Kunststoffenindustrie op zoek naar een duurzaam groeipotentieel

door: Casper Burgering

• Groei in de kunststoffenindustrie is bovengemiddeld en indrukwekkend goed
• Wij verwachten verdere groei van de vraag in eindgebruikende sectoren
• De exportmarkt blijft belangrijk voor de branche, want daar zitten kansen
• Om slagkracht te vergroten biedt samenwerken of fuseren een uitkomst

Kunststoffen_juni 2018.pdf (532 KB)
Download

Kunststof is alom aanwezig. Uit praktische, esthetische en efficiencyoverwegingen heeft het materiaal een prominente plaats in ons dagelijks leven. Juist vanwege deze eigenschappen heeft de kunststoffenindustrie een snelle ontwikkeling meegemaakt. De vraag is sterk toegenomen en dat heeft de groei laten accelereren. Welke kansen zijn er dan nog over en wat moet bij ondernemers op de agenda staan?

Groeiparel

De groei in de kunststoffenindustrie is bovengemiddeld en zelfs indrukwekkend goed. Sinds 2010 is de productie van de kunststoffenindustrie met meer dan 20 procent toegenomen, terwijl de groei van de productie van de hele Nederlandse industrie in dezelfde periode bleef steken op 13 procent. Dit zien we ook terug in de omzetontwikkeling. Terwijl de totale industriële omzet met 24 procent groeide in de periode 2010-2017, nam de totale omzet in de kunststoffenindustrie met 30 procent toe, met gemiddeld bijna 4 procent op jaarbasis.

De aandacht mag niet verslappen als het gaat om efficiency in het energieverbruik, verminderen van afvalstromen of recyclen van kunststoffen. Het investeren in duurzame technologieën biedt een uitkomst voor veel ondernemingen in deze branche. Niet alleen vanwege innovatieve nieuwe producten en efficiëntere processen die daardoor ontstaan. Duurzaamheidsinnovatie helpt om de internationale concurrentie de pas af te snijden en om duurzame groei te realiseren.

Vraagkracht

Van alle industriële opdrachtgevers is de verpakkingsindustrie de grootste afnemer van kunststoffen met een aandeel van 35 procent in de totale consumptie van kunststoffen. Een goede tweede afnemer is de bouwsector, met een aandeel van 25 procent. De productie van de Nederlandse verpakkingsindustrie groeit in 2018 met 1,5 procent, zo verwacht ABN AMRO. De aantrekkende consumentenbestedingen, de sterke toename van online retailverkopen en de aanhoudende groei van de export zijn belangrijke drijfveren voor deze groei. Ook de groei in de bouwsector biedt veel kansen voor de branche. Kunststof wordt de komende jaren steeds meer toegepast in de bouw, zowel in het interieur als voor het exterieur.

De exportintensiteit van de kunststoffenindustrie is met 60 procent relatief hoog. Het feit dat de omzet sinds 2010 zo sterk heeft kunnen groeien, komt vooral dankzij de sterke groei in de vraag vanuit het buitenland.

Exportpotentieel

De meeste handelspartners van de Nederlandse kunststoffenindustrie zijn te vinden in Europa. Duitsland is verreweg het belangrijkste handelsland, met een aandeel van ruwweg een kwart in de totale export van kunststoffen. De top vijf exportlanden hebben gemiddeld een aandeel van 60 procent in de totale export van kunststoffen.

Wat vooral opvalt, is de sterke groei in de export naar België, onze tweede handelspartner. Gemiddeld is de export van kunststofproducten naar België in 2017 met 8,4% toegenomen. Met name als het gaat om kunststof in primaire vorm is de export naar België sterker toegenomen ten opzichte van andere handelspartners binnen de top vijf. De export naar het Verenigd Koninkrijk (VK) is een buitenbeentje: in 2017 is de export naar het VK licht gedaald. Hier spelen valuta-effecten – het zwakkere pond – en de onzekerheid rondom de brexit een prominente rol.

Fusieplannen

De gunstige marktcondities in 2016 hebben voor een nieuwe fusiegolf gezorgd binnen de industrie als geheel. Naar de kunststoffenindustrie sloeg deze trend echter niet over en ook in 2017 ligt het aantal fusies en/of overnames in de bedrijfstak nog laag. Maar om de snelle ontwikkelingen binnen de branche een stap voor te blijven, is het voor veel bedrijven een goede optie om de samenwerking binnen de keten te intensiveren of de mogelijkheid van fusies en overnames intensiever te onderzoeken. De oproep tot verdere schaalvergroting voor meer toekomstbestendigheid is ook onderdeel van het rapport ‘(Kunst)stof tot nadenken’. Het helpt de branche in ieder geval om de slagkracht te vergroten.

Tot besluit

Bedrijven in het buitenland zijn grootschaliger dan bedrijven in Nederland. Dat maakt de concurrentie voor Nederlandse bedrijven in de kunststoffenindustrie een stuk heviger. Om de strijd om groei en marktaandeel aan te gaan is meer schaalgrootte nodig. Dit kan bereikt worden door verregaande samenwerking met opdrachtgevers, maar ook door fusies en/of overnames. Ook investeringen in automatisering zullen de komende jaren met name de aanjagers zijn voor bedrijfscontinuïteit.

Gezien de innovativiteit van de kunststoffenindustrie, de sterke verankering bij eindgebruikers en de almaar toenemende toepassingsmogelijkheden van de eindproducten gaan wij uit van gestage volumegroei: 5 procent in 2018 en 4 procent in 2019. De basis van dit groeipotentieel ligt echter vooral in de kracht van de vraag bij eindgebruikers. Hierbij heeft de groei van de export een nadrukkelijke rol.