Headlines | Hoger rapportcijfer ziekenhuizen toont halve waarheid

door: Anja van Balen

Foto: Shutterstock

 

 

In de jaarlijkse rapportage van BDO Accountants hebben ziekenhuizen over 2018 gemiddeld een 7,4 voor hun rapport behaald, tegenover een 7,1 het jaar ervoor. Dat de meeste ziekenhuizen er financieel goed voor staan, legt een groot gewicht in de schaal. Aan de andere kant lopen echter de wachtlijsten op, groeit de zorgvraag, en is er een schrijnend tekort aan personeel.

Insight:
Het gestegen rapportcijfer doet daarmee onvoldoende recht aan de werkelijkheid. Ziekenhuizen hebben hun resultaten namelijk weten op te schroeven door minder te investeren, waardoor de rente- en afschrijvingskosten dalen. Op termijn zal dit zijn tol eisen. Bovendien is het schrijnend tekort aan personeel een zeer structureel probleem, wat nu al leidt tot een ziekteverzuim boven de 5 procent en wat mede oorzaak is van te weinig bedden op de Spoed Eisende Hulp en ambulances die ver moeten rijden om patiënten de benodigde hulp te verlenen. Schattingen voor de komende tien jaar lopen uiteen, maar vast staat dat ziekenhuizen de komende jaren met een tekort kampen van tienduizenden verpleegkundigen.

Bovendien geeft het rapportcijfer geen antwoord op de meest relevante vraag: is het ziekenhuis klaar voor de toekomst? Vanwege de vergrijzing en oplopende zorgkosten is immers een ander systeem voor de zorg nodig. Dit punt blijft bij het uitdelen van de rapporten helaas onderbelicht.

Een ander zorgsysteem biedt uitkomst. In de toekomst moet de zorg zich veel meer dan nu buiten ziekenhuizen afspelen. Digitalisering en samenwerking met zorgverleners in de regio maken het goed mogelijk een deel van de zorg uit het ziekenhuis te halen. Patiënten die in het ziekenhuis behandeld zijn, zouden bij aanpassing van het zorgsysteem met hulp van de huisarts en thuiszorg meer dan nu thuis nazorg kunnen ontvangen. Zo kunnen periodieke controles bij chronische patiënten relatief eenvoudig op afstand gemeten worden en op termijn kunnen misschien zelfs zorgrobots ingezet worden.

We zien in 2019 hoopgevende initiatieven, maar er is nog een hele lange weg te gaan. Dat ligt niet aan de patiënt, die namelijk klaar is voor verdere digitalisering. In een eerder onderzoek van ABN AMRO gaf 70 procent van de patiënten aan open te staan voor zorg die gedeeltelijk digitaal is en dus op meer afstand kan plaatsvinden.

Het zijn helaas de zorgverleners die drempels ervaren. Drempels die onder meer te maken hebben met financiering, met de verdeling van verantwoordelijkheden, met terughoudendheid om te beslissen op basis van informatie die niet door de betreffende zorgverlener is verzameld en met de angst om data te delen met andere organisaties. Het zou beter zijn om het welzijn van de patiënt als uitgangspunt te nemen, dan volgt het op een juiste manier organiseren van zorg buiten het ziekenhuis vanzelf.

Volgens onze schatting is nog niet eens 5 procent van de huidige zorg digitaal. Wanneer BDO in zijn ranglijst met dit lage percentage rekening zou hebben gehouden, zou het gemiddelde cijfer aanzienlijk lager zijn uitgevallen. Ziekenhuizen mogen zich dus ondanks het ogenschijnlijk prima rapportcijfer geenszins rijk rekenen. Voor de zorg van de toekomst is de sector nog lang niet klaar.

In Headlines & Insights geeft ABN AMRO duiding bij het nieuws.

Meer informatie: