Markt voor kobalt in spagaat

door: Casper Burgering

Sommige metalen zijn essentieel voor een economie. Vooral als ze verwerkt worden bij de productie van mobiele telefoons, flatscreen-monitoren, windturbines, elektrische auto’s, zonnepanelen en vele andere hightech-toepassingen. Als er daarnaast ook nog eens grote zorgen bestaan over de toelevering van dergelijke metalen, dan krijgt het metaal het stempel ‘kritisch’. Want geologische schaarste, geopolitieke kwesties en handelsbeleid van grondstofrijke landen kunnen het aanbod op de wereldmarkt flink verstoren. Kobalt is zo’n kritisch metaal.

Delicate balans in kobalt

Kobalt is een mineraal dat van bijna vitaal belang is voor de thermische stabiliteit van lithium-ion batterijen in elektrische auto’s. Het komt erop neer dat hoe meer kobalt er in een batterij aanwezig is, hoe lager de kans is op brand in de batterij. Maar daarmee is er meteen ook een keerzijde. Want hoe meer kobalt, hoe lager de energiedichtheid van de batterij. En dat is een behoorlijke breinbreker voor autofabrikanten die juist proberen om meer bereik uit batterijen te persen.

Gespannen relatie met kobalt

Ongeveer 65% van de mondiale output van kobaltertsen wordt gewonnen in de Democratische Republiek Congo. Ook heeft het land circa 50% van de mondiale kobalt reserves. Een bijna monopolistische positie. En niet alleen deze sterke positie is het probleem bij de winning van de kobaltertsen. Verre van dat zelfs.

Het probleem is namelijk dat het land bekend staat als één van de meest politiek instabiele, onrustige en gevaarlijke plekken op aarde. Bovendien kent het land veel problemen, variërend van corruptie tot en met kinderarbeid. En daar wil niemand mee geassocieerd worden.

De fabrikanten van elektrische auto’s hebben daardoor een ingewikkelde en tegelijkertijd gespannen relatie met het metaal. Want immers geldt: zonder kobalt, geen batterij. En zonder batterij aangedreven auto’s lijkt de doelstelling om de uitstoot van schadelijke stoffen bij wegvervoer sneller terug te dringen, buiten bereik te raken. Dit is een pittige tweede breinbreker.

Geen schaarste

Er is nog voor bijna 50 jaar kobaltertsproductie beschikbaar. Dit is weinig, maar dit betreft slechts de huidige werkvoorraad van mijnbouwbedrijven afgezet tegen de jaarproductie in 2018. Het geologisch instituut in de VS (USGS) heeft inmiddels wereldwijd al zo’n 145 miljoen ton aan verborgen kobaltreserves geïdentificeerd.

Van deze ertsreserves bevindt zich nog 25 miljoen ton (ofwel 179 jaar aan output) in de aardkorst en 120 miljoen ton (ofwel 857 jaar aan output) ligt op de zeebodem van de Atlantische, Indische en Stille oceaan. Het exploiteren van de zeebodem kan daarmee op termijn een serieuze optie worden. Maar diepzeemijnen heeft vanuit het oogpunt van mogelijke schade aan ecosystemen en ook vanuit kostenoverwegingen voorlopig nog niet de voorkeur. Het geeft allemaal aan dat er voorlopig genoeg uitdagingen zijn in de kobaltmarkt op zowel de korte als de lange termijn.

Deze column heeft op 13 januari ook in de Telegraaf gestaan onder de titel: ‘autobouwers in spagaat om kobalt’

Geraadpleegde bronnen: INN Resource, Geoscience Australia, Thomson Reuters Eikon, USGS