Liquiditeit op akkerbouwbedrijven in 2019 beperkt toegenomen

door: Jan de Ruyter

Nadat in 2018 de kaspositie, over het gehele jaar, verbeterde met EUR 16.000 geeft 2019 een ander beeld. Over het gehele jaar steeg de kaspositie met EUR 7.000 tot EUR 46.500, dat is zo’n EUR 80 per ha. De toename van de kaspositie in het vierde kwartaal is voornamelijk veroorzaakt doordat een deel van de vrije producten eerder is verkocht vanwege de schaarste en hogere prijzen. Daarnaast vielen de betaling van de betalingsrechten van RVO, zoals gebruikelijk, in december. Na de droogte van 2018 is in 2019 de waterbeschikbaarheid in een groot aantal teeltgebieden redelijk hersteld. De productie is gemiddeld op een hoger niveau uitgekomen. Er kon tot ver in december nog gerooid worden. Door de gemiddeld genomen hogere inkomens van oogstjaar 2018 kon er in 2019 meer geïnvesteerd worden dan in 2018. Er zijn grote regionale verschillen vooral door verschillen in grondsoort, waterhuishouding, verzilting en beregeningsmogelijkheden.

Meer investeringen, maar ook minder aflossingen

De bijschrijving voor het jaar 2019 bedroeg 770.000 euro. Dit was meer dan in 2018 werd gerealiseerd. Daartegenover stonden afschrijvingen op de rekening-courant ter hoogte van 760.000 euro. Dit bedrag aan afschrijvingen was veel hoger dan in 2018. Door investeringen namen de uitgaven toe. Oogstjaar 2018 leidde tot gemiddeld hoge inkomens, waardoor er in 2019 ruimte was voor investeringen. Ten opzichte van 2018 is het bedrag aan leningen licht gestegen. In mei was er zowel bij de bij- als afschrijvingen een piek in 2019. Dit is het gevolg van hoge leningen die in die maand zijn aangegaan om investeringen te doen en de uitgaven voor die investeringen zelf.

Vooruitzichten

Hoewel de marktprijzen op een lager niveau starten in 2020, zal dit voor een groot gedeelte slechts een beperkte invloed hebben op de totale omzet. Voor veel bedrijven zijn de aardappelen het belangrijkste gewas, waarvan een gedeelte traditioneel via een contract is ingedekt. In het eerste kwartaal zal de liquiditeitspositie kunnen verbeteren doordat een deel van de voorraden verkocht gaat worden. Teeltkosten worden vaak gespreid betaald in een periode dat de inkomsten afnemen. De North-Western European Potato Growers (NEPG) geven aan dat de aardappelproductie in Nederland, België, Frankrijk, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk de laatste 5 jaar met 9% is toegenomen. Door de productietoename en geopolitieke ontwikkelingen, zoals handelsconflicten en het coronavirus, is de prijsvorming van (friet)aardappelen moeilijk in te schatten. Daarnaast kunnen kosten verhogende aspecten zoals hogere bewaarkosten door wegval kiemingsremmers en hogere duurzaamheidseisen niet altijd worden doorberekend.

Voor nadere informatie over deze liquiditeitsbarometer en over de belangrijkste pijlers van de kasstroom verwijzen wij graag naar de publicatie op Agrimatie van Wageningen Economic Research.

Deze liquiditeitsmonitor is tot stand gekomen als publiek private samenwerking tussen Wageningen Economic Research, Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, en ABN AMRO. De data zijn afkomstig van het Bedrijveninformatienet van Wageningen Economic Research. Het doel is om de verkregen inzichten te delen en ondernemers te ondersteunen in hun bedrijfsvoering.