Meer digitalisering van duurzame keur- en kenmerken voor betere online keuzes

door: Henk Hofstede

Consumenten die iets willen kopen, willen meer dan ooit duurzame alternatieven om te kunnen kiezen. Bij webshops is het echter vaak onduidelijk of bij de productie van een artikel rekening is gehouden met mens, dier en milieu. Dat moet veranderen.

Bewustere keuzes van de consument
Online retailer bol.com heeft de ambitie om in 2025 klimaatneutraal zijn. Dit betekent dat de directe uitstoot teruggebracht wordt tot 0 gram CO2-uitstoot per pakket. Daarnaast wil het bedrijf in 2025 in elk relevante productcategorie een duurzaam aanbod. In het kader van die ambitie vroeg bol.com zich af hoe het stappen kon zetten in het digitaliseren van duurzame keurmerken. Op haar initiatief heeft een groep betrokken ketenpartijen eind oktober met elkaar om de tafel gezeten in Circl van ABN AMRO. Samen met FSC Nederland, GS1 Nederland, Milieu Centraal, Stichting Max Havelaar, Thuiswinkel.org en Procter & Gamble ging het uiteindelijk om de vraag: hoe kunnen we elkaar helpen om de transparantie over duurzaamheid bij producten in webshops te vergroten om consumenten beter geïnformeerde keuzes te laten maken?

Als gastheer en sectorbanker mocht ik de rondetafel bijwonen. De urgentie van het initiatief onderstreep ik. Uit verschillende onderzoeken blijkt dat de consument bewuster winkelt en duurzaamheidskenmerken belangrijker vindt dan voorheen. In 2018 vindt 46 procent van de consumenten duurzaamheid belangrijk bij de aanschaf van een product of dienst, 36 procent is bereid om meer te betalen voor een duurzaam product. Retailers moeten hier op inspelen. De informatieverschaffing op het gebied van duurzaamheid wordt in de nabije toekomst een voorwaarde voor de consument: ook in webshops

Een prominente rol voor de e-commerce
Op dit moment ontbreekt veel informatie over duurzaamheidskenmerken- of keurmerken in de digitale productomschrijvingen. Er is namelijk geen standaard of overkoepelende digitale database waaruit webwinkels deze informatie kunnen halen. Webwinkels moeten de gegevens hierdoor handmatig toevoegen: een tijdsintensief proces en gevoelig voor fouten. Dat terwijl juist het online kanaal een prominente rol kan spelen omdat het meer ruimte biedt dan de winkel om het volledige duurzame verhaal van een artikel te vertellen. De fysieke winkel kan op de winkelvloer weer verwijzen naar haar online verhaal. Een toegankelijke en overzichtelijke presentatie van de duurzame kenmerken maakt het voor consumenten bovendien mogelijk om online producten met elkaar te vergelijken.

Technologie maakt de wereld duurzamer
De inzet van technologie is hierbij een kansrijke aanpak. Duurzame kenmerken van artikelen moeten worden gedigitaliseerd zodat consumenten ook online een goed geïnformeerde keuze kunnen maken voor een product met minder impact op milieu, mens en dier. Om het proces te versnellen worden de leveranciers via de keurmerken en de e-commerce partijen opgeroepen en aangespoord om hun productgegevens bij GS1 Nederland aan te leveren. GS1 is in Nederland het enige officiële uitgiftepunt van een barcode (EAN). Hiermee zijn producten wereldwijd te identificeren met dit unieke nummer. Verkoop je aan online partijen als bol.com, Wehkamp, Amazon of Zalando dan is een unieke GS1-barcode verplicht voor de identificatie van de artikelen. GS1 beheert de data over de productinformatie. De productleveranciers kunnen van elk artikel alle gegevens invullen in de database van GS1, inclusief de duurzaamheidskenmerken, zodat deze automatisch in de webwinkels bij duurzame artikelen worden vermeld. Daarin ligt ook de uitdaging. Zo is bijvoorbeeld bij het FSC keurmerk de controle anders dan bij andere keurmerken. Om deze uitdagingen voor de toekomst aan te pakken zal er moeten worden samengewerkt.

Samenwerken in de keten om stappen te zetten
De aanwezige partijen kunnen allemaal een belangrijke schakel vormen in het proces van het digitaliseren. Een webwinkel als bol.com kan het verhaal niet alleen vertellen en bepalen of een product duurzaam is. Daarvoor heeft het de kennis van andere onafhankelijke partijen nodig zoals Fairtrade, Milieu Centraal en Max Havelaar. En keurmerken hebben retailers nodig om hun verhaal bij de consument te brengen. En dat wordt door samenwerking eenvoudiger. De diverse licentiehouders van Max Havelaar bijvoorbeeld, kunnen nu via één centrale en betrouwbare database van GS1 de gegevens aanleveren in plaats van individueel bij alle afnemers.

Hulp aan de e-commerce klant
De rondetafel partijen besloten om samen een pilot te starten. Hierbij wordt een selectie duurzame keurmerken van artikelen in de productgroep ‘persoonlijke verzorging’ via GS1 gedigitaliseerd om ervaring op te doen. Op de lange termijn wordt gekeken of de online Retail naast het toevoegen van keurmerken ook breder kan communiceren over duurzaamheid. Denk bijvoorbeeld naast de gebruikte materialen aan de verpakkingen, de productiemethodiek en aan duurzamer gebruik door middel van gebruikerstips. Door samenwerking in de keten kan een retailer op termijn wellicht bij de meeste producten het nodige inzicht geven. Hierdoor wordt de e-commerce consument geholpen om eenvoudiger de juiste duurzame keuzes te maken. Voor veel consumenten is het nog lastig een keuze te maken aan de hand van de vele keurmerken die er zijn. Je zult het daarom ook eenvoudig en in hapklare brokken moeten vertellen. Persoonlijk vind ik het mooi om te zien dat ketenpartners samenwerken en hun verantwoordelijkheid nemen in de duurzame transitie en hoop dat vele retailers dit zullen volgen. De keuze blijft uiteindelijk aan de klant.