Handelsoorlog

door: Theo de Kort

“Een handelsoorlog tussen de VS en Europa lijkt afgewend”. Dat was de optimistische conclusie op 26 juli nadat Jean-Claude Juncker, voorzitter van de Europese Commissie, en President Trump tot een akkoord kwamen over de onderlinge handelsbetrekkingen.

In januari startte het rumoer over invoerrechten met hogere tarieven voor zonnepanelen en wasmachines. De verkiezingsretoriek van presidentskandidaat Trump werd toch omgezet in daden. Een kleine maand later volgden importtarieven voor staal en aluminium. De overproductie aan staal en aluminium in de wereld wordt vooral door China goedkoop weggezet op de wereldmarkt. In 2017 trokken de VS en Europa nog samen op tegen deze “dumping”. Trump ging nu echter veel verder. Ook Europa was aan de beurt. Voor staal uit Europa kwam hij bijvoorbeeld met een tarief van 24% en voor die uit China 53%.

Eind juni liet Trump opnieuw zijn tanden zien. Nieuw was nu dat de importtarieven ter waarde van EUR 50 miljard betrekking hadden op één specifiek land: China. Een reactie uit China kon niet uitblijven. China kwam met een in waarde vergelijkbare aankondiging voor importtarieven op o.a. Amerikaanse sojabonen, auto’s, ruwe olie en olieproducten, gas en kolen. Escalatie was slechts enkele stappen weg, zeker omdat beide partijen dreigen met meer en aanzienlijk hogere bedragen. Een handelsoorlog kreeg contouren.

Terug naar het handelsakkoord tussen de VS en Europa. Wat is daar precies afgesproken? Kijken we sec dan zien we twee dingen. Ten eerste zijn er intentieverklaringen om bestaande handelsbarrières – uitgezonderd “Europese” auto’s – te slechten en de Wereldhandelsorganisatie te reorganiseren. Ten tweede heeft de Europese Unie beloofd meer sojabonen en vloeibaar gas uit de VS te importeren. Een mooie oplossing voor Trump, want dit zijn juist twee producten waar China extra importtarieven voor heeft ingesteld. Daarmee wordt Trump’s electoraat op de wenken bediend. Slechts zijn belofte een oplossing te zoeken voor de invoertarieven van staal en aluminium, zal hij thuis moeten uitleggen. Hij kan dan stellen dat het slechts intenties zijn, dat de onderhandelingen nog moeten beginnen en dat hij “in control” is.

Voor de EU lijkt de ergste kou uit de lucht en is er het voordeel dat we minder afhankelijk worden van Russisch gas. Ook maakt het duidelijk dat Trump als doel heeft bilateraal te onderhandelen en zo akkoorden te sluiten.

Toch is niet alle kou uit de lucht. In onze scenario’s voor de wereldeconomie blijft protectionisme één van de belangrijkste risico’s, dat kan leiden tot lagere groeiverwachtingen. Het conflict met China speelt immers nog steeds en ten aanzien van de EU draait het tot nu toe om slechts intenties. En bedenk, op de loer ligt altijd de volgende tweet van de @RealDonaldTrump, die de wereld van de internationale handel er morgen weer anders kan doen uitzien.

Deze column verscheen eerder in Deal! Vakblad voor inkopers van de Nevi.