Macro Weekly – Prinsjesdag 2018

door: Philip Bokeloh

Eerder deze week presenteerde Rutte III haar Miljoenennota 2019. Het centrumrechtse kabinet introduceert een groot aantal veranderingen van het belastingstelsel. Zo gaan de inkomstenbelastingen en de vennootschapsbelasting omlaag en wordt de dividendbelasting afgeschaft. Hier staat tegenover dat de milieubelasting en het lage btw-tarief voor onder andere voeding, water en medicijnen omhoog gaan. Het totale pakket belastingmaatregelen zullen de inkomsten in 2019 marginaal verhogen met EUR 200 miljoen. Naast de veranderingen van het belastingstelsel wil de regering de uitgaven voor onderwijs, defensie, infrastructuur en veiligheid verhogen. De totale uitgaven stijgen met EUR 8 mld.

Het totale pakket aan belasting- en uitgavenmaatregelen is expansief. Het structurele begrotingssaldo, dat corrigeert voor de invloed van de stand van de conjunctuur en eenmalige inkomsten en uitgaven, verslechtert naar een tekort van 0,4% van het BBP in 2019. In 2017 en 2018 vertoont het structurele begrotingssaldo nog overschotten van respectievelijk 0,8% en 0,2% van het BBP. De hoge economische groei, die in 2019 volgens de prognoses zal uitkomen op 2,6%, zal de verslechtering van de begroting opvangen. Dit jaar vertoont de begroting een overschot van 0,8% van het BBP. Volgend jaar is het overschot 1% groot. Dankzij de combinatie van hoge groei en begrotingsoverschotten  daalt de overheidsschuld naar minder dan 50% in 2019. Een flinke verbetering ten opzichte van 2014 toen de schuld piekte op 68%. De overheidsschuld in Nederland ligt ruim onder de 60%-Maastrichtnorm en is het laagst van alle eurozone landen.

Volgens de ramingen van het CPB zal de economie ook in 2019 harder groeien dan gemiddeld. De vooruitzichten zijn dus gunstig. Met Brexit in het verschiet en de toenemende spanningen rondom de internationale handel liggen de belangrijkste risico’s voor de BBP-groei in het buitenland. De groei zal naar verwachting afzwakken van 2,8% dit jaar naar 2,6% in 2019. De uitvoer zal dit jaar beduidend minder bijdragen aan de groei dan vorig jaar als gevolg van de lagere groei van de wereldhandel. De consumentenbestedingen zullen waarschijnlijk stijgen als gevolg van de verbeterde situatie op de arbeidsmarkt en de in 2019 ingaande verlaging van de inkomstenbelastingen. Ondanks de hoge bezettingsgraad in de industrie, de hoge winsten en de lage kapitaalkosten daalt het vertrouwen bij industriële bedrijven. Met oog daarop zal de groei van de bedrijfsinvesteringen in 2019 afzwakken. De investeringen in de woningbouw blijven hard toenemen, zij het minder hard dan de voorbije jaren doordat het inhaaleffect uit de cijfers wegvalt en de krapte op de arbeidsmarkt de bouw belemmert. Naar verwachting zal de werkloosheid in 2019 dalen naar 3,5% van de beroepsbevolking. Bij een krappere arbeidsmarkt zullen de lonen oplopen. Voor volgend jaar houdt het CPB rekening met een stijging van de inflatie naar 2,5%. Dit komt vooral door de btw-verhoging.

 

Lees ook het volledige rapport