Verhoudingen sojabonen- en tarwemarkt veranderd

door: Casper Burgering

De handelsovereenkomst over fase één tussen de VS en China is getekend. China beloofd meer agrarische producten van de VS te kopen over de komende twee jaar, mits de marktomstandigheden gunstig zijn. Het blijft echter de vraag of de granenmarkten gaan profiteren van de deal. Ondertussen zijn ook nog eens de verhoudingen in de sojabonen- en tarwemarkt flink veranderd.

  • Tarwemarkt: output en exportaandeel Rusland daalt
  • Maïs: lage prijsvolatiliteit en weinig fundamentele veranderingen
  • Sojabonen: sojabonenhandel in 18 maanden sterk veranderd
Short-Insight-Granen-jan-2020.pdf (293 KB)
Download

Handelsakkoord fase één is sowieso goed voor sentiment

Trump heeft beloofd dat de Amerikaanse boeren gaan profiteren van de handelsovereenkomst tussen de VS en China. China gaat onder het akkoord namelijk dit jaar voor USD 12,5 miljard extra agrarische producten uit de VS kopen. In 2021 loopt dat bedrag op tot USD 19,5 miljard, bovenop het niveau van de Chinese aankopen in 2017. De vraag rest of deze hoeveelheden gehaald gaan worden. Want de Chinezen hebben in de overeenkomst bedongen dat de marktomstandigheden voor deze aankopen gunstig moeten zijn.

Dit betekent concreet dat de prijs van de producten concurrerend moet zijn. Bovendien moeten de extra aankopen door China wel gedekt zijn door voldoende binnenlandse vraag naar de producten. In ieder geval is het akkoord een stap in de goede richting en is het sentiment in de markt iets verbeterd. Een echt goede deal voor de VS betekent de eliminatie van de handelstarieven. Alleen dan worden producten uit de VS internationaal weer meer competitief.

Voor inzicht in onze prijsverwachtingen zie onze Commodity Outlook van 24 januari 2020

Tarwemarkt: output en exportaandeel Rusland daalt

Begin 2020 is de exportvraag naar tarwe goed. Doordat ook de markt met krapte in het aanbod te maken had, steeg de prijs sterk. De totale mondiale vraag groeit dit seizoen met 2,4% op jaarbasis. Met name de groei van de vraag vanuit de veevoedingsindustrie is daar verantwoordelijk voor. De groei van de totale vraag is een verbetering ten opzichte van de voorgaande twee seizoenen, waarin de vraag nagenoeg stabiel bleef. De productie van tarwe neemt echter dit seizoen met zo’n 4% op jaarbasis toe. Dit resulteert uiteindelijk in een overaanbod en hogere voorraden op de tarwemarkt. Volgend seizoen neemt het mondiale landbouwareaal slechts fractioneel toe. Dit komt vooral door de krimp van het areaal in de EU en Latijns Amerika. China en India produceren gezamenlijk 30% van de mondiale output van tarwe, waarvan weinig bestemd is voor de exportmarkt.

De grootste producent is Europa en ook dit continent is relatief beperkt actief op de exportmarkt. De grootste exporteur in de tarwemarkt in volume blijft Rusland. De export van Rusland nam de afgelopen twee seizoenen af, als gevolg van lagere oogsten en exportrestricties. Dit betekent dat Europa, de VS en Canada in exportvolume een grotere rol van betekenis gaan spelen op de exportmarkt. De vier samen beheersen tweederde van de exportmarkt.

Maïs: lage prijsvolatiliteit en weinig fundamentele veranderingen

Sinds 2014 beweegt de prijs tussen de USDc 460 per bushel en de USDc 315 per bushel. Dit is een relatief smalle bandbreedte in vergelijking tot andere graanmarkten. Het geeft aan dat de volatiliteit in de prijs laag is en dat er weinig fundamentele veranderingen hebben plaatsgevonden. De VS blijven voorlopig de grootste producent van maïs ter wereld. Want met een aandeel van 34% in de mondiale output hebben de VS op China – met een aandeel van 21% – een onoverbrugbare voorsprong.

De maïsbehoefte van China blijft groot en ook in de komende zal het land een netto-importeur blijven. Circa 15% van de mondiale productie van maïs komt uit Latijns Amerika. De VS en de meeste landen in Latijns Amerika zijn de grote netto-exporteurs. Voor dit seizoen verwacht het International Grains Council (IGC) dat zowel de output als de vraag licht krimpen. Per saldo blijft de maismarkt echter met een tekort zitten van 39 miljoen ton. Dit is circa 2 weken aan consumptie. De industriële vraag naar mais blijft een belangrijk groeisegment voor komend jaar, deels ook door de recent weer herstellende productie van ethanol in zowel de VS als China.

Sojabonen: sojabonenhandel in 18 maanden sterk veranderd

De sojabonenhandel tussen de VS en China droogde op in de afgelopen 18 maanden. De output in de VS daalt volgens het IGC dit seizoen met 20% op jaarbasis. Om toch te kunnen voorzien in de binnenlandse vraag naar sojabonen, zocht China naar partners vanuit Latijns Amerika. Die vond het vooral in Brazilië. De Braziliaanse output en export namen toe en maakte van Brazilië een geduchte speler op de sojabonenmarkt. Daar gaat de VS nog veel van merken. Zo is de oogst in Brazilië goed begin 2020 dankzij gunstig weer en neemt de mondiale beschikbaarheid toe.

Nu China vanuit het handelsakkoord zijn deuren richting de VS weer heeft opengezet voor sojabonenimport, gaat de prijsconcurrentie weer iets toenemen. China heeft overigens ook niet stilgezeten en heeft het landbouwareaal in China uitgebreid, in een poging om minder afhankelijk te worden van buitenlandse leveranties. Sinds het seizoen 2016/17 is de output van China met 26% toegenomen. Desondanks wordt voor het seizoen 2019/20 nog een tekort in de markt verwacht, vooral door de dalende productie in de VS.