Schaarste en hoge prijzen verstevigen liquiditeitspositie akkerbouw

door: Jan de Ruyter

Nadat in 2017 de kaspositie, over het gehele jaar, verbeterde met EUR 6.000 geeft 2018 een ander beeld. Over het gehele jaar steeg de kaspositie met EUR 13.000 tot EUR 32.000. De toename van de kaspositie in het vierde kwartaal is voornamelijk veroorzaakt doordat een deel van de vrije producten eerder is verkocht vanwege de schaarste en hogere prijzen. Daarnaast vielen de betaling van de betalingsrechten van RVO in december. Door de lange droge periode in 2018 is de productie gemiddeld beperkt gebleven. Er zijn grote regionale verschillen ontstaan vooral door verschillen in grondsoort en beregeningsmogelijkheden.

De voornaamste reden voor de toename in afgelopen kwartaal zijn de goede prijzen en wellicht heeft krapte in de liquiditeit veel ondernemers verleidt een gedeelte van de bewaarproducten eerder te verkopen. Dit in combinatie met de wat hogere graanprijzen met weinig opbrengstderving.

Het hogere saldo op de lopende rekening is mede te danken aan het feit dat er in 2018 minder is geïnvesteerd. De opbrengsten van gewassen waren iets hoger. Er is in 2018 meer betaald voor werk voor derden, beregening en energie. De toegerekende kosten waren lager. Daarnaast was er nog ruimte voor aflossingen en overschrijvingen naar de spaarrekening. Contractprijzen voor consumptieaardappelen bleven achter bij vorig jaar evenals de bietenprijs. Door deze verschillen zal de liquiditeitsontwikkeling tussen bedrijven ook verschillend uitpakken. In het Zuidwesten kampten de akkerbouwers met overwegend lage producties. Daar zal de liquiditeitspositie meer verslechteren dan in bijvoorbeeld Flevoland waar de productie door intensief beregen nog redelijk was.

De gemiddelde stand op de lopende rekening kwam aan het einde van 2018 uit op EUR 32.000 euro. Dit is EUR 25.000 hoger dan de stand een kwartaal eerder en EUR 13.000 euro hoger dan een jaar eerder. Tegelijkertijd namen de spaartegoeden toe en werd er minder geïnvesteerd en afgelost. De ontwikkeling van de lopende rekening is een resultante van de bij- en afschrijvingen. Ook neveninkomsten en privé-uitgaven zijn verwerkt alsmede overboekingen naar spaarrekeningen.

Onderstaande figuuur geeft de totale bij- en afschrijvingen per maand op de rekening-courant weer vanaf 2017. De uitbetaling van de hectarepremie in december en de goede prijzen leidden tot een piek in de bijschrijvingen.

Figuur: De kaspositie van akkerbouwbedrijven stijgt tot EUR 32.000 euro.

 

Vooruitzichten

Door de goede prijsontwikkeling en de schaarste hebben relatief veel akkerbouwers gekozen voor een snellere verkoop van hun voorraden. Een beperkt aantal akkerbouwers kan het zich veroorloven te wachten op nog betere prijzen. De consequentie is dat de voorraden laag zijn en de kaspositie niet veel verder versterkt zal worden. De kosten voor nieuwe seizoen zullen gespreid betaald worden en investeringen zullen bijdragen aan een beperkte stijging van de kaspositie. De verwachting is dan ook dat het dal in 2019 dieper zal worden en wellicht eerder bereikt zal worden. De verwachting is wel dat de contactprijzen voor uien en aardappels op een hoger niveau zullen liggen.

 

Voor nadere informatie over deze liquiditeitsbarometer en over de belangrijkste pijlers van de kasstroom verwijzen wij graag naar de publicatie op Agrimatie van Wageningen Economic Research.

Deze liquiditeitsmonitor is tot stand gekomen als publiek private samenwerking tussen Wageningen Economic Research, Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, en ABN AMRO. De data zijn afkomstig van het Bedrijveninformatienet van Wageningen Economic Research. Het doel is om de verkregen inzichten te delen en ondernemers te ondersteunen in hun bedrijfsvoering.

Voor vragen of opmerkingen over deze liquiditeitsmonitor of over de achtergronden kunt u contact opnemen met  Jan de Ruyter, ABN AMRO 06 13 57 92 46 of met  Harold van der Meulen, Wageningen Economic Research, 0317 484 436.