Energiemonitor – Olie- en gasprijzen stijgen verder

door: Hans van Cleef

De ABN AMRO olieprijsraming is verder verhoogd: Brent beweegt zich naar verwachting rond USD 85-95/vat in de eerste helft van 2019. Het prijsverschil tussen Brent en WTI blijft voorlopig op USD 10-15/vat. De sterke vraag naar gas zorgt voor steun voor de TTF-gasprijs. De visie hierop is bijgesteld. Henry Hub kent juist minder opwaarts potentieel door voldoende groei van het aanbod van schaliegas.

121018-Energiemonitor-okt-NL-1.pdf (268 KB)
Download

Waarschuwing voor tekorten leidt tot meer steun olieprijs

Het Internationaal Energieagentschap (IEA) verzocht onlangs de OPEC en andere grote olieproducenten om meer olie te produceren. Het IEA wees op de negatieve effecten voor de mondiale economie, indien olieprijzen te ver en te lang blijven oplopen. Ook president Trump roept al een tijdje om hogere olieproductie van de OPEC-landen om de prijsstijging te stoppen. De hoge olieprijs komt op een moment dat de mondiale economie volgens het IEA juist momentum aan het verliezen is. Dat laatste wordt ook gereflecteerd in de aangepaste visie van de OPEC. Zij paste haar verwachtingen ten aanzien van de vraag naar olie in 2019 neerwaarts aan op basis van een afzwakkende economische groei. De OPEC denkt dat de totale mondiale vraag naar olie zal uitkomen op ruim 100 miljoen vaten per dag in 2019. Toch voelt de OPEC zich niet geroepen de productie verder te verhogen nu de prijs op een comfortabel niveau ligt.

Ook sancties Iran beïnvloeden de olieprijs

De olieprijs steeg de afgelopen tijd als gevolg van marktverwachtingen ten aanzien van de negatieve gevolgen van de Amerikaanse sancties tegen Iran. Deze sancties zullen leiden tot een verdere afname van de Iraanse olie-exporten. Hiervan zijn de eerste tekenen reeds zichtbaar. Toch zijn er ook signalen dat het grootste deel van de olie uit Iran op andere manieren evengoed de markt bereikt en was er even sprake van een mogelijke afzwakking van de sancties. Dit gezegd hebbende, de sancties van de VS tegen Iran op gebied van energie gaan pas op 4 november in en lijken onveranderd streng. Een verdere daling van de Iraanse olie-export valt dus te verwachten. Dit komt bovenop de bestaande productieproblemen binnen de OPEC zoals een aanhoudende daling van de olieproductie in Venezuela en onzekere exporten uit Libië. Deze productiestoringen zijn vooralsnog binnen de OPEC op te vangen, maar gaan wel vooral ten laste van de reserveproductiecapaciteit van Saudi-Arabië. Tot slot heeft het bereiken van een plafond met betrekking tot de infrastructuurcapaciteit in de VS ook gevolgen voor de groei van het mondiale olieaanbod.

Marktspeculatie kan voor steun zorgen

Naast aanbodgerelateerde drijfveren zien we meer prijsopdrijvende aspecten voor de olieprijs in de komende maanden. Hoewel een hoge olieprijs de groei van de vraag naar olie uiteindelijk geleidelijk zal afremmen, zien we deze effecten nog niet. De vraag naar olie blijft vooralsnog solide en zal naar verwachting in 2019 ook blijven stijgen, hetzij in een iets lager tempo. Daarnaast zien we dat marktspeculanten hun posities ten aanzien van verdere verwachte prijsstijgingen nog nauwelijks hebben uitgebreid. Tot op heden zijn de netto posities dit jaar vooral afgebouwd (zie grafiek hieronder). Op het moment dat zij weer meer gaan inspelen op mogelijke tekorten in de markt, en dus hun long posities gaan uitbreiden, dan zal dat een extra steun voor de olieprijs betekenen. Tot slot is het plaatje op basis van technische analyse positief voor de Brent olieprijs, en in iets mindere mate ook voor WTI, na de recente doorbraak van de technische weerstandsniveaus.

Raming olieprijs naar boven bijgesteld

Gelet op de hierboven geschetste analyse van vraag- en aanbodfactoren, hebben we in augustus hebben we onze olieprijsramingen naar boven bijgesteld. Terwijl de drijfveren niet zijn veranderd is de olieprijs inmiddels al behoorlijk opgelopen. Wij staan nog steeds achter onze visie dat verdere prijsstijgingen waarschijnlijk zijn in ons basisscenario. Daarom stellen wij nogmaals onze visie opwaarts bij. Voor Brent olie verwachten we een eindejaarprijs van USD 85/vat (eerder USD 75/vat). Voor de eerste helft van 2019 denken we dat de olieprijs zich zal bewegen in een bandbreedte van ruwweg USD 85-95/vat (eerder USD 80-90/vat). Vanaf de tweede helft van 2019 moet er ruimte komen voor een neerwaartse prijscorrectie tot zo’n USD 80/vat eind 2020.

Ook voor WTI zien wij een opwaarts potentieel in het verlengde van de steun voor Brent olie. Toch zal de prijs voor WTI iets minder hard stijgen vanwege de hoge (schalie-)olieproductie in de VS. De ruimte om deze extra olie te exporteren is vooralsnog beperkt als gevolg van capaciteitsrestricties bij de infrastructuur. Met andere woorden, het wordt steeds lastiger om de gewonnen olie en gas vanuit de productievelden naar de exportlocaties te vervoeren. Dit leidt tot extra voorraadvorming en remt het opwaarts potentieel voor de prijs van WTI. Deze trend lijkt te worden bevestigt door de voorraadcijfers die het Energy Information Administration (EIA) de afgelopen weken heeft gepubliceerd. Deze cijfers werden gezien als reden voor winstnemingen op de recente prijsstijgingen. Er wordt inmiddels flink geïnvesteerd in de infrastructuur om de exportcapaciteit van Amerikaanse (schalie-)olie te vergroten, maar de gevolgen van deze investeringen zullen we naar verwachting pas in 2020 zien. Het prijsverschil tussen Brent en WTI zal daarom volgens ons voorlopig tussen de USD 10-15/vat blijven in 2019.

Europese gasprijs flink hoger

De Title Transfer Facility (TTF) gasprijs is dit jaar sterk gestegen om diverse redenen. De prijsstijging was mede het gevolg van seizoensvraag naar elektriciteit als gevolg van de warme zomer (airco’s). Ook zagen we de afgelopen weken extra vraag naar gas voor het vullen van de gasopslag voor de winter. De sterke stijging van de prijs voor EU ETS CO2-emissierechten en het sentiment in andere grondstofmarkten (kolen en olie) hadden ook een prijsopdrijvend effect. Dit leidde ertoe dat de TTF-gasprijs steeg tot een prijs van ruim EUR 29/KWh. Dat is een niveau dat we sinds 2013 niet meer hebben gezien.

Inmiddels zijn de Europese (en Nederlandse) gasvoorraden weer redelijk op peil en klaar voor het winterseizoen, dat rond half oktober start. Hoewel de gasprijs de afgelopen weken weer iets is gedaald ,verwachten wij toch dat de prijs relatief hoog zal blijven op basis van de eerder genoemde argumenten. Als gevolg hiervan hebben wij ook onze gasprijsramingen aanzienlijk opwaarts aangepast. Niet alleen voor de korte termijn, maar ook voor 2020. Dat laatste is vooral gebaseerd op dalende productie van het Groningenveld en meer gasimport. Ook verwachten wij dat de EU ETS CO2-prijs de opgaande trend zal vervolgen.

Gasprijs VS kent vergelijkbaar patroon, maar opwaartse risico’s zijn beperkter

Vergelijkbaar met de trend in Europa daalden ook de gasvoorraden in de Verenigde Staten tijdens de afgelopen zomer. Deze daling was het gevolg van meer vraag naar gas voor het gebruik van airconditioners en meer vraag vanuit de industrie. Hierdoor zijn de voorraden aanzienlijk lager dan de afgelopen jaren. De vraag naar gas zal de komende weken stevig blijven nu de voorraden opnieuw worden aangevuld. Daarna zal de vraag mogelijk iets afnemen voordat het winterseizoen begint.

De gasproductie in de VS blijft de komende jaren toenemen. Dit zorgt echter niet voor neerwaartse prijsdruk aangezien naar verwachting ook de vraag voor gas ten behoeve van de productie van elektriciteit blijft toe nemen. Dit gaat ten laste van de Amerikaanse vraag naar kolen. Wij voelen ons comfortabel met de huidige verwachtingen voor de Henry Hub gasprijs voor 2019 en 2020. Dit weerspiegelt een bandbreedte van ongeveer USD 2,75-3,25/mmBtu. Als gevolg van de recente prijsstijging passen wij wel onze verwachting voor eind 2018 aan naar USD 3,25/mmBtu.