Headlines | Flexwerkers die buiten gebaande paden treden, gaan het redden

door: Han Mesters

Foto: Shutterstock

Het NRC schetste vorige week een deprimerend beeld van de positie van zelfstandige ondernemers (zzp’ers) als gevolg van de coronacrisis. Op grote schaal komen zelfstandigen en andere flexwerkers zonder werk te zitten. Creativiteit en spreiding van activiteiten is nu vereist: “Ik zie sommige zzp’ers al online workshops en cursussen aanbieden”, zegt hoogleraar ondernemerschap Josette Dijkhuizen tegen de krant.

Insight:
Het coronavirus heeft een verwoestend effect op de flexibele schil binnen de arbeidsmarkt. Nu de abrupte vraaguitval in veel sectoren groot is, wordt de betekenis van ‘flexibele schil’ schrijnend duidelijk. Het zijn de werknemers vanwege hun tijdelijke – lees: meestal onmiddellijk te ontbinden – overeenkomst passen in het ‘piek en ziek’-paradigma van werkgevers; ze kunnen snel extra capaciteit leveren als het druk is, maar vormen de eerste bezuinigingspost als het minder gaat (ziek). Minder gaat het nu zeker en het gaat vooral ook heel snel. Dat betekent dat alle aanbieders van flexibele arbeid – uitzendkrachten, gedetacheerden, payrollers en zzp’ers – het plots zwaar hebben. De flexwerkers worden dan ook in groten getale naar huis gestuurd of verliezen hun opdrachten.

Flexwerkers zijn er in alle soorten en maten. De groep loopt uiteen van zogenoemde kenniswerkers (vaak met een HBO+ opleiding) tot hen die meer betrokken zijn bij uitvoerende en daarmee vaak plaatsgebonden werkzaamheden. Die laatste groep omvat onder meer onderhoudsmedewerkers, chauffeurs, vakkenvullers, steigerbouwers en zorgpersoneel.

De huidige crisis maakt weinig onderscheid tussen het type flexwerker. Het is vooral de sector waarin ze actief zijn die bepaalt of ze op dit moment nog werk hebben. Zo weten we dat de vraag vanuit de zorg groot is, dat de landbouw vanwege vertrekkende gastarbeiders met tekorten kampt, de voedingsindustrie door de grote afzet handen tekort komt en de logistiek incidenteel knelpunten heeft. Vrijwel iedereen die op tijdelijke basis actief is in de non-food-retail, de cultuur, toerisme en marketing staat met lege handen.

Ondanks het enorme vangnet dat de overheid optuigt, blijft het zaak dat flexwerkers er alles aan doen om hun kansen op werk te vergroten. Voor nu, en wellicht voor de duur van de mogelijke lange nasleep van deze crisis. Daarvoor dienen zich verschillende oplossingen aan.

Een onmiddellijke kans is om te onderzoeken of de eigen expertise ingezet kan worden in sectoren die door de coronacrisis minder geraakt worden of waar zelfs tekorten ontstaan. Flexwerkers die zelf niet goed zijn in acquisitie kunnen daarbij een gespecialiseerd bureau in de arm nemen die voor hen bemiddelt. Meer creativiteit vergt het zoeken naar de mogelijkheid om als flexwerker de eigen expertise op een nieuwe manier aan te bieden. Dit moet bij voorkeur in de vorm van diensten zijn die onafhankelijk van de locatie geleverd kunnen worden. Dit vereist investeringen in software die het mogelijk maakt om in virtuele teams te opereren. Een derde route is aansluiting zoeken bij flexwerkers die thuis zijn in andere disciplines. Daarbij wordt tijdens het zoeken naar opdrachten gezamenlijk opgetrokken en neemt eenieder een deel van het werk voor een klant voor zijn rekening. Tot slot en voor de iets langere termijn: omscholing in een richting die snel opgepakt kan worden en in een expertise waar vraag naar is.

De coronacrisis zet de economie en de arbeidsmarkt volledig op zijn kop en flexwerkers merken dit onmiddellijk. In een beperkt aantal gevallen zijn ze de schil die de gaten opvullen, maar helaas zijn ze vooral de buffer die de eerste klappen opvangen. Om te overleven is meer flexibiliteit nodig dan ooit.

In Headlines & Insights geeft ABN AMRO duiding bij het nieuws.

Meer informatie: