Hoe krijgen we woningcorporaties aan het bouwen?

door: Madeline Buijs

Middenhuurwoningen staan hoog op de agenda van het kabinet en met goede reden. Er zijn relatief weinig middenhuurwoningen in Nederland, terwijl die hard nodig zijn voor een goede doorstroming op de woningmarkt. Mensen die teveel verdienen voor een sociale huurwoning, maar te weinig voor een koopwoning, zijn op dit segment aangewezen. Daaronder zijn veel starters.

Uit de afgegeven vergunningen voor nieuwe woningen blijkt dat deze extra aandacht ook hard nodig is. Middenhuurwoningen worden namelijk de komende periode maar beperkt gebouwd. In de eerste drie kwartalen van 2018 daalde het aantal huurwoningen waar een vergunning voor werd afgegeven met 23,9 procent in vergelijking met dezelfde periode in 2017. Het aantal huurwoningen waarvoor commerciële partijen een vergunning aanvroegen, daalde met 30,3 procent. De aanvraag van corporaties voor te bouwen huurwoningen nam met 6,3 procent af.

Om de bouw van middenhuurwoningen verder aan te zwengelen, geeft minister Ollongren van Binnenlandse Zaken in een kamerbrief van 31 januari 2019 aan dat zij obstakels uit de weg wil ruimen waardoor het voor woningcorporaties makkelijker wordt om deze woningen te bouwen. De markttoets die commerciële partijen voorrang geeft op de bouw van middenhuurwoningen vervalt. Er moet zodoende een level playing field ontstaan tussen woningcorporaties en commerciële partijen.

Is dit de oplossing? Ik denk het niet. Woningcorporaties bouwen op dit moment maar beperkt. In de eerste drie kwartalen van 2018 vroegen zij voor 4.921 nieuwe woningen een vergunning aan. In 2012 lag dit aantal nog tweemaal zo hoog. Woningcorporaties zijn zich volledig gaan richten op de bouw van sociale huurwoningen, hun kerntaak. Het is daarom niet te verwachten dat zij zich op het middensegment zullen storten. Zeker niet omdat onlangs bleek dat woningcorporaties voldoende geld hebben om middenhuurwoningen te bouwen, maar dat niet gebruiken.

Ik denk dat er wel een andere oplossing is om woningcorporaties aan het bouwen te krijgen. Schaf de verhuurdersheffing af. Ingesteld als een bijdrage van verhuurders voor de Nederlandse staatskas, zorgt de heffing voor een bouwstaking bij corporaties. Terecht of niet, dit is het hete hangijzer dat de woningcorporaties in hun greep houdt.

Deze column verscheen eerder in Cobouw op 12 februari 2019.