Rapport Benchmark Accountancy: Salaris- en kantoorontwikkelingen 2018 – 2019

door: Han Mesters

De toekomstvisies op de accountancy lijken steeds te draaien om dezelfde onderwerpen: schaarste aan mensen, bedrijfscultuur, margedruk in de samenstelpraktijk, noodzaak tot het optuigen van advieswerkzaamheden en heroverweging van de door AFM verleende vergunningen voor de assurance praktijk. Overnames zijn aan de orde van de dag en de vruchten van het efficiënter inrichten van interne processen gedurende de crisis dragen nu sterk bij aan het bedrijfsresultaat. Wat valt er nog te doen, hoor ik? Het gaat toch prima?

Si vis pacem para bellum (als je vrede wil, bereid je voor op oorlog)

Uit de beleggingswereld weten we dat relatief hoge marges niet lang vol te houden zijn voor beursgenoteerde bedrijven, zeker in een tijd waarin de gemiddelde levensduur van zowel bedrijven als verdienmodellen steeds korter worden.
Figuur 1: Dominante positie van grote bedrijven is moeilijk vol te houden

VUCA wereld

Of we het nu leuk vinden of niet, we leven in een VUCA wereld (Volatiel, onzeker, complex en tegenstrijdig (ambigious)). Dat geldt ook voor accountants. Om als organisatie succesvol te zijn in de hierboven geschetste wereld zijn vier eigenschappen van cruciaal belang: VUCA 2.0: Vision, Unlocking potential, Connection en Achieving:

Vision – Organisaties van nu hebben allereerst een duidelijke visie nodig die richting geeft in alle chaos. Een duidelijk verhaal over de rol en betekenis van de organisatie in de toekomst en een goed gevoerde strategische dialoog over deze toekomst.
Unlocking potential – Het talent in je organisatie is je kapitaal voor de toekomst. Bij unlocking potential gaat het om het vermogen te herkennen welke capaciteiten van essentieel belang zijn voor succes in de toekomst en het ontwikkelen hiervan binnen je organisatie: investeren en ruimte geven aan talent.
Connection – Grenzen tussen organisaties vervagen, de wederzijdse afhankelijkheid tussen afdelingen, leveranciers, concurrenten en klanten neem sterk toe. Samenwerken met anderen gaat al lang niet meer om het inhuren van een beetje extra capaciteit, maar om verbinding met expertise en resources die van strategisch belang zijn voor je organisatie.
Achieving – De VUCA-organisatie is sterk toekomstgericht, maar staat ook met beide benen op de grond. Door in het nu optimaal te presteren creëer je – mentale, financiële en organisatorische – ruimte en tijd voor het vinden van antwoorden op de uitdagingen en kansen van morgen.

Figuur 2: De strategische uitdagingen in een VUCA wereld

Werken aan je organisatie en mensen is een must

Voor accountants is het belangrijk te schakelen op twee vlakken: je organisatie en je werknemers. De traditionele hiërarchische inrichting van bedrijven die steeds meer uit hoog opgeleide professionals bestaan, staat steeds meer onder druk. Bovendien kunnen bedrijven zich onvoldoende snel aanpassen aan de sterk veranderende buitenwereld. De netwerkorganisatie is onvermijdelijk.

Figuur 3: Organisaties kunnen niet zo snel veranderen

Het is dan ook geen verrassing dat er met name in de professionele zakelijke dienstverlening intensief geëxperimenteerd wordt met nieuwe vormen van het organiseren van werk. Agile werken, zelfsturende teams en zelfs holocratische (bedrijven zonder management) zijn hiervan de bekendste voorbeelden. Ook het gedachtengoed van Eckart Wintzen (ex BSO) staat weer volop in de belangstelling. Deze ‘cellen’ (professionals met bepaalde discipline bij elkaar zetten met een maximale grootte van ongeveer 50 man) gebaseerde manier van organiseren zien we bijvoorbeeld steeds meer bij detacheerders en consultants.

Figuur 4: ‘Technology drives out purpose’

Uiteindelijk draait het om de mens

Na alle verwarring over de impact van technologie op werk, wordt het nu toch steeds duidelijker dat het gaat om het samenspel tussen technologie en werk. De accountant zal niet weg geautomatiseerd worden maar zijn taken zullen anders worden. Het repetitieve, geestdodende werk zal verdwijnen (in bijna elke professie) en de consequentie hiervan is dat de drijfveren voor werk ook meer zullen opschuiven naar erkenning en zingeving (figuur 4)

De benchmark studie

Het rapport is via deze link te downloaden

Benchmarkrapport-Accountancy_Salaris-en-kantoorontwikkelingen-2018-2019.pdf (4 MB)
Download