Arbeidsmigranten – een onmisbare schakel

door: Theo de Kort

Nederland telt bijna 180.000 arbeidsmigranten uit Polen. Ook werken hier nog eens circa 80.000 Polen die hier niet permanent gevestigd zijn. De optelling leidt tot een stad die met 260.000 inwoners de vijfde van ons land zou zijn. Werken doen ze vooral in de logistiek, de bouw, de landbouw, de industrie en de horeca.

De economie in Oost-Europa draait al enkele jaren op volle toeren. Ook daar is er inmiddels sprake van krapte op de arbeidsmarkt. Verschil met ons land is dat de lonen er mede dankzij de krapte heel sterk zijn gestegen. Zo is in Polen het minimumloon in de afgelopen vier jaar met 40% gestegen, in Bulgarije met 65% en in Roemenië met maar liefst 140%.

Deze ontwikkeling zorgt dat Nederland minder aantrekkelijk wordt voor Oost-Europeanen om hier te komen of te blijven werken. Bovendien ligt Nederland geografisch verder van Oost-Europa dan bijvoorbeeld Duitsland en Oostenrijk. Landen met een vergelijkbaar minimum loon als in Nederland.

In Polen is het probleem dusdanig nijpend dat de overheid heeft besloten dat werknemers onder de 26 jaar geen inkomstenbelasting hoeven te betalen. Ook benadert zij actief Poolse werknemers in het buitenland om terug te keren. De bv Nederland gaat dus een probleem krijgen.

Opmerkelijk was dat in juni dit jaar het CNV gesteund door de SP de noodklok luidde over arbeidsmigranten uit Oost-Europa. “De massale aanwezigheid van Oost-Europeanen drukt de loonontwikkeling bij laaggeschoold werk. Deze mensen accepteren zonder problemen het Nederlandse minimumloon en doen niet moeilijk als er iets mankeert aan de arbeidsomstandigheden”. Er is geen enkele druk op werkgevers om de te lage lonen flink te verhogen”. Op zich bijzonder om op te roepen tot een rem op arbeidsmigratie als er al een krapte op de laaggeschoolde arbeidsmarkt is.

De vraag of de Nederlandse werkloze staat te dringen om bij een mogelijke rem op arbeidsmigratie de openstaande vacatures in te vullen, laat ik even buiten beschouwing. Veel interessanter is het om te filosoferen wat er zou gebeuren als de lonen – al dan niet door een rem op arbeidsmigratie – sterk zouden stijgen. Ons land wordt dan weer heel aantrekkelijk voor Oost-Europeanen met laaggeschoold werk. Een grotere toestroom lijkt dan logisch. Het grappige is dat dan de noodklok van het CNV zijn hogere lonen krijgt, maar dat er waarschijnlijk ook weer meer arbeidsmigranten komen. Twee vliegen in één klap, zou ik zeggen.

Een prachtige polderoplossing en geen zorgen meer wie straks het witte goud uit de Limburgse grond steekt, de tulpenbollen pelt, de tomaten plukt, of het productiewerk in de voedingsmiddelenindustrie doet.