden van grote pieken gaat werken en de zorg naar behoren kan blijven functioneren. Het is dus zaak voor elk individu om in deze lastige tijd te verantwoordelijkheid te nemen, zodat de vraag naar beschikbare plekken op de intensive care beheersbaar blijft.

In Headlines & Insights geeft ABN AMRO duiding bij het nieuws.

Meer informatie: