Prinsjesdag brengt weinig beweging in pensioendossier

door: Piet Rietman

  • Pensioenkortingen worden niet gerepareerd via de AOW
  • Omslagstelsel voorlopig uit zicht
  • Koopkracht gepensioneerden verbetert licht
  • Blijft het pensioenakkoord overeind?
Short-Insight-Pensioenen.pdf (202 KB)
Download

Kortingen worden niet gerepareerd via de AOW

Er wordt gekort op pensioenen als de beleidsdekkingsgraad van het pensioenfonds– die laat zien of er genoeg geld is om alle pensioenen nu en in de toekomst te betalen – vijf jaar lang onder de 100% zit. Dit was vóór het pensioenakkoord 104,3%. Ondanks deze versoepeling stevenen enkele grote pensioenfondsen op kortingen af. Het ziet er dus naar uit dat sommige mensen binnenkort minder werkgeverspensioen krijgen uitgekeerd.

Dit betekent dat pensioengerechtigden er op achteruit kunnen gaan. Een vaak gesuggereerde manier om dit te repareren is door de AOW substantieel te verhogen. Op deze Prinsjesdag gebeurt dat echter niet.

Omslagstelsel voorlopig uit zicht

Doordat er niks verandert aan de AOW – of het werkgeverspensioen – wordt er deze Prinsjesdag geen stap gezet richting een omslagstelsel.

Pensioenstelsels kunnen op twee manieren worden georganiseerd. Bij een omslagstelsel worden de uitkeringen van nu betaald uit de premies van nu. Bij kapitaaldekking worden de uitkeringen betaald uit in het verleden ingelegde premies, plus rendementen. Nederland kent een combinatie van deze twee. Han de Jong, hoofdeconoom van ABN AMRO, bepleitte eerder deze maand in het FD een ‘groter gewicht voor het omslagprincipe’.

Koopkracht gepensioneerden verbetert licht

De koopkracht verbetert in 2020 voor alle groepen. Dit komt deels door nieuw kabinetsbeleid en deels door stijgende lonen. Ook de hoogte van de AOW is – via het minimumloon – gekoppeld aan de ontwikkeling van de CAO-lonen. Dit houdt negatieve ontwikkelingen voor ouderen – pensioenkortingen en extreem lage spaarrentes – min of meer in balans.

De fiscale wijzigingen van dit kabinet – en dan met name invoering van het tweeschijvenstelsel – zijn echter gericht op het verbeteren van de koopkracht van werkenden. Dus gaan gepensioneerden er weliswaar in koopkracht op vooruit (1,1%), maar lang niet zoveel als werkenden (2,4%). In deze 1,1% zit de koopkrachtdaling door eventuele pensioenkortingen verwerkt, het kabinet veronderstelt dat dit ca. 0,1% is. Of dit niet hoger wordt en wat de verschillen zijn voor diverse groepen gepensioneerden zal nog moeten blijken.

Blijft het pensioenakkoord overeind?

Eerder dit jaar kwam er een pensioenakkoord tot stand tussen werkgevers- en werknemersorganisaties en de overheid. Hierin stijgt de AOW-leeftijd minder snel, komt er een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zzp’ers en wordt het makkelijker om afspraken te maken tussen werkgever en werknemer over vroegpensioen.

Vakbonden en oppositiepartijen hebben vandaag echter opnieuw benadrukt dat hun steun voor het pensioenakkoord afhankelijk is van het ‘voorkomen van onnodige kortingen’. Of en hoe het kabinet die in 2020 gaat voorkomen is deze Prinsjesdag nog niet duidelijk geworden. Dat doet niets af aan bovengenoemde maatregelen, die al door de Eerste en Tweede Kamer zijn aangenomen. De uitvoering start – zoals gezegd in de Troonrede – dit parlementaire jaar.