Jon Kuiper, CEO Koopman Logistics Group: ‘Blockchain in automotive levert de fabrikanten meerwaarde op’

door: Bart Banning

De allereerste Nederlandse middelgrote logistieke onderneming die sinds april 2018 met blockchain werkt: Koopman Logistics Group. Jon Kuiper, CEO: ‘Dit wordt denk ik de standaard van de toekomst. Ik heb me er een jaar lang in verdiept, en me laten adviseren door uitstekende IT’ers die diepe kennis hebben van blockchain én van onze business: de uitgaande supply chain van automotive. We zien vele voordelen, de eerste pilot liep goed. En dan moet je op een gegeven moment stoppen met twijfelen en durven te investeren.’
Blockchain lijkt de heilige graal te zijn van IT-innovatie in de logistieke sector. Op seminars en congressen hoor je de experts erover buzzen. De voorzichtige sprekers willen eerst bewijs zien dat ze niet met een rap overwaaiende hype te maken hebben. Gelovige sprekers zien vooral de voordelen. Maar wordt er in de sector logistiek ook al echt mee gewerkt? Jawel, maar mondjesmaat, en vooral door de grote jongens. Zoals het consortium van Maersk, IBM en de Rotterdamse haven dat met blockchain het containertransport efficiënter en goedkoper gaat regelen.

Voorraad van een kwart miljard
Koopman, gevestigd in Leek (Groningen), doet voor veel Europese automerken de finished vehicle logistics. In Amsterdam is dat import-logistiek: de auto’s worden van de schepen gereden, om na enkele dagen getransporteerd te worden naar dealers en fleet-owners (lease- en verhuurbedrijven). Koopman heeft terminals in Nederland en België. Op de terminal in de Amsterdamse haven kunnen 20.000 auto’s geparkeerd worden, met een totale inkoopwaarde van zo’n kwart miljard euro. Jaarlijks worden 1 miljoen auto’s vervoerd – met 360 eigen vrachtwagens, partners en charters.

Papierwinkel
Jon Kuiper: ‘Bij ons dagelijks werk komt, ondanks de digitale revolutie, nog steeds een enorme papierwinkel kijken. Vrachtbrieven, facturen, douanestukken, schadeformulieren, – ze gaan allemaal traag door de molen, waardoor data soms pas na weken zijn bijgewerkt. Het vreet tijd en geld. De complexiteit van het netwerk en de administratieve rompslomp maakt dat de visibility in de keten slecht is. Stel, iemand koopt een nieuwe auto, en wil er graag al over een week mee op vakantie. Als de dealer de fabrikant vraagt hoe het met de levering staat, heeft die niet zelden geen enkel idee waar die auto is. En dus kunnen wij ook niet in actie komen om het die klant, uiteraard tegen een meerprijs, naar de zin te maken.’
Kuiper: ‘Als je de uitgaande supply chain van automotive vergelijkt met die van de Fast Moving Consumer Goods, dan valt er in onze sector nog enorm veel te verbeteren. Eén manier om dat voor elkaar te krijgen is met blockchain. Daarmee kun je onder meer real time zien waar elk voertuig zich bevindt.’

Vehicle Identification Number
Hoe werkt blockchain? Met elkaar verbonden computers bewaren hetzelfde document dat bestaat uit aaneengeregen blokken informatie. In één blok kun je data stoppen die variëren van één getal (bijvoorbeeld het VIN, Vehicle Identification Number) tot en met een factuur, of de kilometerstand op een bepaalde datum. Iedere partij in een logistieke keten kan één of meerdere blokken invullen of inzien. Een verandering van de data in die blokken moet door alle computers worden goedgekeurd. Daardoor kan een hacker nooit op één computer het document veranderen. Het mooie: voor het garanderen van de betrouwbaarheid is geen menselijke controle nodig, – de ingebakken blockchain-technologie volstaat.

Eerste versie in de lucht
De eerste trial met blockchain doet Koopman nu, ondersteund door IBM, met PON Logistics (PON is de Nederlandse importeur van onder meer Volkswagen en Audi). Jon Kuiper: ‘We hebben een eerste versie in de lucht, waarbij we werken met het VIN. De vrachtbrief is digitaal, en wordt ook digitaal afgetekend door de dealer. We kunnen nu op ieder moment zien waar de auto zich bevindt. Deze eerste versie van onze blockchain is, zoals dat zo mooi heet, een Minimal Viable Product. Het is een uitgeklede eerste versie, zonder toeters en bellen, waarmee we kunnen zien of het werkt.’
Maar uiteraard gaat Koopman, als de trial goed verloopt, de blockchain optuigen met allerlei nieuwe opties, vertelt Kuiper. Bijvoorbeeld het automatisch op gang brengen van een betalingsproces, zonder verdere menselijke autorisatie. Door er meer ketenpartijen bij te betrekken ontstaat er een blockchain voor de integrale supply chain. Dit geeft complete zichtbaarheid van productie tot aflevering, én gedurende de levensduur van de auto.

Blockchain helpt in strijd tegen fraude
Kuiper: ‘Blockchain geeft via de VIN een soort paspoort van iedere auto. Je kan er dus ook fraude met kilometerstanden in tweedehands auto’s mee uitsluiten, een fenomeen dat nu nog naar schatting jaarlijks vijf tot tien miljard euro economische schade veroorzaakt in de EU. BTW-fraude met auto’s, ook een grote kostenpost in de EU, kun je eveneens met blockchain bestrijden.’
Kuiper: ‘In onze sector zit de verspilling niet in de prijs van vrachtwagenkilometers maar in het procesmanagement. De arbeidskosten voor al het papierwerk zijn hoog, en autofabrikanten rekenen niet uit wat ze daaraan uitgeven. Met blockchain zou je enorm op die kosten kunnen besparen.’

Transparant en efficiënt
Kuiper: ‘Ik hoorde laatst van een autofabrikant die voor 2 miljoen aan schade, ontstaan aan de auto’s tijdens het logistieke proces, niet vergoed kan krijgen, omdat uit de administratie niet valt op te maken wie verantwoordelijk is voor de schade. Met blockchain bestaat daarover geen misverstand meer. Ook facturatie, douaneprocedures en betaalprocedures kunnen met blockchain veel efficiënter geregeld worden.’

Het DNA van autofabrikanten
De vraag begint zich op te dringen waarom autofabrikanten niet zelf zijn begonnen met blockchain technologie toe te passen in hun uitgaande supply chain, als de voordelen zo gigantisch zijn. Kuiper: ‘Het zit niet in hun DNA. Ze zijn bezig met mooie en goede auto’s te ontwerpen en bouwen, en o ja, als ze klaar zijn moeten de auto’s ook nog naar de dealer, het leasebedrijf of de consument vervoerd worden. Hun primaire focus ligt niet bij logistiek. Dat is een activiteit die bij voorkeur tegen de laagste kosten moet worden uitgevoerd.’
‘Als de OEM’ers, de fabrikanten, het dan zelf niet doen, dan springen wij in die digitale ruimte om het voor hen te regelen. Digitalisering is niet te stoppen en het landschap zal veranderen. Als wij een actieve rol spelen, kunnen we ons beter positioneren en zo een deel van de koek pakken. Als we niets doen, komen we in de non-value-add-wereld terecht, herkenbaar voor velen uit de sector. En stel dat partijen van buiten de sector à la Amazon puur digitale platforms voor onze sector opzetten, dan sturen ze logistieke dienstverleners alleen van a naar b. Dat is een soort ‘verÜberisering’ die we moeten zien te voorkomen.’
‘Met blockchain kunnen we fabrikanten veel meerwaarde bieden. Belangrijk is dat we ons blijven ontwikkelen als innovatieve logistiek dienstverlener. En dat we de waarde van deze nieuwe technologie aan hen duidelijk maken. Zo kunnen we autofabrikanten verleiden voor onze nieuwe standaard te kiezen.’

Blockchain-platform
‘We zoeken uiteraard nauwe samenwerking met onze opdrachtgevers, de autofabrikanten en hun klanten. Dat maakt blockchain pas helemaal succesvol. Ik ben een believer in co-development. We willen al onze klanten op termijn een blockchain-platform gaan aanbieden. Iedere partij kan aanhaken bij zo’n platform, zonder zijn data te verliezen. Je kunt alleen je eigen data inzien, en hoeft dus niet bang te zijn dat andere partijen in de keten ermee aan de haal gaan.’
‘En natuurlijk kunnen fabrikanten hun eigen standaard maken en die aan ons opleggen. Maar ik ben er niet zo bang voor, gezien de stand van hun IT in de uitgaande supply chain, en, belangrijker nog, hun focus op het productieproces van auto’s. Vergeet niet: ze staan voor een enorme transitie, er moeten elektrische auto’s gemaakt worden, die ook nog eens connected zijn. Die vergen alle aandacht en miljarden investeringen in research en development.’

Geen commodity worden
Kuiper: ‘Ik heb als CEO een bewuste strategische keuze gemaakt. Ik wil voorkomen dat we alleen worden ingezet om van a naar b te rijden. Dan ben je een commodity geworden. En chauffeurs uit Oost-Europese landen, zoals Litouwers, kunnen goedkoper rijden dan wij. De enige andere manier om als logistiek dienstverlener toekomstbestendig te blijven ondernemen is schaalvergroting, of iets heel bijzonders doen. Meer smaken zijn er niet. Schaalvergroting is volgens mij voor onze onderneming niet de beste weg. Maar met onze blockchain toepassing hebben we iets heel bijzonders in handen. Dit is de nieuwe wereld. Wij willen de integrale supply chain digitaliseren met behulp van de blockchain. Vanwege de zichtbaarheid, én om onze klanten nu en in de toekomst te helpen hun innovaties op het gebied van automotive te realiseren.’

Kuiper: ‘Ik zie veel concullega’s aarzelen: moet ik hier wel of niet in investeren, het is kostbare technologie, en wat nou als die straks niet de voorgespiegelde voordelen biedt? Of misschien mis ik straks de boot als ik het nu links laat liggen. Die afweging moeten ondernemers eigenlijk iedere dag maken. En, eerlijk gezegd, met een kleine onderneming zou ik waarschijnlijk ook niet zelf met blockchain beginnen.’

Energierekening van blockchain
De aarzelingen hebben ermee te maken dat de essentie van blockchain voor niet-IT’ers relatief lastig te begrijpen is. Is het echt wel zo veilig als men beweert? En hoe zit het met de energiekosten? Het minen van blockchain kan hoge energierekeningen opleveren. Verder zijn op blockchain gebaseerde systemen nog volop in ontwikkeling, en vergt de implementatie een serieuze investering in capaciteit en geld. Daar komt bij dat de voordelen van blockchain pas ten volle worden benut als alle partijen in de keten ermee gaan (samen)werken. Hoe gaat die samenwerking verlopen? Proberen OEM’ers niet altijd zo veel mogelijk macht in de keten naar zich toe te trekken? Dus waarom ook niet met blockchain?

‘Begrijp de nieuwste digitale ontwikkelingen’
Kuiper: ‘Wikken en wegen of je in blockchain wil investeren vraagt van ondernemers veel meer dan het aloude proces van tenderen, waarbij de enige belangrijke vraag is: ‘Welke prijs rekent u?’ En het enige mogelijke antwoord: ’Ik ben hartstikke goed, kies voor ons!’ Middelgrote ondernemers en andere CEO’s moeten de moderne wereld bijhouden. Digitalisering met blockchain, 3D-printen, Internet Of Things, platooning, daar moet je aan ruiken en snuiven, – het is je plicht om te begrijpen wat daar gebeurt. En je moet je afvragen: kan mijn onderneming erop inspelen? En zo ja: hoe kan ik dat het beste doen?’
Kuiper: ‘Dus volg de ontwikkelingen op de voet en praat met elkaar over de impact van technologie en digitalisering. Persoonlijk kan ik me voor Koopman Logistics een toekomst zonder blockchain nauwelijks nog voorstellen.’