Economische onrust zet druk op metaalprijzen

door: Casper Burgering

In deze publicatie: Metaalprijzen staan sterk onder invloed van conjuncturele trends. Basismetalen: zwakke mondiale economische groei tempert basismetaalprijzen. Staal: productie blijft hoog ondanks zwakke vraag industrie, met name auto’s. Staal (grondstoffen): goedkopere typen ijzererts blijven in trek.

Industriele-Metalen-Insights-Okt-2019.pdf (414 KB)
Download

Binnen de industriële metaalmarkten springen momenteel twee trends in metaalprijzen in het oog: de nikkel- en ijzerertsprijs. De nikkelprijs is met bijna 54% gestegen dit jaar, terwijl de ijzerertsprijs toenam met zo’n 20%. De sterke prijsstijgingen in deze markten zijn vooral veroorzaakt door overheidsbeleid (Indonesische exportbeperking nikkelerts) en een natuurramp (overstroming ijzerertsmijn door dambreuk Brazilië). In de overige industriële metaalmarkten zijn de prijzen juist gedaald. Hierbij valt vooral de sterke daling van de staalprijs in de VS en de afname van de prijs van cokeskolen op.

De vraag naar metalen is zwak door mondiaal afnemende economische activiteit. Veel invloed op de metaalprijzen komt ook vanuit de conjuncturele hoek. Dit bepaalt het sentiment in veel markten. Ook in de komende maanden blijft een combinatie van conjuncturele factoren prijsbepalend voor industriële metaalmarkten. Denk hierbij aan de handelsoorlogen, mondiale economische activiteit en het monetaire beleid van centrale banken.

Risico’s

De voortgang in de handelsconflicten tussen de VS met China en de EU is cruciaal voor het sentiment onder investeerders. Bij een escalatie neemt de onzekerheid toe en zijn investeerders geneigd om cyclische metalen te weren. De handelsconflicten zorgen voor een sterkere afkoeling van de Chinese economie. Ook de economieën van zowel de VS als de EU staan voor uitdagingen. Dit heeft een nadelig effect op de vraag naar industriële metalen en zet druk op metaalprijzen. Om de economische neergang te temperen gaan veel centrale banken over op stimulerend economisch beleid van de Fed (VS), de ECB (EU) en de PBoC (China). Deze mondiale verruimingscyclus draagt bij aan een stabilisatie van de economieën. De neerwaartse risico’s blijven echter hoog. Hierbij gaat het vooral om een verdere escalatie van de handelsconflicten en geopolitieke uitdagingen (Iran, Hong Kong, Noord-Korea, Zuid-Chinese zee, Syrië). Een recessie blijft op de loer liggen.

Basismetalen: zwakkere mondiale groei tempert basismetaalprijzen

De voorraden in opslaghuizen van de Londen Metal Exchange (LME) en de Shanghai Futures Exchange (SHFE) weerspiegelen voor een deel de fundamentele trends in de keten voor basismetalen. Er zijn echter nog veel meer partijen die voorraadhoudend zijn, zoals handelaren, service centers, producenten, eindgebruikers en financiers. Dit maakt het lastiger om conclusies te trekken uit de LME en SHFE voorraadtrends.

De totale voorraden in de SHFE-opslaghuizen nemen toe, terwijl die in de LME-opslaghuizen al enige tijd afnemen. Er liggen nu meer voorraden in Chinese opslaghuizen dan in LME-opslaghuizen. Met name de voorraden van aluminium (+44%) en koper (+24%) stegen sterk in de SHFE-opslaghuizen dit jaar. De Chinese nikkel- en zinkvoorraden daalden. Opvallend is dat de kopervoorraden in zowel SHFE- als in LME-opslaghuizen toenam. De voorraden in beide opslaghuizen representeren daarmee zo’n 10% van de totale vraag naar koper. Dit was eind 2018 nog 4%. De hoge voorraden hebben een dempend effect op de prijs. Dit is de reden dat de prijs mild reageert op positieve berichten vanuit het handelsconflict of van het economisch front in China.

Onrust

Voorlopig blijven de trends in basismetalenmarkten sterk afhankelijk van economische ontwikkelingen. Per saldo doet de wereldeconomie het nog steeds goed, ondanks toenemende macro-economische onrust. De risico’s zijn echter hoog en daardoor blijft het sentiment onder investeerders aarzelend. Vooral de Chinese economie blijft belangrijk om te monitoren met betrekking tot basismetaalmarkten. De Chinese economie koelt verder af. Ook de VS en de EU voelen dat de druk op de economie toeneemt. De Fed, de ECB en de PBoC hebben allemaal maatregelen genomen om de groei te ondersteunen. Meer stimulans wordt verwacht zodra de economische activiteit verder verslechtert. Zo leiden zwakkere Amerikaanse macro-economische cijfers tot een hogere kans op meer renteverlagingen. Dit heeft vervolgens een zwakkere dollar tot gevolg. Dit gaat enige steun geven aan basismetaalprijzen, hoewel het netto-effect hiervan relatief beperkt zal zijn. De macro-economische onrust en onzekerheid bepalen vooralsnog de richting van de prijzen.

Staal: output blijft hoog ondanks zwakke vraag industrie, met name auto’s

De productie van staal blijft toenemen. Met name de productie van de Chinese staalindustrie blijft hoog. Die is tot en met augustus dit jaar met 9% op jaarbasis toegenomen. In de VS is de staalproductie in dezelfde periode toegenomen met 4%, maar vooral de laatste maanden was de afname in output van staal sterk. Europese staalfabrieken produceerden dit jaar zo’n 3% minder staal.

De ferrosector is de laatste jaren meer en meer onderworpen aan overheidsvoorschriften. Nieuw beleid inzake vervuiling is schadelijk voor de activiteit in de zware industrieën, zoals de staalindustrie. Dit is vooral het geval in China, de grootste staalproducent ter wereld. Ook zorgen de zogenoemde EU ‘safequard’-maatregelen en de VS handelstarieven voor veranderingen in de wereldwijde handelsstromen van staal.

Macro-economisch sentiment heeft veel minder invloed op de staalindustrie dan op het basismetalencomplex. Niettemin blijven macro-economische trends een belangrijk aandachtsgebied voor de staalsector. Vooral de groei van de activiteit bij eindgebruikers zoals bouw, automotive, machinebouw en metaalbe- en verwerking zijn belangrijk om te volgen. Behalve in de bouw is de activiteit in de meeste eindgebruikende sectoren nu zwak. De autoproductie krimpt in China, de VS en de EU. Ook de industriële sector heeft het in dit stadium lastiger. De bouw vormt nog een lichtpuntje, met name in China. De bouw van huizen en kantoren laat een licht herstel zien. Dit zien we ook terug in de toename van de productie van bouwmaterialen, zoals bewapeningsstaal (rebar) en cement. Per saldo is de mondiale vraag naar staal echter nog zwak.

Staal (grondstoffen): goedkopere typen ijzererts blijven in trek

De prijs van ijzererts met 63,5% ijzercontent is dit jaar met zo’n 17% gestegen. Een dambreuk in Brazilië zorgde voor een flinke aanbodverstoring in januari van dit jaar. De prijs van ijzererts nam scherp toe en hierdoor verdampte een groot deel van de marges van staalfabrieken. Veel fabrieken bleken bij de zwakke marktomstandigheden niet in staat om de gestegen prijs door te berekenen aan eindgebruikers. De druk op de marges van staalbedrijven blijft voorlopig hoog.

Relatief zwakke vraag naar staal en een aanhoudende groei van de productie houdt de staalprijzen laag. Uit kostenoverwegingen hebben staalfabrieken de voorkeur voor de goedkopere typen ijzererts. Het betreft hier de ertsen met 58% en 52% ijzercontent. Dit vergt wel meer energie in het productieproces, maar zorgt ervoor dat staalfabrieken nog enigszins financieel levensvatbaar blijven. Zo staat de prijs van ijzererts met 52% ijzercontent nog steeds 69% hoger ten opzichte van zijn niveau van 1 januari. Het aanbod van ijzererts is echter weer aan het herstellen en de vraag vanuit China is zwakker. Dit zet druk op de prijzen. De prijzen van alle typen ijzererts zijn sinds mid-juli met gemiddeld zo’n 32% gedaald.

De Chinese import van ijzererts is tot en met september dit jaar met 2% op jaarbasis afgenomen. De hogere prijzen waren voor veel handelaren een goede reden om hun inkopen uit te stellen. De voorraden in Chinese havens daalden. De afgelopen 3 maanden is de ijzerertsimport van China met 5% op jaarbasis toegenomen. Dit is mede dankzij een daling van de prijzen. Een verder herstel van het aanbod (uit Brazilië en ook Australië) zet druk op de prijzen. Aanhoudende groei van de Chinese ijzerertsimport draagt er echter toe bij dat deze prijsdalingen beperkt blijven.