Azië Focus – Rechtop in de wind

door: Arjen van Dijkhuizen

  • Ook opkomend Azië voelt effecten van renteverhogingen en handelsfricties
  • Regionale groei in eerste helft 2018 hoogste in twee jaar, dankzij India …
  • … maar inkoopmanagersindices wijzen op verzwakking groeimomentum
  • Instroom beleggingskapitaal omlaag, financiële condities worden krapper
  • … hoewel differentiatie belangrijk is en fundamentals ertoe blijven doen
  • Aantal centrale banken heeft beleidsrente verhoogd ter ondersteuning munt
  • Toch verwachten we slechts geleidelijke afkoeling van de regionale groei
  • Risico’s: handelsfricties, rentes VS, hoge schuld, China en geopolitiek.
181016-Azië-Focus-1.pdf (487 KB)
Download

Azië voelt effecten risicoaversie, nu rentes VS stijgen en conflict VS-China escaleert

Dit jaar merken opkomende markten (EMs) de toegenomen risicoaversie van beleggers, die leidt tot kapitaaluitstroom en druk op valuta-, aandelen- en obligatiemarkten in EMs. Dat komt deels door algemene factoren: hogere beleids- en marktrentes in de VS, de sterke dollar (in samenhang met toegenomen EM-schuld luidend in dollars), de escalatie van handelsconflicten, besmetting vanuit de zwaar getroffen landen Turkije en Argentinië en geopolitieke kwesties. Ook opkomend Azië heeft te maken met een terugval van de kapitaalinstroom, hoewel – op maandbasis gemeten – er in de eerste negen maanden van dit jaar nog geen sprake was van kapitaaluitvoer. Wel merkte het IIF onlangs op dat ook deze regio begin oktober te maken kreeg met een netto-uitstroom van beleggingskapitaal, als gevolg van de toenemende spanningen tussen de VS en China. Per saldo zijn de financiële condities in de regio verkrapt, volgens een indicator van Bloomberg.

 

… hoewel differentiatie belangrijk is en fundamentals ertoe blijven doen

Ondanks de algehele besmetting van EM’s, denken we dat differentiatie binnen deze heterogene beleggingscategorie het dominante thema onder beleggers blijft (zie onze recente EM Focus hier). Dat verklaart waarom in opkomend Azië landen met externe tekorten (India, Indonesië en in minder mate de Filippijnen) de meeste druk op hun valuta’s te verwerken kregen, hoewel in veel mindere mate dan zwaar getroffen landen zoals Turkije en Argentinië. Kijken we echter naar de aandelenmarkten, dan zien we dat ook de meest kredietwaardige landen in Azië dit jaar slechte resultaten laten zien. Wij denken dat dat vooral komt door de escalatie van het conflict tussen de VS en China, dat inmiddels meer terreinen dan de bilaterale handel en investeringen beslaat. Inmiddels gaat het conflict ook over kwesties op het vlak van geopolitiek en nationale veiligheid (zie voor meer achtergrond over het handelsconflict onze laatste China Focus, Volgende ronde in handelsoorlog). De strengere opstelling van de VS ten opzichte van de strategische concurrent leidt tot risico’s voor aanbodketens in Azië en daarmee voor het groeimodel van sterk op de export leunende landen zoals China, Zuid-Korea, Hongkong, Singapore en Taiwan.

 

Regionale groei in eerste helft 2018 hoogste in twee jaar, dankzij herstel India

Ondanks de toegenomen risicoaversie en de escalatie van het conflict tussen de VS en China bleef opkomend Azië in de eerste helft van dit jaar sterk groeien. De regionale groei is sinds medio 2017 versneld en bleef in de eerste twee kwartalen van 2018 op het hoogste niveau in twee jaar (6,4% j-o-j). Dat kwam vooral door het groeiherstel van India. De Indiase groei heeft zich flink hersteld van de terugval vorig jaar, die werd veroorzaakt door tijdelijke factoren (bankbiljettenschoonmaak eind 2016, introductie omzetbelasting medio 2017). Dat bood tegenwicht aan de hervatting van de geleidelijke groeivertraging van China. India blijft dus de snelst groeiende opkomende reus. Het groeiverschil tussen de beide landen bedroeg in het tweede kwartaal 1,5 procentpunt, het grootste verschil sinds begin 2016. Ondertussen viel de groei van de handelscentra Hongkong en Singa-pore in het tweede kwartaal wat lager uit dan de hoge cijfers in het eerste kwartaal.

 

… maar PMI’s verwerkende industrie wijzen op verzwakking momentum

Hoewel de regionale groei in het eerste halfjaar dus sterk bleef, signaleren recente indicatoren een verzwakking van het regionale groeimomentum. Onze regionale PMI voor de verwerkende industrie is in de loop van het jaar flink gedaald. Dat komt deels door een verslechtering van de vooruitzichten voor de uitvoer, samenhangend met de escalatie van handelsconflicten en een geleidelijke vertraging van de groei van de wereldhandel. De PMI-uitvoerindices van China en van enkele sterk op de uitvoer gerichte landen – zoals Zuid-Korea, Singapore en Taiwan – zijn onder het neutrale niveau van 50 gedaald. India is een van de positieve uitzonderingen in dit opzicht. Dat laatste sluit aan bij onze visie dat India relatief afgeschermd is van het conflict tussen China en de VS, hoewel het land zo zijn eigen twisten op het handelsfront heeft met de VS. Ook illustratief voor de mindere (externe) vooruitzichten is het feit dat de groei van bellwether Singapore in het derde kwartaal afnam tot 2,6% j-o-j (t.o.v. 4,1% in het tweede kwartaal).

Aantal centrale banken verhoogt beleidsrentes ter ondersteuning wisselkoers

De CPI-inflatie in de regio blijft relatief laag. Onze bbp-gewogen regionale inflatie-index schommelt sinds maart 2018 rond de 2,5% j-o-j, hoewel de verschillen per land groot zijn. Desondanks hebben verschillende centrale banken in opkomend Azië de laatste maanden de beleidsrentes verhoogd, in een poging de druk op lokale munten (en daarmee op het toekomstige inflatieniveau) en op de valutareserves in te dammen. Tot dusverre hebben we in 2018 de grootste renteverhogingen gezien in Indonesië en de Filippijnen (150 bp), gevolgd door India (50 bp) en Maleisië (25 bp). Daarentegen hebben de Chinese autoriteiten juist hun beleid gericht op de reductie van schuldopbouw in het financiële systeem, wat versoepeld en het begrotingsbeleid verruimd. Daarmee trachten zij de tegenwind als gevolg van de eerdere, gerichte verkrapping van het beleid en het handelsconflict met de VS te compenseren.

We verwachten een geleidelijke vertraging van de regionale groei

Als we alle puzzelstukjes bij elkaar leggen, denken we dat de regionale groei in de eerste helft van 2018 heeft gepiekt en nu we 2019 naderen geleidelijk zal afkoelen. We verwachten een regionale groei op jaarbasis van 6,3% in 2018 (iets hoger dan de 6,2% van 2017), die afneemt naar 6,0% in 2019. Daarbij denken we dat de groeivertraging van China geleidelijk blijft verlopen, zeker nu Beijing stabiliserende maatregelen neemt. We verwachten dat India met een groei van 7,5% (gesteund door structurele factoren en een verbeterde concurrentiepositie) de snelst groeiende reus blijft. We verwachten dat de groei in de bellwethers Zuid-Korea, Hongkong, Singapore en Taiwan afneemt met 0,5-1 procentpunt. Dat houdt mede verband met de geringere economische groei in de twee belangrijkste uitvoerbestemmingen, de VS en China. Ook voor Thailand verwachten we volgend jaar een groeivertraging, al hebben we onze ramingen voor 2018-19 wel verhoogd met 0,5 %-punt. Al met al verwachten we dat opkomend Azië de belangrijkste motor van de wereldeconomie blijft, mits er geen totale ineenstorting van mondiale aanbodketens optreedt (daar gaan wij niet van uit).

Belangrijkste risico’s

Als de belangrijkste risico’s die de nog altijd vrij gunstige regionale groeivooruitzichten kunnen doorkruisen noemen we:

– een verdere escalatie van spanningen tussen China en de VS (op het vlak van handel, investeringen of nog breder). Dat zou niet alleen voor China gevolgen hebben, maar ook voor andere landen die deel uitmaken van aanbodketens rond China;

– een scherper dan verwachte rentestijging in de VS, die tot kapitaaluitstroom leidt en een verdere verkrapping van financiële condities;

– … gecombineerd met hoge schulden (van huishoudens en bedrijven) in diverse Aziatische landen (waaronder China, Hongkong, Singapore, Zuid-Korea);

– negatieve verrassingen samenhangend met China’s schoksgewijze transitie (gelet op het belang van China in de intraregionale handel;

– geopolitieke kwesties (strategische concurrentie VS-China, Noord-Korea, Zuid-Chinese Zee etcetera).

Meevallers zouden kunnen voortvloeien uit bijvoorbeeld een verbetering van de relatie VS-China, een versnelling van intraregionale samenwerking op het vlak van de buitenlandse handel, stimulerend beleid in China en een beter dan verwachte ontwikkeling van de wereldhandel.