Strijd om zeldzame aardmetalen

door: Casper Burgering

China zit op een beste berg zeldzame aardmetalen. Het land heeft een aandeel van ongeveer 70% in de mondiale jaarlijkse output en bijna 40% van alle reserves aan zeldzame aardmetalen ligt nog verborgen in China. Het geeft China een unieke, bijna monopolistische positie. En dit werkt door op de zenuwen van landen die deze metalen hard nodig hebben, zoals de VS en Japan.

Het belang van zeldzame aardmetalen

Ze hebben hun strategisch belang ondertussen wel bewezen. De zeldzame aardmetalen spelen een essentiële rol in de productie van defensiematerieel. Denk hierbij aan nachtzichtbrillen, precisiegeleide wapens, communicatieapparatuur, GPS-apparatuur, batterijen en andere defensie-elektronica. Ook worden de metalen veel verwerkt in de productie van de elektrische auto en katalysatoren van conventionele auto’s.

Deze metalen zijn echter alles behalve ‘zeldzaam’. Als we de mondiale bewezen reserves afzetten tegen de mijnoutput in 2018, dan hebben we nog voor bijna 700 jaar beschikbaar. Ze zijn echter wel technisch moeilijk om te ontginnen. Dit brengt hoge kosten met zich mee en daarom zijn de investeringen in deze nichemarkt laag gebleven. Die tol moet nu worden betaald.

Opgelopen internationale spanningen

De spanning in de markt voor zeldzame aardmetalen liep in 2010 hoog op. Een diplomatiek geschil tussen China en Japan over viswateren in Diaoyu (ook wel de Senkaku-eilanden) was de druppel. Het gebied is een zeer centraal punt in de driehoek Taiwan, China en Japan. Het bevat rijke visgronden, met mogelijk ook olie- en gasvoorraden. Niet vreemd dat Beijing zoveel interesse toont en een deel van het gebied claimt. Japan controleert echter de eilanden in deze buurt.

De spanningen bereikten een hoogtepunt toen in september 2010 een Chinese vissersboot botste op een patrouilleschip van de Japanse kustwacht. De Japanse autoriteiten arresteerden de vissers. Als reactie stopte China direct de export van zeldzame aardmetalen naar Japan. Daarmee toonde China voor de hele wereld zijn spierballen in deze nichemarkt.

Nieuwe ratrace

De expertise op het gebied van zeldzame aardmetalen ligt in China, waar de mineralen worden ontgonnen en verwerkt tot bruikbare metalen. Die vinden hun weg vervolgens naar de exportmarkt. China heeft daardoor veel troefkaarten in handen en kan onverwacht de export van haar gewilde metalen stopzetten. Het zou zomaar een nieuwe fase in de handelsbetrekkingen kunnen inluiden.

Het zit de VS in ieder geval allemaal hoog. Het Amerikaanse Ministerie van Defensie heeft zelfs plannen om te investeren in de bouw van verwerkingscapaciteit om deze mineralen in de VS te kunnen verwerken en de binnenlandse aanvoer te stimuleren. Ook wil de VS flink investeren in de mijnbouwsector van zeldzame aardmetalen in Australië. Allemaal om de afhankelijkheid van China te verminderen. Een nieuwe ‘ratrace’ is daarmee begonnen.

Prijstrends in een selectie van zeldzame aardmetalen:

Deze column heeft op 6 januari in de Telegraaf gestaan onder de titel ‘Strijd om zeldzame aardmetalen’