De noodzaak voor een nieuwe OPEC-strategie

door: Hans van Cleef

Voorheen had de OPEC de beste betrouwbare ‘informatie’ over vraag en aanbod en de handelsstromen van olie. Nu hebben hele andere partijen de kennis waar het allemaal draait. Waar de OPEC eigenlijk nog steeds een traditionele statische strategie erop nahoudt, passen deze nieuwe partijen hun strategie ieder moment aan. OPEC loopt daardoor constant achter de feiten aan.

Data gedreven olieprijsvorming en speculatie

Real-time informatie is cruciaal voor marktspeculanten én voor de olieproducenten om een juiste inschatting te kunnen maken van toekomstige vraag naar en aanbod van olie. De richting van financiële markten – en dus ook van de oliemarkten – wordt tegenwoordig veelal bepaald door marktspeculatie. Verder zorgt real-time informatie op basis van big data en handel per milliseconde voor druk op de marges van olieproducenten. Deze marge kan je maken op basis van de juiste kennis. Deze informatie is afkomstig van diverse bronnen zoals datatracking, het meten van flow-top (drijvend dak op olietanks) data door satellieten, algoritmes, machine learning (vrijwel alle handel in oliecontracten gaat nu zonder tussenkomst van de mens), en natuurlijk de wekelijkse Amerikaanse voorraad- en productiecijfers van het Department of Energy (DoE).

De Organisation of Petroleum Exporting Countries (OPEC) werkt met een strategie die gebaseerd is op het twee keer per jaar afspreken van een productieniveau. De OPEC communiceert een productieniveau voor het komende half jaar, en ‘bevriest’ daarna dit niveau tot de volgende vergadering in de veronderstelling dat de markt daarmee maandenlang in evenwicht is.

Trump kent andere sturingsmiddelen

De Amerikaanse president Donald Trump wordt momenteel door de markten gezien als één van de belangrijkste factor die de olieprijs bepaald. Daarmee heeft de OPEC als sturende macht van de oliemarkt aan kracht ingeboet. Waar de OPEC alleen als doel heeft stabiliteit te brengen in de oliemarkt voor producenten, consumenten en investeerders, stuurt Trump op twee andere doelen: geopolitiek en economie.

Op het gebied van geopolitiek zijn er diverse gebeurtenissen die een directe invloed hebben op het aanbod van olie. Hierbij moet bijvoorbeeld worden gedacht aan de sancties die de VS heeft opgelegd tegen Venezuela, Rusland en Iran. Op het gebied van sturen op basis van economische factoren heeft Trump een andere strategie. Binnen de VS stuurt hij vooral op de benzineprijs.

OPEC moet met haar tijd mee

Waar Trump stuurt op basis van prijzen, balanceert de OPEC de markt nog steeds door het aanpassen van haar productieniveau. Om regie te houden zou de OPEC wellicht ook moeten gaan sturen op basis van een prijsrange. De meest ideale bandbreedte is volgens mij een bandbreedte van USD 50-70/vat voor Brent olie. Dit komt overeen met de bandbreedte voor benzine in de VS van USD 2-3/gallon. Onder de USD 50/vat zal de productie van schalieolie verlieslatend worden en is het niveau niet lang houdbaar. De OPEC hoeft haar productie niet te verlagen omdat de productie in andere regio’s op basis van de te lage prijs zal dalen. Boven de USD 70/vat moet de OPEC voldoende capaciteit beschikbaar hebben om de productie te verhogen en daarmee de prijs te drukken.

Door een prijsbandbreedte te communiceren krijgt de OPEC mogelijk weer grip op de markt. Hiervoor is kennis en up-to-date data van cruciaal belang. De OPEC zal daarom in haar manier van werken moeten vertrouwen op hun eigen actuele data om de financiële markten, non-OPEC concurrenten én president Trump de baas te blijven.

Nieuwe communicatiestrategie essentieel

Ook een nieuwe OPEC-communicatiestrategie is daarbij essentieel. Het is niet meer van deze tijd om twee keer per jaar een productiecapaciteit af te spreken en achteraf te meten of dit voldoende is gebleken om de markt te balanceren. Ik zie twee communicatiestrategieën als alternatief voor de huidige OPEC-vergaderingenstructuur:

  • De OPEC moet wekelijks haar up-to-date productie- en exportdata gaan rapporteren, net als nu al door de DoE bij de voorraad- en productiedata in de VS gebeurt. Hiermee worden onzekerheden met betrekking tot mogelijke tekorten en overschotten in de markt beperkt. De markt is gebaat bij meer duidelijkheid om onrust, en dus speculatie, te voorkomen.
  • Een alternatief is absolute stilte. Kennis is macht. Communiceer eenmaal de bandbreedte voor olieprijzen op basis waarvan je gaat sturen. Vraag vervolgens de markt te vertrouwen op het feit dat de OPEC de markt dusdanig zal gaan bevoorraden dat de prijs tussen ruwweg USD 50-70/vat blijft (voor Brent). Zorg er vervolgens voor dat de bovenkant van de bandbreedte in stand blijft zonder verdere communicatie.

Ongeacht welke manier van communiceren de OPEC zou kiezen, feit is dat de huidige strategie niet meer van deze tijd is. Indien de OPEC haar strategie niet aanpast is zij enkel aan het reageren in plaats van controleren. Het veranderen van communicatie- en productiestrategie is volgens mij de enige manier waarop de OPEC de komende jaren een toonzettende organisatie kan blijven.

 

Deze column werd eerder geplaatst bij Beleggers Belangen