Trump kan zijn eigen sojaboontjes doppen

door: Casper Burgering

De sojaboeren in Amerika worden vaak herinnerd aan Jimmy Carter. En dat is niet met weemoed. Deze 39e president van Amerika – van 1977 tot 1981 – verbood in 1980 de export van granen naar de Sovjet Unie (USSR) vanwege de inval in Afghanistan. Onder meer tarwe en maïs mochten niet meer verscheept worden richting de USSR. Het embargo zorgde voor een sterke groei van het landbouwareaal voor granen in de USSR. De unie werd zo een belangrijke exporteur van vooral tarwe. Het ondermijnde de marktpositie van de boeren in de VS flink. En daar hebben ze nu nog steeds last van.

Trump

De parallel met het economisch beleid van Donald Trump – de 45e president – is best wel groot. De handelsoorlog legde de verkopen van sojabonen van de VS aan China in 2018 bijna volledig lam. De Chinese behoefte aan sojabonen bleef echter groot. Daarom investeerde China stevig in zijn eigen sojabonenareaal. Komend seizoen groeit de productie al met zo’n 8% op jaarbasis. Tegelijkertijd kocht China veel meer sojabonen uit Brazilië en dat doet ze nog steeds. Maar omdat Brazilië onvoldoende capaciteit heeft, investeert ook zij in het sojabonenareaal. Soms zelfs ten koste van het Amazonegebied. En daarmee zijn de mondiale verhoudingen in de sojabonenmarkt – misschien wel voorgoed – veranderd.

Het laat de Amerikaanse sojaboeren beduusd achter en brengt ze nabij de financiële afgrond. Inmiddels zijn veel sojabonenboeren op de fles gegaan of overgestapt naar andere gewassen zoals maïs. China koopt wel wat meer sojabonen uit de VS, maar het niveau is nog erg laag. Dit blijft nog wel even zo, want tegelijkertijd woedt er een griepvirus door Azië. Die maakt veel slachtoffers onder varkens. En deze varkens kauwden voorheen heel veel proteïnerijke sojabonen weg. Daarmee neemt de vraag naar sojabonen af en zet het de marktomstandigheden verder op scherp.

Reagan

Op 25 april 1981 zorgde de 40e president – Ronald Reagan – voor een opheffing van het graanembargo. De situatie normaliseerde, maar de internationale handelsverhoudingen waren permanent veranderd. Misschien is het vanuit dit oogpunt ook wel tijd voor een 46e Amerikaanse president. Eentje met wat meer diplomatieke finesse. Eentje die in staat is om de internationale verhoudingen – en niet alleen in de sojabonenmarkt – te repareren. Ik heb alvast een slogan voor hem of haar ‘Trade peace in our time.’ Alleen dan graag wel wat doortastender uitgevoerd dan de Britse premier Neville Chamberlain, die iets van soortgelijke strekking riep in 1938.

Deze column is ook geplaatst op de website van de Telegraaf (DFT, financieel op 30-09-2019) en is niet bedoeld als beleggingsadvies. Het is evenmin een aanbieding of uitnodiging tot koop of verkoop van enig financieel instrument.